AI-Synthese 34

H. Huisman was actief op de Amsterdamse vismarkten, met name de Vischmarkt en de Centrale Markt. In 1943 was hij betrokken bij een incident rondom de toewijzing van vis. In juli 1943 rapporteerde hij over gewichtsnormen voor spiering uit Enkhuizen. In hetzelfde jaar (1943) was hij betrokken bij een diefstalzaak waarbij aal voor hem werd gerookt. In 1943 verzocht hij ook om restitutie van 8 gulden.

Lotgevallen

1941 activiteit Overleggen met de Haer op de Vischmarkt op Vischmarkt
1942 incident Betrokken bij een geweldsincident op de vismarkt gerelateerd aan toewijzing op Vischmarkt
1943 rapportage Rapporteerde over gewichtsnormen voor spiering uit Enkhuizen op Centrale Markt
1943 diefstal Betrokken bij diefstal van 305,5 kg aal uit zijn rokerij aan de Brouwersgracht
1943 financieel Verzocht restitutie van 8 gulden op Centrale Markt

Relaties

Haer (overlegpartner) G. Ch. Borgman (verdachte) J.J. Huisman (familie/medewerker)

Handel

visspieringaal VischmarktCentrale Markt
visspieringaaldiefstalCentrale MarktVischmarktBrouwersgracht
Gebaseerd op 6 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-365 | Pagina 448 | 1941

Een handgeschreven lijst van namen, waarschijnlijk een personeelslijst of ledenlijst.

* **Structuur:** Het document is onderverdeeld in twee secties. De bovenste vijf namen zijn genummerd (24-28), wat suggereert dat dit een vervolg is van een eerdere pagina. De onderste sectie staat onder de kop "Knechts", wat destijds een gangbare term was voor werknemers, ambachtslieden of bedienden. * **Beroepen:** Bij één naam, S. Jager, wordt expliciet het beroep "(schoenmaker)" vermeld. Dit zou kunnen betekenen dat de andere personen hetzelfde beroep hadden, of dat dit een onderscheidend kenmerk was. * **Onomastiek (Naamkunde):** Er valt een sterke concentratie van namen op die veelvoorkomend waren binnen de Nederlands-Joodse gemeenschap (zoals Waterman, Praag, Halberstadt, Roermond, Hillesum en Peperwortel). Dit duidt erop dat de lijst afkomstig is uit een Joodse organisatie, synagoge of een bedrijf met veel Joodse werknemers. * **Handschrift:** Het betreft een geoefend, vloeiend cursief handschrift, typerend voor administratief werk uit de periode rond 1880-1910.

Archief 745 | 745-381 | Pagina 415 | 1942

Getuigenverklaring / Rapport van wanorde.

* **Kern van het incident:** Het document beschrijft een geweldsincident op een Amsterdamse vismarkt. De aanleiding was onvrede over de "toewijzing" (waarschijnlijk de hoeveelheid vis die was toegewezen voor handel of consumptie). De verdachte, de 60-jarige Borgman, beschuldigde de commissie van verduistering en viel een commissielid fysiek aan. * **Maatregelen:** De controleur trad direct op door de distributiekaart van Borgman in te nemen en hem de toegang tot de markt te ontzeggen. Hij pleit bij zijn oversten voor een zware straf om toekomstige escalaties te voorkomen. * **Taalgebruik:** Het verslag is opgesteld in formeel, ambtelijk Nederlands ("hetgeen zoo hoog liep", "verduisterd te hebben"). Er staan enkele kleine typefouten in, zoals "personn" en "teegang". * **Fysieke staat:** De getypte tekst is duidelijk leesbaar op vergeeld papier. De handgeschreven instructie bovenin duidt op de administratieve afhandeling binnen de organisatie.

Archief 745 | 745-381 | Pagina 416 | 1942

Ambtelijke notitie / intern memo.

De tekst is een ambtelijk voorstel tot disciplinaire maatregelen tegen een individu genaamd G. Ch. Borgman. De aanleiding is een rapport van 'Controleur Huisman'. De auteur, De Boer, stelt een directe sanctie voor (14 dagen ontzegging) en adviseert tegelijkertijd om bij de wethouder aan te dringen op een permanente verbanning van de vismarkt. De toon is zakelijk en dringend ("Spoed"). De rode aantekeningen onderaan lijken van een superieur of een jurist te komen die het dossier beoordeelt. De vraag "heeft slachtoffer geen aangifte gedaan?" is cruciaal; het suggereert dat het incident waarover gerapporteerd werd niet slechts een administratieve overtreding was (zoals het overtreden van marktregels), maar mogelijk een strafbaar feit (zoals diefstal, mishandeling of oplichting) waarbij een ander persoon direct gedupeerd werd.

Archief 745 | 745-413 | Pagina 166 | 1943

Handgeschreven rapport/verslag.

Dit document is een formeel klachtrapport over een incident op de vismarkt, gedateerd midden in de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is een logistieke wijziging: na een proefperiode is besloten dat kisten spiering (kleine visjes) vanuit Enkhuizen bij aankomst in Amsterdam precies 50 pond moeten wegen. De schrijver, handelend namens de "Combinatie" (vermoedelijk een collectief van handelaren), benadrukt dat zij zich aan deze nieuwe regels hebben gehouden. Het conflict ontstaat wanneer een zekere Heer Freest de Combinatie openlijk beschuldigt van diefstal uit de kisten, waarbij hij suggestieve gebaren naar zijn broekzak maakt. Het rapport is bedoeld om de ordeloosheid van Freest aan de kaak te stellen, gesteund door de getuigenis van een aanwezige ambtenaar, de heer Huisman. De toon is defensief doch formeel en eindigt met een verzoek om Freest de toegang tot de markt te ontzeggen ("dat dergelijke menschen worden geweerd").

Archief 745 | 745-413 | Pagina 189 | 1943

Handgeschreven administratieve notitie op gelig papier.

* **Inhoud:** Het document betreft een melding over de diefstal van een aanzienlijke hoeveelheid aal (305,5 kg). J.J. Huisman zou deze aal roken voor H. Huisman (gevestigd aan de Brouwersgracht). De aal werd uit de rokerij gestolen, waarna aangifte werd gedaan bij het politiebureau aan de Adelaarsweg in Amsterdam-Noord. Uit de notitie blijkt dat de politie de zaak heeft opgelost ("Diefstal is achterhaald"). * **Actie:** Er wordt geadviseerd om het volledige politierapport op te vragen. Een latere aantekening van 23 juli 1943 stelt dat het dossier voorlopig wordt opgeborgen in afwachting van dat rapport. * **Personen:** J.J. Huisman (roker), H. Huisman (eigenaar aal), deHaas (waarschijnlijk de behandelend ambtenaar). * **Locaties:** Brouwersgracht, Politiebureau Adelaarsweg (Amsterdam).

Archief 745 | 745-414 | Pagina 431 | 1943

Getypte brief (ambtelijk schrijven).

In dit schrijven verzoekt de directeur van de Centrale Markt aan de Wethouder voor de Levensmiddelen om een terugbetaling (restitutie) van 8 gulden aan de heer N. Huisman. De belangrijkste punten uit de brief zijn: * **De reden:** De heer Huisman, werkzaam als koper en woonachtig aan de Postjeskade 103, is gestopt bij de firma J.C. van Eyk. Sinds februari 1943 bezoekt hij de Centrale Markt niet meer. * **Het bedrag:** Huisman had het volledige entréegeld voor het jaar 1943 al voldaan. Hij vraagt nu een deel hiervan terug. * **Juridische grondslag:** Het verzoek wordt gebaseerd op artikel 36 van de 'Verordening op de Heffing van markt-, standplaats- en ventgelden'. De directeur ondersteunt dit verzoek op basis van "billijkheid" (redelijkheid).

Koopliedenlijsten

Bron: 745-406.md | 1943

Uilenburg — standplaats Bonaireplein 11 I " twee contrôleur ~~centrale markt~~ [rood kruis]

~~centrale markt~~ [rood kruis] Overig

Relevante Archieffragmenten

M. de Haan.

Relevantie: 84%
Archief 745 | 745-358 | Pagina 473 | 1941

# TRANSCRIPTIE Th. Haasnoot V. C. <u>onderzoek Zeeland</u> <u>Rooseman</u>

Relevantie: 83%
Archief 745 | 745-386 | Pagina 122 | 1942

# TRANSCRIPTIE U langs deze weg onzen har- telijke dank brengen. Namens t' bestuur Jan Vos Voorz. J. Gooijer Hzn. sec. Hoogekampweg No 1 Huizen.

Relevantie: 83%
Archief 745 | 745-299 | Pagina 88 | 1939

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, vaag]: Suppleert (?) J.J. Hofman 25. 11 - 1884 Halmaheirastraat 4 III geauth. fam. v. Bloem sinds 9. 7 - 28 abs. B. Kamstra sinds October 1986.

Relevantie: 83%
Archief 745 | 745-383 | Pagina 459 | 1942

# TRANSCRIPTIE C. E. D. Huising Tuinstraat 70 II J. J. Huising Malvastraat 21 Madelievenstr. Lindengr.

Relevantie: 83%