Getuigenverklaring / Rapport van wanorde. 20 mei 1942 (gebaseerd op het stempel onderaan). (Handgeschreven notitie bovenaan:)
Eerst naar directeur, dan
inschrijven. Huisman moet
rapport nog teekenen.

(Getypte tekst:)
Ondergeteekende Controleur Huisman verklaart het navolgende.
Hedenmorgen circa 7,15 heeft G.Chr. Borgman geb. 7-10-81
te Amsterdam den heer Sliphorst lid van de verdeelingscommissie
mishandeld. Aangezien deze mishandeling op de hulpmarkt plaats
heeft gevonden was ik verplicht deze menschen van de verdeelings-
commissie te hooren. Volgens verklaring van den heer M.Gootjes
, ook lid van de verdeelingscommissie, was Borgman niet tevreden
met zijn toewijzing, hetgeen zoo hoog liep, dat Borgman begon te
dreigen en Gootjes beschuldigde zijn toewijzing verduisterd te
hebben. Toen wende Borgman zich tot Sliphorst. Ook tegen deze
personn nam hij eerst een dreigende houding aan, daarna gaf hij
hem een klap in het gezicht, waardoor een bloedende wond ontstond.
Ik heb Borgman zijn kaart ingehouden en hem voor vandaag den tee-
gang tot de Vischmarkt geweigerd. Hopende dat deze personen zoo
streng mogelijk door U gestraft zullen worden daar er anders de
grootste ongelukken gebeuren.

                                   Controleur,

Hieronder volgen de getuigen:

1. Johannes Martinis Schenkenberg. geb. 4-11-26,
   1e Conradstraat 18 bv.

2. Simon Ekkelboom, geb. 30-9- 1904, Quellijnstraat 120 I.

3. Klaas Lammer, geb. 22-3- 1905, Kleine Kattenburgerstraat 79.

(Stempel onderaan:)
№ 46A / 167 / 1 M. 1942 20/5 * Kern van het incident: Het document beschrijft een geweldsincident op een Amsterdamse vismarkt. De aanleiding was onvrede over de "toewijzing" (waarschijnlijk de hoeveelheid vis die was toegewezen voor handel of consumptie). De verdachte, de 60-jarige Borgman, beschuldigde de commissie van verduistering en viel een commissielid fysiek aan.
* Maatregelen: De controleur trad direct op door de distributiekaart van Borgman in te nemen en hem de toegang tot de markt te ontzeggen. Hij pleit bij zijn oversten voor een zware straf om toekomstige escalaties te voorkomen.
* Taalgebruik: Het verslag is opgesteld in formeel, ambtelijk Nederlands ("hetgeen zoo hoog liep", "verduisterd te hebben"). Er staan enkele kleine typefouten in, zoals "personn" en "teegang".
* Fysieke staat: De getypte tekst is duidelijk leesbaar op vergeeld papier. De handgeschreven instructie bovenin duidt op de administratieve afhandeling binnen de organisatie. * Historische context: Mei 1942 markeert een periode midden in de Duitse bezetting van Nederland. Schaarste was aan de orde van de dag en de distributie van goederen (waaronder vis) werd streng gereguleerd door commissies. De spanningen op markten liepen vaak hoog op door de precaire voedselvoorziening en wantrouwen jegens de eerlijkheid van de verdeling.
* De Vischmarkt: De genoemde "hulpmarkt" en "Vischmarkt" verwijzen naar de centrale distributiepunten in Amsterdam. In oorlogstijd was vis een cruciale, zij het schaarse, bron van proteïne.
* Getuigen: De getuigen wonen in typische volksbuurten van die tijd: de Czaar Peterbuurt (Conradstraat/Kattenburgerstraat) en De Pijp (Quellijnstraat). Dit suggereert dat het incident plaatsvond in een omgeving waar veel handelaren en arbeiders samenkwamen.
* Handhaving: Het document illustreert de rol van controleurs in het handhaven van de orde binnen het distributiesysteem. Het innemen van de "kaart" was een zware sanctie, omdat dit de betrokkene effectief uitsloot van legale handel of voedselverwerving. G. Chr Huisman (Controleur) Huisman verklaart (Controleur) M. Gootjes