AI-Synthese 45

I. Appelboom (geb. 1883) was een fruitkoopman op de Waterloopleinmarkt. In 1942 vermeldt een lijst van Joodse markthandelaars dat hij fruit verkocht. Er is geen specifieke informatie over zijn arrestatie of deportatie beschikbaar.

Lotgevallen

1942 lijst Vermeld in lijst van Joodse markthandelaars op Waterlooplein op Waterloopleinmarkt

Handel

fruit Waterloopleinmarkt
fruitlijstWaterloopleinmarkt
Gebaseerd op 5 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-295 | Pagina 9 | 1939

Zakelijke brief (doorslag/kopie) betreffende een huurgeschil.

* **Juridisch geschil:** De brief is een afwijzing van een verzoek van de heer Hagenaar om een huurcontract aan te passen. Hagenaar wilde het contract waarschijnlijk volledig op eigen naam krijgen, met het argument dat er formeel geen zakelijk samenwerkingsverband ('firma') bestond met zijn medehuurder, de heer Appelboom. * **Argumentatie:** De directeur voert aan dat de feitelijke presentatie tijdens het tekenen (als 'firmanten') juridisch bindend is voor het contract met de gemeente. Het beroep op een algemene beslissingsclausule (artikel 11) wordt verworpen omdat de situatie (co-huurderschap) simpelweg door het bestaande contract wordt gedekt. * **Hoofdelijke aansprakelijkheid:** De kern van de afwijzing ligt in het principe van de hoofdelijke aansprakelijkheid. Zelfs als de heren onderling afspraken maken over wie wanneer de huur betaalt (zoals Appelbooms belofte om later de volle huur te betalen als compensatie), blijven zij beiden juridisch volledig verantwoordelijk jegens de verhuurder (de gemeente). * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toen gebruikelijke formele schrijftaal (zoals "tusschen", "den", "afzienbaren"), wat past bij de vooroorlogse administratieve stijl in Nederland.

Archief 745 | 745-295 | Pagina 10 | 1939

Zakelijke correspondentie (doorslag van een getypte brief).

Deze brief vormt een formele afwijzing van een verzoek van de heer Hagenaar om een huurcontract te wijzigen. Hagenaar trachtte de gezamenlijke aansprakelijkheid met zijn zakenpartner, de heer Appelboom, te verbreken. Hagenaar voerde twee argumenten aan: 1. Er zou formeel geen "firma" (vennootschap) bestaan tussen hem en Appelboom. De afzender verwerpt dit omdat ze bij het aangaan van het contract met de Gemeente Amsterdam expliciet als partners ("firmanten") zijn opgetreden. 2. Een beroep op een hardheidsclausule (artikel 11), waarbij Burgemeester en Wethouders zouden moeten beslissen in onvoorziene situaties. Dit wordt afgewezen omdat de situatie (gezamenlijke huur) contractueel juist wel is afgedekt. De kern van het conflict is dat Hagenaar de huur alleen op zijn naam wil krijgen, waarschijnlijk omdat Appelboom tijdelijk afwezig is en Hagenaar nu de volledige lasten draagt. Appelboom weigert echter afstand te doen van zijn rechten op het pand en belooft de huur later te compenseren. De Gemeente Amsterdam houdt vast aan de "hoofdelijke aansprakelijkheid": beide heren blijven elk voor het volledige bedrag aansprakelijk.

Archief 745 | 745-373 | Pagina 220 | 1942

Administratieve lijst / Register van marktkooplieden.

Dit document is een administratieve registratie van markthandelaren in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog. De lijst is strikt gestructureerd in kolommen: Naam, Geboortedatum, Adres en Artikel (type goederen). Wat opvalt is de overweldigende aanwezigheid van Joodse namen (zoals Agsteribbe, Groenteman, Coppenhagen). In 1941 en 1942 voerden de nazi-bezetters steeds strengere anti-Joodse maatregelen in. Joodse marktkooplieden werden verbannen van de reguliere Amsterdamse markten en gedwongen zich te concentreren op specifieke locaties, waarvan het Waterlooplein de voornaamste was. Deze lijst diende waarschijnlijk als controlemiddel voor de afdeling Marktwezen of de bezettingsautoriteiten.

Archief 745 | 745-372 | Pagina 328 | 1942

Document

* **Ordening:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam (A t/m E). * **Namen:** Veel van de achternamen zijn typisch voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam (o.a. Cohen, Bacharach, Allegro, Buitenkant, Dagloonder). * **Correcties:** Er zijn diverse handmatige aanpassingen gedaan. Bij "Bril" is handmatig een 'B' toegevoegd. De regel voor "D. Bril" is volledig met een paars potlood of inkt doorgehaald, wat kan duiden op een wijziging in status (vrijstelling, overlijden of vertrek). Bij "Digtmaker" is een verticale streep door de 't' gezet. * **Datums:** De datums achter de namen zijn geboortedatums. De oudste persoon op deze lijst is geboren in 1883, de jongste in 1914.

Archief 745 | 745-400 | Pagina 519 | 1943

Getypte namenlijst (doorslag of origineel op dun papier).

* **Structuur:** Het document is opgebouwd uit drie kolommen. * **Kolom 1:** Codes (bijv. 1/6, 1/7). Deze verwijzen waarschijnlijk naar kaartnummers, dossiernummers of transportlijstnummers. * **Kolom 2:** Initialen en achternamen. De namen zijn overwegend Joods-Nederlandse namen (bijv. Cohen, Aalsvel, Brilleman, Buitenkant). * **Kolom 3:** Geboortedata, gevolgd door een 'x'. Een 'x' achter de naam in dergelijke administraties betekende vaak dat de persoon aanwezig was, geregistreerd was of geselecteerd was voor een bepaalde actie (zoals transport). * **Correcties:** De regel van "D. Bril" is met een donkerblauwe/paarse inkt doorgestreept, wat wijst op een wijziging in de status van deze persoon (bijv. vrijstelling, overlijden of administratieve fout). * **Bijzonderheid:** De eerste vermelding (E. Aalsvel) heeft een omcirkeld kruis in plaats van een losse 'x', wat een afwijkende status suggereert.

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-373 | Pagina 220 | 1942

Administratieve lijst / Register van marktkooplieden.

#4 I. Appelboom Nieuwe Kerkstraat 18 III
koopliedenlijst fruit 80%

| I. Appelboom | 11- 6-1890 | Nieuwe Kerkstraat 18 III | fruit |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-373.md | 1942

Waterlooplein — standplaats fruit

fruit Fruit & Groenten

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-334 | Pagina 121 | 1940

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (doorslag/archiefkopie). * **Datum:** 14 januari 1941. * **Afzender:** De Directeur (van de gemeentelijke dienst van het Marktwezen). * **Ontvanger:** Den Heer F.H.W. Appelboom. * **Locatie ontvanger:** Sloterpolder 367 E, Amsterdam-West. * **Referentienummer:** 64/17/4 M. 1940.

Relevantie: 85% ** de directeur (van de gemeentelijke dienst van het marktwezen)., ** den heer f.h.w. appelboom., ** sloterpolder 367 e +1
Archief 745 | 745-334 | Pagina 116 | 1940

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambbtelijke notitie of conceptbrief betreffende een financiële afwikkeling. * **Datum:** 19 augustus 1940 (gebaseerd op de aantekening rechtsonder), verwijzend naar een besluit van 15 juli 1940. * **Geadresseerde:** G.A.M. Appelboom, Sloterpolder 36 (Amsterdam). * **Referentienummers:** Besluit B.W. d.d. 15 Juli 1940 no 612 4M 1940; rood stempelnummer 6...

Relevantie: 85%
Archief 745 | 745-334 | Pagina 111 | 1940

# DOCUMENT INFO * **Soort document:** Intern ambtelijk schrijven / memo. * **Datum:** 6 augustus 1940 (gebaseerd op stempel en handgeschreven datering). * **Betrokkene:** J.W.H. Appelboom, wonende Sloterpolder 36, E. * **Referentie:** № 64/17/ M. 1940 * **Auteur/Ondertekenaar:** Dr. Broerse (Directeur van de Marktwezen Amsterdam).

Relevantie: 85%
Archief 745 | 745-334 | Pagina 124 | 1940

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven administratieve notitie/instructie. * **Taal:** Nederlands. * **Datum:** 19 augustus 1920 (volgens de referentie onderaan). * **Betrokkene:** J. H. M. Appelboom. * **Locatie:** Sloterkade 36 I, Amsterdam West.

Relevantie: 85%
Archief 745 | 745-353 | Pagina 78 | 1941

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief (inkt op gelinieerd papier). * **Datum:** 24 oktober 1941. * **Afzender:** L. Appelboom, Tugelaweg 61 III, Amsterdam-Oost. * **Ontvanger:** Vermoedelijk de marktinspectie of een gemeentelijke instantie belast met marktwezen. * **Kenmerken:** Administratieve aantekeningen in de bovenmarge ($N^o 33/61/1$, M. 1941, datumstempel/noti...

Relevantie: 85% ** l. appelboom, tugelaweg 61 iii, amsterdam-oost. +1