S. Emmerik

Officiële brief/kennisgeving.

Deze brief is een bureaucratisch bewijsstuk van de systematische onteigening van Joods bezit tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De kernpunten zijn: * **Onteigening:** De firma OMNIA deelt mede dat zij door de Reichskommissar (Seyss-Inquart) is aangesteld om de firma van S. Emmerik te liquideren. Dit proces werd "arisering" genoemd, waarbij Joodse eigenaren hun bedrijf en bezittingen verloren. * **Terminologie:** Het gebruik van de zinsnede "Die bei dem Juden vorgefundene..." (De bij de Jood aangetroffen...) illustreert de ontmenselijkende en discriminerende toon van de bezettingsbureaucratie. * **Vorzugskarte:** Het retourneren van de "Vorzugskarte Nr.368" (een voorrangskaart voor de markt) duidt op het intrekken van alle privileges en handelsrechten van de betreffende persoon. * **Afzender:** De brief is ondertekend namens OMNIA door een gevolmachtigde (i.V. - in Vertretung), met de getypte naam Röll.

Handgeschreven ambtelijke lijst/register.

Het document is een kille, bureaucratische weergave van de economische beroving van de Joodse bevolking in Amsterdam. De afkorting "S.Z." staat hoogstwaarschijnlijk voor de afdeling **Sociale Zaken** van de gemeente Amsterdam, die nauw betrokken was bij de registratie van Joodse burgers en hun bezittingen. De lijst toont aan dat marktkooplieden hun "marktplaatsen" (vaak inclusief de fysieke stal, planken en voorraad zoals vis, textiel of koek) moesten opgeven of dat deze door de politie werden genoteerd wanneer de kooplieden niet meer op de markt verschenen. De data (juli tot oktober 1942) vallen precies samen met de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam naar kamp Westerbork en verder. Veel van de genoemde personen op deze lijst zijn kort na de vermelde data gedeporteerd en vermoord.

Getypte lijst van personen met bijbehorende persoonsgegevens en handelswaar.

De lijst bevat gegevens van handelaren die waarschijnlijk actief waren op de markt in de **Gaaspstraat** te Amsterdam. De gegevens zijn gestructureerd: * **Personalia:** Namen en geboortedata, veelal daterend uit het einde van de 19e en begin van de 20e eeuw. * **Geografie:** De adressen bevinden zich voornamelijk in de Amsterdamse wijken De Pijp, de Rivierenbuurt en de Transvaalbuurt. * **Handelswaar:** De kolom "Artikel" specificeert de aard van de nering, variërend van levensmiddelen (vis, groente, fruit, zuurwaren) tot textiel (stoffen, kousen, manufacturen) en huishoudelijke artikelen. * **Mutaties:** De handgeschreven doorstrepingen onderaan de lijst duiden op een administratieve actualisatie waarbij personen van de lijst zijn verwijderd.

Handgeschreven brief (administratieve correspondentie).

De brief is een formeel verzoek van S. Emmerik aan de directeur van het Amsterdamse Marktwezen. De afzender geeft aan dat de gedwongen liquidatie van zijn zaak door de bezetter (het Rijkscommissariaat) is teruggedraaid en dat hij zijn ventervergunning reeds terug heeft. Hij verzoekt om zijn oude standplaats op de markt in de Gaaspstraat weer in gebruik te mogen nemen. De ambtelijke aantekeningen vertellen echter een ander, tragisch verhaal. Hoewel de afzender formeel in zijn recht lijkt te staan (de liquidatie is immers opgeheven), noteert een ambtenaar in de kantlijn "kan toch niet". De reden wordt in potlood toegevoegd: Emmerik bevindt zich op dat moment in "werkkamp Westerbork". De conclusie van de ambtenaar is puur bureaucratisch: de plek kan niet worden teruggegeven zolang de man niet fysiek aanwezig ("terug") is.

# TRANSCRIPTIE 85/60/2 M G. 24 Mei 1939. den Heer L. van Emmerik, Vrolikstraat 54, Amsterdam-Oost. Wyk 20. Ten vervolge op myn brief d.d. 17 Mei jl. no. 85/60/1 M deel ik U mede, dat U zich tot uiterlyk Vrydag 26 Mei a.s. te mijnen kantore, Jan van Galenstraat 14, kunt vervoegen. Indien U hieraan wederom niet voldoet, zal aan U niet meer worden toegestaan, materiaal op de markten te plaatsen....

# TRANSCRIPTIE 85/60/1 M M. Müller Verzonden 19/5 G. 17 Mei 1939. den Heer L, van Emmerik, Vrolikstraat 54, Amsterdam-Oost. Wyk 20. Op Zaterdag 13 Mei jl. is geconstateerd, dat op de markt Dapperstraat materiaal, bestemd voor het uitstallen van goederen, dat door U was verhuurd, aanwezig was, zonder dat U hiervoor vergunning is verleend. In verband hiermede verzoek ik U Vrydag 19 Mei a.s. ...

# TRANSCRIPTIE *Extra* [handgeschreven] G. 85/60/1 M 17 Mei 1939. den Heer L,van Emmerik, Vrolikstraat 54, <u>Amsterdam-Oost.</u> Wyk 20. Op Zaterdag 13 Mei jl. is geconstateerd, dat op de markt Dapperstraat materiaal, bestemd voor het uitstallen van goederen, dat door U was verhuurd, aanwezig was, zonder dat U hiervoor vergunning is verleend. In verband hiermede verzoek ik U Vrydag 19 Mei a...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte officiële brief (doorslag of kopie). * **Datum:** 24 mei 1939. * **Referentienummer:** 85/60/2 M. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van het Marktwezen Amsterdam). * **Geadresseerde:** den Heer L. van Emmerik, Vrolikstraat 54, Amsterdam-Oost. * **Kenmerken:** Handgeschreven notitie "extra" bovenaan; de letter "G." rechtsboven.

# TRANSCRIPTIE [Linksboven, getypt:] 85/60/2 M [Rechtsboven, handgeschreven:] W. Müller [Middenboven, handgeschreven:] Verzonden 24/5 [Rechts, getypt:] G. 24 Mei 1939. [Adres, getypt:] den Heer L. van Emmerik, Vrolikstraat 54, Amsterdam-Oost. Wijk 20. [onderstreept] [Inhoud, getypt:] Ten vervolge op mijn brief d.d. 17 Mei jl. no. 85/60/1 M deel ik U mede, dat U zich tot uiterlijk Vrijdag 26 ...