J. Aal

Document

De auteur van de tekst reageert op een technisch of ruimtelijk vraagstuk betreffende de plaatsing van hekken. Er wordt gerefereerd aan een "situatieteekening", wat wijst op een architectonische of civieltechnische context. De schrijver merkt op dat de hekken smaller zijn uitgevallen dan verwacht, zelfs na een aanpassing van ongeveer een meter. Desondanks spreekt de auteur een positief eindoordeel uit over het voorstel of het werk van de genoemde "Fa Kuin" (Firma Kuin). De tekst is waarschijnlijk een concept, gezien de zware doorhalingen in het middenstuk waarbij de schrijver zoekende was naar de juiste formulering.

Ambtsverslag / Inspectierapport van het marktwezen.

* **Inhoud:** Het rapport beschrijft een incident op de Nieuwmarkt waarbij marktkoopman J. Aal verdacht werd van onoorbare handelspraktijken. De inspecteur merkt op dat de aal door de hitte in matige staat verkeerde omdat de koopman eerst was gaan venten (rondreizen) met zijn garnalen. Daarnaast maakte Aal zich schuldig aan 'koppelverkoop' door klanten te dwingen een kilo garnalen te kopen bij een kilo aal. * **Handelingen:** Wanneer de inspecteur vanuit een telefooncel contact zoekt met het hoofdkantoor voor instructies over de bederfelijke vis, maakt de koopman van de gelegenheid gebruik om te vertrekken, waardoor verdere controle onmogelijk wordt. * **Sancties:** De rode en potloodaantekeningen onderaan het document tonen de ambtelijke afhandeling. Er wordt een voorlopige schorsing voorgesteld en er wordt aangedrongen op een strenger optreden ("met langere duur") in de toekomst.

Getypte lijst op papier.

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam (secties A, B en C zijn zichtbaar). De opmaak is die van een administratief register met twee kolommen voor naam en adres. * **Geografische spreiding:** De meerderheid van de adressen bevindt zich in Amsterdam, verspreid over diverse wijken (o.a. de Pijp, West, Oost en het Centrum). Daarnaast vallen de plaatsen Huizen en Marken op, wat logisch is gezien de context van zoetwatervis (visserij aan het IJsselmeer). Enkele vermeldingen uit Diemen en Bussum zijn ook aanwezig. * **Huishoudens:** Er zijn duidelijke familieclusters zichtbaar (zoals de families Van As, Boor en Braam), waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen 'Sr.' (Senior) en 'Jr.' (Junior). * **Typografie en Annotaties:** Het document is getypt met een mechanische typemachine. Er zijn handgeschreven punten of vinkjes voor veel namen geplaatst, wat duidt op een afvinklijst die daadwerkelijk is gebruikt tijdens een distributiemoment. Sommige letters aan het begin van de namen in de B- en C-secties lijken overgetypt of later gecorrigeerd.

Handgeschreven ambtelijke rapportage op gelinieerd papier.

Het document is een korte rapportage van een controleur over de handelsactiviteiten van J. Aal. De kern van de rapportage is een lichte discrepantie in de verklaring van Aal. J. Aal beweerde dat hij zijn volledige toegewezen partij vis (bestaande uit aal, brasem, voorn en baars) reeds had verkocht en dit aan de marktmeester had gemeld. De controleur noteert echter dat hij Aal om 16:00 uur 's middags nog persoonlijk de laatste 4 pond brasem heeft zien verkopen op zijn standplaats op de Nieuwmarkt. Dergelijke rapportages waren essentieel voor het toezicht op de goederenstromen en de eerlijke verdeling van schaarse middelen.

Document

Dit document is een administratieve lijst voor de toewijzing van visquota. Gezien de vermelde hoeveelheden (veelal tussen de 20 en 50 kg) betreft het waarschijnlijk een lijst van visdelers, markthandelaren of winkeliers in plaats van individuele consumenten. De lijst is alfabetisch gesorteerd. Er zijn diverse wijzigingen zichtbaar die wijzen op een actief gebruik van het document: * **Vervallenverklaring:** De grote handgeschreven tekst geeft aan dat deze lijst per 25 november 1941 niet meer geldig was en is vervangen. * **Doorhalingen:** De familie Drieenhuizen is geschrapt. De bijgaande notitie verklaart dat zij hun vis "van buiten" betrekken volgens mededeling van de C.C.C.D. (Centrale Controle van de Crisis-Diensten). Dit wijst op een streng toezicht op de distributiekanalen. * **Toevoegingen:** Aan de linkerzijde zijn onderaan drie namen met de hand toegevoegd, mogelijk ondernemers die later aan het distributienetwerk werden toegevoegd.

Getypte distributie- of rantsoeneringslijst met handgeschreven annotaties en rode doorhalingen.

* **Doel van het document:** Dit is een werkdocument voor de verdeling van vis (aal en snoekbaars) onder handelaren in Amsterdam en omstreken. De genoemde hoeveelheden (vaak 20 of 40 kg) suggereren dat dit een groothandels- of distributielijst is. * **Betekenis van de rode strepen:** De systematische rode doorhalingen van namen zijn een indicatie van uitsluiting. Gezien de aanwezigheid van veel Joodse familienamen (zoals Elsas, Ereira, Fransman, Goudeketting, Cohen, Groenteman) onder de doorgehaalde namen, is dit hoogstwaarschijnlijk een lijst waarbij Joodse handelaren uit de distributieketen werden verwijderd als onderdeel van de anti-Joodse maatregelen tijdens de bezetting. * **Handgeschreven wijzigingen:** Het document is actief bijgehouden. Er zijn namen toegevoegd (o.a. 'Commandeur Marken', 'Nic Goedhart') en hoeveelheden zijn aangepast (bijv. bij 'A. de Groot' is 40 veranderd in 80). Dit wijst op een dynamisch distributieproces waarbij de beschikbare vis van de geschrapte handelaren werd herverdeeld onder de overblijvende namen.

Getypte distributielijst met handgeschreven aantekeningen en correcties.

* **Doel:** Het document dient als registratie voor de toewijzing of distributie van aal (paling) aan handelaren of particulieren. Gezien de grote hoeveelheden (tot 50 kg per persoon) betreft het vermoedelijk een toewijzing aan visverkopers of winkeliers. * **Kwantiatieve gegevens:** De meest voorkomende toewijzing is 20 kg. De maximale toewijzing is 50 kg (o.a. Boekelman, Bommels, Botter-Jansen, De Groot, Huisman). * **Annotaties:** * Doorhalingen bij *A. Alessij Jr.* en de familie *Drieshuizen* duiden op annuleringen van de toewijzing. * Handgeschreven toevoegingen onderaan kolommen (*C. Biesenbeek ter Voort*, *J.J. Huisman*) wijzen op late inschrijvingen. * De toevoeging "in steun" bij *M.M. Gerber-Fransen* kan duiden op een sociale context of een specifieke regeling. * **Identificatie:** Namen als *Goudsketting* en *Elsas* zijn historisch vaak geassocieerd met de Joodse gemeenschap in Nederland. Vermeldingen van "P.C. Hooftstr." en "Middenweg" wijzen sterk in de richting van Amsterdam als locatie.

Getypte distributielijst met uitgebreide handgeschreven aantekeningen en berekeningen.

Dit document is een werklijst voor de distributie van aal (paling) en zoetwatervis. De vele handgeschreven correcties maken duidelijk dat dit een dynamisch document was: * **Controle:** De vinkjes (✓) duiden vermoedelijk op de daadwerkelijke ontvangst of uitgifte. * **Mutaties:** De term "afvoeren" en het doorhalen van namen wijzen op personen die van de lijst zijn geschrapt. * **Identificatie:** Bij veel voorkomende namen (zoals Van As of Gooyer) zijn adressen, bijnamen ("Fikkie") of patroniemen (Hzn., Tzn.) toegevoegd ter onderscheid. * **Notaties:** "m/r" lijkt te staan voor een correctie in de hoeveelheid (bijv. "moet recht" of een afkorting voor een herberekening). De opmerking "steun?" bij M.M. Gerber-Fransen suggereert een link met sociale steun of de Armenzorg. * **Lokaliteit:** De vermelding "Marken" en de namen van de families (veelal typisch Nederlands en Joods) plaatsen dit document in de regio Noord-Holland/Amsterdam.

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen en ondertekening.

* **Kern van het geschil:** De briefschrijver, visdetailhandelaar W. van As, beklaagt zich over een gemiste vislevering op zaterdag 29 juli 1944. Vanwege de geringe aanvoer en de alphabetische volgorde (men was bij letter K, Van As viel onder A) dachten de handelaren dat er die dag niets meer voor hen zou zijn en vertrokken zij rond 17:00 uur. Later die dag kwam er echter onverwacht toch een wagon binnen, waardoor de verdeling alsnog tot de letter A kwam. * **De gedupeerden:** Van As voegt een lijst van 20 namen toe (waaronder hijzelf en diverse leden van de familie Zwaan) die door hun vroege vertrek hun toewijzing misliepen. * **Ambtelijke reactie:** De handgeschreven notitie onderaan de brief suggereert een afwijzing van het verzoek. De ambtenaar stelt dat de kooplui op de Centrale Markt (C.M.) "vrijwillig zijn gegaan" en dat de gevolgen daarvan voor hun eigen rekening ("consequentie") komen.

# TRANSCRIPTIE 46^6/59/2 m '44 G/SV 4 Mei 1944. Den Heer J.C. Haan Brouwersgracht 123 Amsterdam-Centrum. ==================== Ondergeteekende, Directeur van het Marktwezen te Amsterdam verklaart hiermede, dat J.C. Haan, geboren 24 Maart 1906 van 16 November 1936 tot en met 31 Januari 1938 in het bezit was van een vaste plaats op de markt Lindengracht voor den verkoop van ongeregelde artikelen...

# TRANSCRIPTIE # J. Aal deelde mede op Dinsdag 2 Mei j.l. 24 pond gerookte aal, 40 pond Brasem, 28 pond Voorn en 8 pond baars, voor zijn toewijzing te hebben ontvangen, hij zei al de visch, ook de gerookte aal op zijn standplaats (Nieuwmarkt) te hebben verkocht en dat hij de Marktmeester hiervan in kennis had gesteld. Ondergeteekende wil hier aan toe voegen, toen ik jl. Dinsdag n.m. te ongeveer 1...

# TRANSCRIPTIE # Johan, Hendrik, Cristiaan, Jansen. Geboren den 12 de Mei 1904. te Amsterdam, wonende Westerstraat 87. te Amsterdam, van beroep vischhandelaar. Desgevraagd verklaarde Jansen voornoemd, ik heb de levende ongesorteerde aal gekocht van een mij onbekend persoon, voor den prijs van fl. 0, 41 per ½ KG; ik zal de persoon waar ik de aal van gekocht heb even voor U halen. Na ongeveer 2. mi...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (doorslag/afschrift). * **Datum:** Begin augustus 1942 (gebaseerd op de genoemde data 30 juli en 2 augustus 1942). * **Afzender:** J. Saur, wonende aan de Albert Cuypstraat 203 C, Amsterdam (geboren 12 januari 1874). * **Geadresseerde:** Weled. Heer Strak, Wethouder voor de Levensmiddelen te Amsterdam (Johannes Strak, NSB-wethouder). * *...

# TRANSCRIPTIE (Handgeschreven): verzonden 10/6 (Handgeschreven): Hpertens VD/HB. den Heer Directeur der Nederlandsche Visscherijcentrale, Jul.v.Stolbergplein 3-4, Den Haag. 46A/305/1 M. 8 Juni 1942. Hiermede be...