Ambtsverslag / Inspectierapport van het marktwezen. Nieuwmarkt 29 Aug: 1942
№ 29/4/1 M. 1942 31/s
Den Heer Inspecteur

Vrijdag 28 Aug: n: m: ongeveer 2.30 uur kwam
J. Aal pl: n: 4 met 40 pond versche aal en
60 pond garnalen op de markt. Doordat
de aal hem 's morgens te ongeveer 10 uur
toegewezen was, en hij eerst met de gar-
nalen was gaan venten, was de aal m: i:
in zoo'n toestand geraakt dat ze m: i:
alleen voor direct gebruik geschikt was.
J. Aal was echter niet los kunnen komen
van zijn garnalen, en nu probeerde hij
koppelverkoop, 1 kg: garnalen en 1 kg: aal.
Door de toestand van de visch wilde ik
eerst even het hoofdkantoor opbellen of er in ver-
band met het warme weer andere instruc-
ties waren gegeven. Dit bleek niet zoo te
zijn. Toen ik terug kwam van het telefo-
neeren, (in de telefooncel Nieuwmarkt) was
J. Aal verdwenen, dus heb ik niet kun-
nen controleeren hoeveel, en wat hij
verkocht heeft. Ik heb niet meer gezien
als dat er 4 personen geholpen werden
aan versche aal.
J. Reng

[Aantekeningen in rood en potlood:]
(Linkermarge, rood): Nauwkeuriger goed bekeken onmogelijk!
(Onder, rood): m. i. voorloopige schorsing en beslissing aan Weth. nog —
(Onder links, potlood): Als directeur optreden verbeteren met langere duur na deze zaak. [paraaf] 25/9 42
(Onder rechts, rood): 21-9-42 de Haan * Inhoud: Het rapport beschrijft een incident op de Nieuwmarkt waarbij marktkoopman J. Aal verdacht werd van onoorbare handelspraktijken. De inspecteur merkt op dat de aal door de hitte in matige staat verkeerde omdat de koopman eerst was gaan venten (rondreizen) met zijn garnalen. Daarnaast maakte Aal zich schuldig aan 'koppelverkoop' door klanten te dwingen een kilo garnalen te kopen bij een kilo aal.
* Handelingen: Wanneer de inspecteur vanuit een telefooncel contact zoekt met het hoofdkantoor voor instructies over de bederfelijke vis, maakt de koopman van de gelegenheid gebruik om te vertrekken, waardoor verdere controle onmogelijk wordt.
* Sancties: De rode en potloodaantekeningen onderaan het document tonen de ambtelijke afhandeling. Er wordt een voorlopige schorsing voorgesteld en er wordt aangedrongen op een strenger optreden ("met langere duur") in de toekomst. * Tweede Wereldoorlog: Het document dateert uit de zomer van 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode van schaarste en distributie was toezicht op de markten essentieel om zwarte handel en koppelverkoop tegen te gaan.
* Locatie: De Nieuwmarkt was een cruciaal handelspunt in Amsterdam. Gezien de datum bevond de omliggende Joodse buurt zich op dat moment in een zeer precaire fase van de deportaties, wat de dagelijkse gang van zaken op de markt extra beladen maakte.
* Terminologie:
* m.i.: mijns inziens.
* n.m.: namiddag.
* Koppelverkoop: een verboden praktijk waarbij de verkoop van een schaars goed (aal) afhankelijk wordt gesteld van de aankoop van een ander goed (garnalen).
* Weth.: de Wethouder, in dit geval verantwoordelijk voor het Marktwezen. J. Aal J. Reng Vrijdag 28 (Inspecteur) Marktwezen