R. van Leer

Ambtelijke correspondentie (doorslag of gewaarmerkt afschrift).

* **Inhoud:** Dit is de tweede pagina van een brief waarin de verzender (B&W van Amsterdam) de ontvanger verzoekt om een eerdere brief (van 16 oktober, kenmerk 881 L.M.) als vervallen te beschouwen. Dit gebeurt naar aanleiding van een op de eerste pagina genoemde beschikking. * **Vorm:** Het betreft een getypte tekst op grijsachtig papier. De tekst bevat de namen van de burgemeester en secretaris in typewerk (voorafgegaan door 'get.', wat duidt op een afschrift van het origineel). Onderaan staat een stempel "Voor eensluidend afschrift" met een authentieke handtekening van de secretaris ter certificering. * **Conditie:** Het document is goed leesbaar. Linksboven is een gaatje van een perforator of speld zichtbaar.

Medische verklaring / doktersattest.

Het document is een kort briefje van de Amsterdamse huisarts Wolf Polak. Hij verklaart hiermee dat zijn patiënte, mejuffrouw R. van Leer, woonachtig aan de Korte Keizerstraat 8-hoog (tweede verdieping), wegens ziekte niet in staat is om naar de markt te gaan. De tekst is formeel maar beknopt. De afkorting "L.S." staat voor *Lectori Salutem* ("Aan de lezer heil"), een gebruikelijke aanhef voor verklaringen die aan een onbepaalde instantie gericht zijn. Het handschrift is kenmerkend voor een arts uit die periode: vlot en met een duidelijke signatuur voorzien van een onderstreping (paraf).

Handgeschreven memo of correspondentiekaart.

* **Inhoud:** Het document betreft een verzoek om uitstel van aanwezigheid op de markt voor een zekere Mejuffrouw R. van Leer. De afzender, J. Herz, adviseert de Inspecteur van het Marktwezen om dit verzoek in te willigen tot en met 14 november aanstaande. * **Besluitvorming:** Onderaan is in een ander handschrift een besluit genoteerd. Er wordt "m. [met] twee maanden uitstel" verleend, echter "onder doorbetaling marktgeld". Dit betekent dat de marktkoopvrouw haar standplaats mag behouden tijdens haar afwezigheid, mits de verschuldigde marktgeldtarieven worden doorbetaald. * **Personen:** De naam "Dittmar" onderaan verwijst vermoedelijk naar een ambtenaar bij de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam. De namen J. Herz en R. van Leer duiden mogelijk op Joodse marktkooplieden of functionarissen.

Doorslag van een officiële brief/kennisgeving.

Dit document is een administratieve afhandeling van een verzoek om tijdelijke vrijstelling van de marktplicht op het Waterlooplein in Amsterdam. * **Inhoud:** De geadresseerde, R. van Leer, heeft op 30 september 1942 verzocht om haar kraam niet te hoeven bezetten. De directeur willigt dit in tot 14 november 1942. * **Voorwaarde:** Er wordt nadrukkelijk gesteld dat de financiële verplichting blijft bestaan; het marktgeld moet wekelijks worden doorbetaald aan de dienstdoende ambtenaar, ook al is de koopvrouw zelf niet aanwezig. * **Administratieve sporen:** De afkorting "HB." rechtsboven en de rode aantekening "Verzonden 5/11" (dezelfde dag als de datering) duiden op een efficiënte gemeentelijke bureaucratie. De code "Insp 2X" wijst waarschijnlijk op een instructie voor inspectie of het maken van extra kopieën.

Document

Dit document is een administratieve lijst van de Amsterdamse afdeling Sociale Zaken. Het bevat gegevens van marktkooplieden die officieel zijn "afgevoerd" (verwijderd uit het register van vergunninghouders) tussen december 1942 en mei 1943. De lijst is gestructureerd in kolommen: * **Naam:** De persoon op wie de vergunning stond. * **Geb.datum:** Geboortedatum van de handelaar. * **Adres:** Woonadres ten tijde van de registratie. * **Markt:** De specifieke marktplaats waar de handelaar actief was (o.a. Mosplein, Jan Evertsenstraat, Waterlooplein). * **Datum:** De datum waarop de afvoer werd geëffectueerd. * **Artikel:** De handelswaar (variërend van levensmiddelen zoals vis en groenten tot kleding en huishoudelijke artikelen). Opvallend is het gebruik van "idem", wat aangeeft dat de informatie in die kolom gelijk is aan de regel erboven. Ook zijn er kleine correcties met de pen aangebracht, wat duidt op actief gebruik door een ambtenaar.

Administratieve lijst van marktkooplieden.

* **Administratieve aard:** Het document is een 'mutatielijst', wat betekent dat het wijzigingen in een bestand bijhoudt. In dit geval gaat het om personen die zijn 'afgevoerd' van de marktregisters. * **Betekenis van 'Afgevoerd':** In de context van Amsterdam 1942-1943 heeft dit een sinistere bijklank. Het betekent dat de betreffende persoon zijn of haar nering op de markt niet langer mocht uitoefenen. Voor Joodse kooplieden was dit vaak het gevolg van de anti-Joodse verordeningen (zoals de uitsluiting van markten of deportatie). * **Geografie:** De genoemde markten (Mosplein, Nieuwmarkt, Jan Evertsenstraat, Waterlooplein, Ten Katestraat) zijn iconische Amsterdamse marktlocaties. Het Waterlooplein en de Nieuwmarkt lagen in of nabij de Joodse buurt. * **Marginale notities:** De handgeschreven vinkjes en afkortingen in de rechterkantlijn ("acc.", "bekend", "voorlopig") duiden op een proces van verificatie door ambtenaren. * **Producten:** De lijst toont een breed scala aan handel: van etenswaren (vis, mosselen, fruit) tot textiel (kanten, kousen, damesmode) en huishoudelijke artikelen.

M. de Haan.

# TRANSCRIPTIE Mijnheer R.

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]

# TRANSCRIPTIE aanvoer 14 Dec In Kalestraat Zoetwatervisch (voorw) van A Fonn . a B Fonn en W Ruiter 80p 40p + 40p. aanvoerders A Fonn <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> || Ik heb alleen vink af laten houden van de aanvoerder doch **niet** van de beide andere aanv...

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven handgeschreven:] m. de Leer [Daaronder handgeschreven:] Verzonden 2/8 VP/HG. 26/37/2 M. 2 Augustus 1939. den Heer G.Hoepelman, Roetersstraat 2 B, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wijk 10. Naar aanleiding van Uw brief ingekomen op 28 Juli jl. bericht ik U, dat dezerzijds niet tegen misdragingen zooals door U bedoeld kan worden opgetreden. De Directeur, b.a.De Secretaris,