Medische verklaring / doktersattest. 14 augustus 1942. [Gedrukt briefhoofd]
W. POLAK
MED. DOCTs. ARTS
Prins Hendrikkade 144
AMSTERDAM.
—
[Handgeschreven tekst]
14. 8. 42.

L.S. Mej. R. van Leer,
K. Keizerstraat 8^II is
door ziekte niet in staat
de markt te bezoeken.
WPolak.. Het document is een kort briefje van de Amsterdamse huisarts Wolf Polak. Hij verklaart hiermee dat zijn patiënte, mejuffrouw R. van Leer, woonachtig aan de Korte Keizerstraat 8-hoog (tweede verdieping), wegens ziekte niet in staat is om naar de markt te gaan.

De tekst is formeel maar beknopt. De afkorting "L.S." staat voor Lectori Salutem ("Aan de lezer heil"), een gebruikelijke aanhef voor verklaringen die aan een onbepaalde instantie gericht zijn. Het handschrift is kenmerkend voor een arts uit die periode: vlot en met een duidelijke signatuur voorzien van een onderstreping (paraf). Dit ogenschijnlijk alledaagse "ziektebriefje" krijgt een beladen betekenis door de datum en de personen die erbij betrokken zijn:

1. De bezetting en Jodenvervolging: Op 14 augustus 1942 was Nederland ruim twee jaar bezet door nazi-Duitsland. De deportaties van Joden vanuit Amsterdam naar doorgangskamp Westerbork waren in volle gang (begonnen in juli 1942).
2. De markt: Voor Joodse Amsterdammers waren er in 1942 zeer beperkende maatregelen. Zij mochten alleen winkelen op speciaal aangewezen Joodse markten en binnen zeer beperkte tijden (meestal tussen 15:00 en 17:00 uur). Het niet kunnen bezoeken van de markt betekende in die tijd dat men afhankelijk was van anderen voor de eerste levensbehoeften. Een medische verklaring kon nodig zijn om aan te tonen waarom iemand niet aanwezig was bij verplichte oproepen of om iemand anders te machtigen boodschappen te doen.
3. Dr. Wolf Polak: Dr. W. Polak (geboren in 1891) was een Joodse arts. Zijn praktijk aan de Prins Hendrikkade 144 bevond zich in de oude Joodse buurt. Historische bronnen bevestigen dat Dr. Polak in 1943 is gedeporteerd en vermoord in het vernietigingskamp Sobibor.
4. Mej. R. van Leer: De patiënte is hoogstwaarschijnlijk Roosje van Leer, die op het adres Korte Keizerstraat 8 woonde. De Korte Keizerstraat ligt in het hart van de Joodse buurt (vlakbij de Nieuwmarkt). Ook zij en haar familieleden zijn volgens de archieven van de Shoah slachtoffer geworden van de Holocaust.

Dit document is daarmee een tragisch getuigenis van de dagelijkse overlevingsstrijd van Joodse burgers in bezet Amsterdam, kort voordat zij uit hun huizen werden weggevoerd. K. Keizerstraat L.S. Mej R. van Leer W. Polak