D. Donker

Getypte lijst met namen en adressen, voorzien van handgeschreven kanttekeningen.

* **Administratieve aard:** De lijst lijkt een distributielijst of abonneelijst. De handgeschreven term "verdeellijst" (bij Bosbaan, Brandenburg en Dotsch) suggereert dat deze personen een grotere hoeveelheid van een bepaald goed of publicatie ontvingen om verder te verspreiden. * **Sociaal-geografisch:** De adressen zijn uitsluitend Amsterdams, verspreid over de stad (Centrum, West, Oost, Zuid). De toevoeging van Romeinse cijfers (I, II, III) duidt op de verdieping van de woning. * **Categorisering:** Zeer opvallend zijn de handgeschreven toevoegingen "(Joden)" bij de namen M. Bril, Jac. Cohen & Zn. en A. Elzas. Dit wijst op een registratie waarbij de etnische/religieuze achtergrond van belang was voor de gebruiker van de lijst. * **Fouten in de bron:** Er staan enkele typefouten in de straatnamen, zoals "le Constanteyh Huygenstraat" (1e Constantijn Huygensstraat), "Bentingstraat" (waarschijnlijk Bentinckstraat) en "Oeterwalestraat" (mogelijk Oosterparkstraat of een verschrijving van Oetewalerstraat).

Getypte brief (doorslag op dun papier) met handgeschreven kanttekeningen en ondertekening.

* **Kern van de zaak:** Mevrouw Donker-Van Beeren wordt ervan beschuldigd op de markt aan de Lindengracht 13,5 kilo schol te hebben 'achtergehouden'. Dit duidt op het onttrekken van goederen aan de officiële distributie, wat in oorlogstijd als een ernstig economisch delict werd beschouwd. * **Sanctie:** De directie legt een onmiddellijke, voorlopige schorsing op voor deelname aan de visafslag. De zaak wordt geëscaleerd naar de burgemeester voor verdere strafmaatregelen. * **Stijl:** De toon is ambtelijk, dwingend en juridisch van aard, typerend voor de bureaucratie tijdens de bezettingsjaren.

Officiële kennisgeving/besluit van de gemeente Amsterdam.

* **Kern van het document:** Mevrouw Donker-Van Beeren krijgt een officiële straf opgelegd. Ze wordt voor vier maanden uitgesloten van de visverdeling bij de Amsterdamse visafslag. * **Reden van de straf:** Ze heeft zich schuldig gemaakt aan het "achterhouden van een partij schol". Dit betekent dat ze vis die via de officiële kanalen verkocht had moeten worden, apart heeft gehouden (waarschijnlijk voor eigen gebruik of zwarte handel). * **Wettelijke basis:** Er wordt verwezen naar het *Tweede Uitvoeringsbesluit van het Visscherijbesluit 1941*. Dit was een van de vele regelingen die de bezetter en het meewerkende bestuur gebruikten om de voedselvoorziening strikt te controleren. * **Handtekeningen:** Hoewel de namen getypt zijn (aangeduid met "get."), staat de brief op naam van Edward Voûte, de pro-Duitse burgemeester van Amsterdam tijdens de bezetting, en gemeentesecretaris J.F. Franken.

Handgeschreven ambtelijke notitie of verslag van een hoorzitting/verklaring.

Dit document is een verslag van een klacht ingediend door de heer Donker over de toewijzing van vastgoed tijdens de Duitse bezetting. 1. **Vermeende corruptie:** Donker beschuldigt de functionaris Pieland van vriendjespolitiek ("voortrekken"). Hij begrijpt niet waarom Van Rijn, die al jaren uit het zakenleven was, de voorkeur krijgt voor een pand dat nagenoeg op dezelfde locatie ligt als het pand dat aan Donker is geweigerd. 2. **Economisch argument:** Pieland heeft de aanvraag van Donker voor de Rapenburgerstraat 134 blijkbaar afgewezen met het argument dat er geen droog brood meer te verdienen valt, omdat de klantenkring verdwenen is. 3. **Eufemistisch taalgebruik:** Het document is historisch saillant vanwege de passage: *"omdat de bevolking (Joden) daar weggetrokken is"*. Dit is een kil, ambtelijk eufemisme voor de grootschalige deportaties naar de concentratie- en vernietigingskampen die in juni 1944 grotendeels waren voltooid. 4. **Herbezetting:** Donker voert als tegenargument aan dat de wijk niet dood is, maar dat de "verlaten woningen" inmiddels weer door anderen worden bewoond. Dit verwijst naar de herhuisvesting van niet-Joodse Amsterdammers in de leeggehaalde Jodenbuurt.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief (verzoekschrift). * **Datum:** 22 augustus 1941. * **Locatie:** Amsterdam. * **Afzender:** P.H. Donkers, wonende aan de 2e Jan Steenstraat 108, Amsterdam Zuid. * **Ontvanger:** De Weledele Heer Directeur van het Marktwezen (Amsterdam). * **Kenmerk (stempel):** № 25/118 / M. 1941 9/9.

# DOCUMENT INFO * **Afzender:** P.H. Donkers (Chocolade en Suikerwerken). * **Adres afzender:** 2e Jan Steenstraat 108 huis, Amsterdam. * **Geadresseerde:** Weled. Heer Directeur (waarschijnlijk van de Dienst Marktwezen Amsterdam). * **Datum:** 8 oktober 1939. * **Locatie:** Amsterdam. * **Kenmerk (stempel):** № 25/184/1 M. 1939 11/10.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (doorslag). * **Datum:** 15 december 1941. * **Afzender:** De Directeur (naam niet vermeld, mogelijk van een gemeentelijke dienst of marktwezen). * **Ontvanger:** Den Heer H. Donker, Van Hogendorpstraat 144 I, Amsterdam-West. * **Kenmerk:** 53/107/2 M. * **Taal:** Nederlands (vooroorlogse spelling).

# TRANSCRIPTIE (Bovenaan handgeschreven:) *extra* 85/43/1 M G. 27 Maart 1939. den Heer Th. Jonker, 2e Oosterparkstraat 121, Amsterdam-Oost. Wyk 20. Op Vrydag 24 Maart jl. is geconstateerd, dat op de markt Dapperstraat materiaal, bestemd voor het uitstallen van goederen, dat door U was verhuurd, aanwezig was, zonder dat U hiervoor vergunning is verleend. In verband hiermede verzoek ik U Woens...

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]