L. Waterman

Briefkaart (postkaart) met voorgedrukte postzegel.

* **Inhoud:** De afzender, L. Waterman, verzoekt de directeur van het Marktwezen om een standplaats op de markt. Als motivatie voert hij zijn gezinssituatie aan: hij heeft een groot gezin van zeven personen en de inkomsten van een standplaats zijn noodzakelijk voor hun welzijn. * **Vorm:** Het handschrift is een vlot, hellend cursief. De taal is formeel ("beleefd", "hoopende op een gunstig bericht"), wat gebruikelijk was voor correspondentie met officiële instanties. * **Administratieve verwerking:** De kaart is voorzien van een officieel archiefstempel van de gemeente Amsterdam (Dienst van het Marktwezen). De notatie "27/4" wijst op de datum van behandeling of registratie, twee dagen na verzending.

Getypte namenlijst op papier.

* **Structuur:** Het document is strikt ingedeeld in twee kolommen: links de naam (initiaal + achternaam) en rechts de datum. * **Datumnotatie:** De datums volgen het formaat [dag].[maand]'[jaar]. Er is een opvallende variatie in het gebruik van punten en apostroffen voor het jaartal (bijv. `1.06` vs `1'01`). De jaartallen verwijzen naar de late 19e eeuw (bijv. '86 voor 1886) en het begin van de 20e eeuw (bijv. '15 voor 1915). * **Namen:** De achternamen zijn kenmerkend voor de Nederlands-Joodse gemeenschap, met zowel Sefardische (bijv. De Valença, Vas Dias) als Asjkenazische namen (bijv. Wurms, Zeelander).

Getypte namenlijst met handgeschreven annotaties.

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op achternaam (vanaf 'V' tot 'Z'). Elke regel bevat een dossier- of referentienummer (deels handgeschreven), een voorletter en achternaam, een geboortedatum en een afvinkteken. * **Inhoud:** De namen zijn typisch Nederlands-Joodse achternamen (zoals Vas Dias, Wurms, Zeelander). De data lijken geboortedata te zijn, waarbij de jaartallen (bijv. '92, '14, '89) verwijzen naar de late 19e en vroege 20e eeuw. * **Annotaties:** De handgeschreven kruisjes ("x") duiden op een verificatieproces. De specifieke markering bij "A. Worms" (een omcirkelde L of een soort monogram) wijkt af van de rest, wat kan wijzen op een afwijkende status of een specifieke administratieve actie voor deze persoon. * **Vormgeving:** Het document is een doorslag of een kopie van een administratief register, mogelijk een transportlijst, een kaartsysteem van de Joodse Raad of een inventarisatielijst van een kamp (zoals Westerbork).

Administratief registerblad / grootboekpagina.

Dit document vormt een administratieve neerslag van de grootschalige diefstal van Joodse bezittingen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het register toont een systematische aanpak waarbij elke persoon wordt geïdentificeerd met een uniek nummer (Serie/No). Opvallend is de concentratie van adressen in de Joodse buurt (Jodenbreestraat, Lepelstraat, Nieuwe Kerkstraat) en de Transvaalbuurt. De kolom "d.d. Inlevering" laat zien dat eind januari 1942 een piekperiode was voor het vorderen van deze eigendommen. Marginale notities zoals "per post", "ingeleverd Stadhuis" en verwijzingen naar sociale zaken ("M.S.") wijzen op de complexe bureaucratische verwevenheid van de roof. Namen die vaker voorkomen (zoals Locher, Waterman, Nikkelsberg) duiden op de registratie van volledige gezinnen of verwanten.

Document

* **Structuur:** Het document is een administratieve lijst, waarschijnlijk bedoeld voor het lokaliseren van personen. De afkortingen 'hs' (huis/begane grond) en Romeinse cijfers (I, II, III) duiden de verdieping aan. De term 'inw.' bij Jodenbreestraat 16 betekent 'inwonend'. * **Geografie:** De adressen zijn nagenoeg allemaal in Amsterdam, met een sterke concentratie in de Transvaalbuurt (bijv. Retiefstraat, Krugerplein, Tugelaweg), de Indische Buurt en de oude Jodenbuurt (Jodenbreestraat, Joden Houttuinen). * **Genealogie:** Er vallen verschillende familiegroepen op, zoals de familie Rocher, Waterman, Wurms en de Leeuw. In veel gevallen gaat het om gezinsleden die op verschillende adressen stonden ingeschreven of apart werden geregistreerd.

Getypte lijst op papier (doorslag/carbonkopie).

* **Identificatie:** Dit is een registratielijst van Joodse inwoners van Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De letter "J" in de eerste kolom staat ontegenzeggelijk voor "Jood". * **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam (beginnend bij Visser, eindigend bij de toevoeging van Agsteribbe en Bierens onderaan). * **Gegevens:** Per persoon is de geboortedatum (vaak in twee formaten), de volledige naam en het exacte adres (inclusief verdieping) genoteerd. * **Annotaties:** De handgeschreven vinkjes en de Romeinse cijfers (I t/m V) wijzen op administratieve verwerking. Deze cijfers kunnen verwijzen naar verschillende transporten, wijken, of stappen in het proces van deportatie of tewerkstelling via de Joodse Raad of de *Zentralstelle für jüdische Auswanderung*. * **Handgeschreven toevoeging:** De rode "V=92" rechtsonder is waarschijnlijk een totaaltelling of een dossiercode.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officieel afschrift van een besluit van het college van Burgemeester en Wethouders. * **Instantie:** Gemeente Amsterdam. * **Datum:** 1939 (betreft een wijziging van een beschikking uit 1937). * **Betrokkene:** Benjamin Waterman (geboren 28 december 1881). * **Onderwerp:** Vergunning voor een vaste standplaats met een handkar voor de verkoop van vers...

# TRANSCRIPTIE Waterlooplein 20 Oct: 1942 H. de Vries ___________ Clara Waterman - Kijl geb: 12 - 9 - 92 St: Anth: breestraat 73 III No persoonsbewijs 58 9 583

De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen, (get.) F. VAN MEURS [Handgeschreven in de linker marge:] h. de Boer t.h. Aan den Kooplieden- en Marktkramersbond, "Mercurius", Nieuwe Achtergracht 101, _A L H I E R_ (C). Model G.A. 6 25.000-1-'39 [Handgeschreven rechtsonder:] 20

# TRANSCRIPTIE [Linksboven, handgeschreven/stempel:] MD 39/65/162 Afschrift No. 223 L. M. 1942 [Midden boven: Rijkswapen van Amsterdam] [Rechtsboven, handgeschreven in rood en zwart potlood:] JW fr. mulder [Schuine rode streep] [Vervaagde paarse stempel] [Hoofdtekst:] De BURGEMEESTER ~~EN WETHOUDERS~~ VAN AMSTERDAM, Heeft goedgevonden de aan Benjamin Waterman, geboren 28 December 1881, won...

# TRANSCRIPTIE No 39/261/3 M. 1939 11/12 Fr. Muller No. 5/193 L.M.1939 **Afschrift.** Burgemeester en Wethouders van Amsterdam, Gelet op hun beschikking d.d. 14 Juni 1937, No.5/333 L.M., waarbij aan Benjamin Waterman, geboren 28 December 1881, wo- nende Sint Antoniesbreestraat 73/II, vergunning werd verleend tot het innemen van een vaste standplaats met een handkar ten verkoop van versche...