AI-Synthese 34

S. Locher was een marktkoopman in Amsterdam die in 1942 handel dreef in spekvet en vis (waaronder aal). Hij verkocht zijn goederen op de Waterlooplein en op onbekende locaties in de Joubertstraat en Dapperstraat. In 1942 werd hij samen met Hartog Wijnschenk en Rood gearresteerd voor overtreding van de reglementen van de Gemeentelijke Visafslag door vis te verkopen bij het station zonder gebruik te maken van de verplichte veiling. In augustus 1943 werd hij samen met zes andere Joodse viszaken onteigend en onder beheer van Imex in IJmuiden gesteld.

Lotgevallen

1942 overtreding Gearresteerd voor verkoop van vis bij het station zonder gebruik van de verplichte veiling
1943 onteigening Onteigend en onder beheer van Imex in IJmuiden gesteld

Relaties

Hartog Wijnschenk (zakenpartner) Rood (zakenpartner)

Handel

spekvetvisaal WaterloopleinJoubertstraatDapperstraat
visspekvetonteigeningImexIJmuidenVeiling
Gebaseerd op 7 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-381 | Pagina 126 | 1942

Proces-verbaal / getuigenverklaring (pagina II van een dossier).

* **Inhoud:** Het document beschrijft de handel in een "lot" (partij) spekvet. Hertog Wijnschenk verkocht de partij aan Samuel Rosa en S. Locher op een zondag, omdat hij vreesde dat de waar op maandag bedorven zou zijn. De verkoop vond plaats tegen de toenmalige maximumprijs van 63 cent per pond. * **Juridische context:** De tekst is geschreven in de derde persoon ("verklaarde hij", "spraken wij"), wat duidt op een officieel verslag door opsporingsambtenaren (waarschijnlijk de Crisis-Controle-Dienst of de politie). Er werd nauwlettend toegezien op de naleving van maximumprijzen en distributieregels tijdens de Tweede Wereldoorlog. * **Opvallend:** De term "visschers" in regel 9 is opmerkelijk in combinatie met spekvet. Gezien het beroep van Samuel Rosa (viskoopman) en de aard van het product (bederfelijk vet), kan dit duiden op vet dat specifiek in de vissector werd gebruikt of dat de partij via vis-handelskanalen werd aangeboden.

Archief 745 | 745-381 | Pagina 127 | 1942

Handgeschreven ambtelijk rapport/proces-verbaal (pagina III).

Dit document is een verslag van een economisch delict betreffende de vishandel in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Drie handelaren (Wijnschenk, Rood en Locher) worden gerapporteerd voor het overtreden van de reglementen van de Gemeentelijke Visafslag. Zij hadden partijen vis direct bij het station verhandeld in plaats van via de verplichte veiling. De verdachten voeren onwetendheid aan als verdediging, stellende dat zij meenden dat vis die op het station achterbleef "vrij te bedienen" was (vrij verhandelbaar). De rapporterende ambtenaar voegt onderaan een scherpe kanttekening toe: hij kwalificeert hun verdediging als een "praatje achteraf" en pleit voor bestraffing om herhaling te voorkomen. De zakelijke, bijna kille toon is kenmerkend voor de ambtelijke verslaglegging in die periode.

Archief 745 | 745-414 | Pagina 355 | 1943

Document

Dit document fungeert als een register van wijzigingen ("mutaties") in het bestand van markthandelaars in Amsterdam tijdens de bezetting. De kolomstructuur biedt een gedetailleerd overzicht van de personen: * **Identificatie**: Naam en geboortedatum. * **Locatie**: Woonadres en de specifieke markt waar de handel werd gedreven. De Joubertstraat en Albert Cuypstraat komen veelvuldig voor. * **Economische activiteit**: De verhandelde goederen, variërend van dagelijkse behoeften (vis, brood) tot textiel en luxe-artikelen. * **Tijdslijn**: De datums van uitvoering (1 augustus, 1 september en 1 oktober 1943) wijzen op een systematische, administratieve afhandeling van wijzigingen. Een opvallend kenmerk is de grote aanwezigheid van Joodse familienamen op de lijst (o.a. Cohen, Davidson, Locher, Schenkkan, Zeelander). De term "Ongevoerd" bovenaan is administratief jargon dat in deze context duidt op het verwijderen of afvoeren van de handelaren uit de actieve registers.

Archief 745 | 745-407 | Pagina 368 | 1943

Document

Dit document is een getypte lijst met persoonsnamen en bijbehorende kwantitatieve gegevens, verdeeld over twee kolommen per zijde. De koppen luiden "Aantal aal" en "kg. Zw." (waarschijnlijk 'zware aal', een sortering in de vishandel). De lijst is alfabetisch geordend (G tot en met O op deze pagina). Er zijn enkele handgeschreven toevoegingen en adressen tussen haakjes vermeld (bijv. Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). Getallen zoals (14-11-84) verwijzen vermoedelijk naar geboortedata, wat gebruikelijk was in administratieve lijsten uit die tijd. ---

Archief 745 | 745-407 | Pagina 371 | 1943

Getypte lijst op doorslagpapier met handgeschreven correcties en toevoegingen.

* **Administratieve functie:** Het document betreft een werkkopie van een distributielijst voor viswaren. De handgeschreven toevoegingen en doorhalingen wijzen op een actieve bijhouding van een klanten- of ledenbestand. * **Identificatie:** Opvallend is het gebruik van geboortedata tussen haakjes om personen met dezelfde naam (zoals Abraham Locher) uit elkaar te houden. Ook straatnamen worden als onderscheidend kenmerk gebruikt (bijv. de twee locaties van D. Korper). * **Kwanteit:** De eenheden zijn fors (totaal honderden kilo's), wat suggereert dat dit geen lijst is voor individuele consumenten, maar voor handelaren, winkeliers of marktkooplieden. * **Demografische kenmerken:** De lijst bevat een zeer hoog percentage namen die historisch geassocieerd zijn met de Joodse gemeenschap in Amsterdam (Locher, Lustig, de Hond, Polak, Roodveldt, Roozelaar). De adressen (Valkenburgerstraat, Schimmelstraat) bevestigen dit beeld; de Valkenburgerstraat was een centrale straat in de Amsterdamse Joodse buurt.

Archief 745 | 745-407 | Pagina 386 | 1943

Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.

* **Inhoud:** Het document betreft een distributielijst voor "aal" (paling). De kolommen "Aantal aal" en "kg. Zw." (mogelijk 'kg Zwaar' of een andere gewichtsaanduiding) suggereren een logistieke administratie van voedseldistributie. * **Doelgroep:** De namen op de lijst zijn overwegend Joodse namen (bijv. Goudsketting, Groenteman, Locher, de Hond). Er staan ook specifieke adressen bij in Amsterdamse wijken die historisch een grote Joodse populatie kenden (Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). * **Annotaties:** De toevoeging "afvoeren" bij M.A. Helsloot en "afv." (afgevoerd/afwezig) bij J. Lustig wijst op een administratie die tijdens een periode van gedwongen vertrek of deportatie werd bijgehouden. De handgeschreven getallen (vaak verhogingen van 50 naar 80) kunnen duiden op gewijzigde rantsoenen of samenvoeging van huishoudens. * **Rekenwerk:** De totalen onderaan duiden op een controle van de uitgegeven hoeveelheden vis of gewicht.

Archief 745 | 745-431 | Pagina 132 | 1944

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag).

Deze brief illustreert de bureaucratische afhandeling van de "arisering" van Joodse bedrijven in Amsterdam tijdens de bezetting. De kernpunten zijn: * **Liquidatie en Concentratie:** Zeven Joodse viszaken zijn onteigend en onder het beheer van een *Verwalter* (Imex uit IJmuiden) gesteld. Op last van de Duitsers worden deze geconcentreerd in slechts twee overgebleven locaties (Drukker en Van Savelberg). * **Uitsluiting van Heropening:** Er wordt een negatief advies gegeven over het heropenen van de gesloten zaak van S. Locher door een zekere heer Van Wijk. * **Argumentatie:** De reden voor afwijzing is puur administratief en distributietechnisch: men wil het aantal officiële visverkopers niet uitbreiden ("toewijzing visch"). Daarnaast wordt aangevoerd dat Van Wijk geen verleden heeft in de sector tijdens de vooroorlogse "basisjaren", waardoor hij niet in aanmerking komt voor de distributielijsten. * **Toon:** De brief is zakelijk en koud; het lot van de oorspronkelijke Joodse eigenaren (zoals S. Locher) wordt volledig genegeerd ten gunste van logistieke efficiëntie.

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-407 | Pagina 386 | 1943

Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.

#70 S. Locher
administratieve lijst handschrift onder 80% 68%

| S. Locher | | ~~30~~ 40 |

Archief 745 | 745-414 | Pagina 355 | 1943

Administratieve lijst - Dapperstraat

#9 S. Locher Snelliustraat 131 II
administratieve lijst id. consumptie art. 80%

| S. Locher | 3-10-'16 | Snelliustraat 131 II | id. | " | consumptie art. |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-414.md | 1943

meerdere — standplaats id

consumptie art. Overig
Bron: 745-407.md | 1943

Waterlooplein

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-312 | Pagina 248 | 1940

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte aantekening en officiële verklaring op één blad. * **Datum:** 21 maart 1939. * **Betrokkene:** Philip Locher (geboren 10-01-1904 te Amsterdam). * **Locaties:** Amsterdam (Zuid, Ferdinand Bolstraat), IJmuiden (geschreven als Ymuiden). * **Taal:** Nederlands (voor-oorlogse spelling).

Relevantie: 82%

Uw meening aan deze verklaringen waarde is te hechten in verband met de beoordeeling van de vraag of Locher voor een ventvergunning in aanmerking kan komen. **S.** [Paraaf] **De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen,** [Handtekening] **Aan** **de Permanente Commissie van** **Advies in zake Ventvergunningen.** [Linksonder:] Model G.A. 7 25.000-1-'39 [Re...

Relevantie: 82%
Archief 745 | 745-317 | Pagina 147 | 1940

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambtsbericht/Rapport van de Inspectie van het Marktwezen. * **Datum:** 3 augustus 1940 (datum incident), 9 augustus 1940 (datum rapportage). * **Betrokkene:** Jac. Locher (vaste plaatshouder nr. 143), woonachtig aan de Vrolikstraat 40-II. * **Kenmerken:** Handgeschreven op gelinieerd papier met officieel stempel ("Nº 25/154/ M. 1940"). Bevat diverse ad...

Relevantie: 81%
Archief 745 | 745-278 | Pagina 92 | 1939

# TRANSCRIPTIE Nº 25/182/1 M. 1939 $\frac{lo}{lo}$ Amsterdam 8 - 10 39 uitgeg. [?] Mijnheer Met Deze verzoek u beleeft mij toe te staan mijn zoon G Locher in plaats van Ph Locher die op het ogenblik in Werkeloozendienst is mij te mogen assisteren en vervangen daar ik tussen beijden rusten moet Achtent H Locher [in potlood:] Alb. Cuypstr 101 I

Relevantie: 81% ** h. locher (wonend aan de albert cuypstraat 101-i).
Archief 745 | 745-317 | Pagina 70 | 1940

# TRANSCRIPTIE *extra* [handgeschreven in potlood/pen] HG. den Heer I. Locher, Quellijnstraat 131 II, <u>Amsterdam-Zuid.</u> Wijk 14. 25/152/3 M. 9 Augustus 1940. Mij is gerapporteerd, dat U zich op Vrijdag 2 Augustus jl. op Uw plaats op de markt Albert Cuypstraat heeft laten assisteeren, terwijl U daarvoor dezerzijds geen toestemming was verleend. Ik waarschuw U hierbij ernstig dit vo...

Relevantie: 81% ** de directeur (vermoedelijk van de dienst van het marktwezen, amsterdam)., ** den heer i. locher +2