Rooseman

Getypte notulen of rapportage (pagina 5).

* **Spelling:** Het document hanteert de spelling-De Vries en Te Winkel (o.a. *visch*, *pryzen*, *Ymuiden*, *zyn*), wat gebruikelijk was in officiële en zakelijke correspondentie tot ver in de jaren '30 van de 20e eeuw. * **Inhoud:** De tekst bespreekt het opstellen van een enquête voor visventers om de marktomzet en logistiek in kaart te brengen. Er is een duidelijke focus op de economische dynamiek tussen de aanvoerhaven (IJmuiden) en de afzetmarkt (Amsterdam). * **Economische data:** De heer Rooseman geeft een interessant inkijkje in de kostprijsberekening van die tijd: transportkosten van 1,25 tot 1,50 gulden per 100 pond vis worden gecompenseerd door de marge van de Amsterdamse grossier (ca. 2 gulden), waardoor de eindprijs voor de afnemer op beide locaties vergelijkbaar bleef. * **Vorm:** De onderstreepte passages duiden op de kernvragen of formele besluiten binnen het verslag.

Handgeschreven ambtelijk verslag / getuigenverklaring.

Het document betreft een verslag van een verhoor of confrontatie naar aanleiding van een onregelmatigheid in de vismarkt-handel (specifiek garnalen) in september 1942. Er is sprake van een direct conflict tussen de verklaringen van de handelaren (Bonnier en Goedhart) en de officiële rapportage van de controleur (Felthuis). De kern van het geschil is of er op 8 september een partij garnalen is verhandeld en of hierover vooraf (telefonisch) afspraken waren gemaakt. Bonnier ontkent zelfs de controleur ooit gesproken te hebben, wat door de rapporteur als "vreemd" wordt bestempeld gezien Bonniers ervaring op de markt. Goedhart probeert de zaak te sussen door te stellen dat hij "te goeder trouw" handelde in de veronderstelling dat de partij was vrijgegeven.

Verslag/Resumé van een onderzoek naar illegale handel.

Dit document is een ambtelijk verslag (resumé) over een overtreding van de distributievoorschriften tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is de illegale verkoop van 240 kg garnalen door L. Rooseman (de knecht van een grossier) aan de handelaren Goedhart en Bonnier. **Belangrijke punten uit het verslag:** * **Smoes:** Rooseman claimde dat de garnalen waren afgekeurd voor de normale consumptie/verdeelsysteem, wat hij als excuus gebruikte om ze buiten de officiële kanalen om ("buiten verdeeling") te verkopen. * **Tegenspraak:** Keurmeester Snoek ontkent dat hij toestemming heeft gegeven voor deze onderhandse handel. Hij had enkel geadviseerd de partij snel te verwerken (vanwege de beperkte houdbaarheid van vis). * **Sancties:** Er worden zware straffen voorgesteld: een maand ontzegging van de vismarkt voor de verkoper en een maand uitsluiting van het toewijzingssysteem voor de kopers. Dit was in oorlogstijd een zware straf, omdat men hiermee effectief brodeloos werd gesteld. * **Beroep:** Uit de laatste alinea blijkt dat de betrokkenen in beroep gingen door gesprekken aan te gaan met hogere functionarissen en de Verdeelcommissie. ---

Handgeschreven ambtelijke notitie / intern verslag.

Het document betreft een rapportage over een onderzoek naar aanleiding van een klacht of bewering van een zekere Rooseman. Rooseman claimde blijkbaar dat er sprake was van ongelijkwaardige behandeling bij een verdeling (waarschijnlijk van vis/garnalen), waarbij voor een afwezige (Lammers) goederen apart zouden zijn gehouden door ene Gerritsen, terwijl dit voor anderen niet gebeurde. Uit het onderzoek (gedateerd 21 mei 1942) blijkt de bewering van Rooseman onjuist te zijn. De reden voor de afwijkende gang van zaken was dat een tiental andere kooplieden zich netjes had afgemeld en iemand had gemachtigd om hun aandeel in ontvangst te nemen. Deze groep kreeg daarom voorrang bij de verdeling op de volgende dag. De zaak is door de directeur ("Dir.") afgedaan met een "ernstige waarschuwing" aan Rooseman, vermoedelijk wegens het doen van een valse beschuldiging. Het document is op 27 mei 1942 definitief gearchiveerd ("Opbergen").

Getypte notitie/agenda met handgeschreven kantekeningen en correcties.

Het document werpt licht op de distributieproblematiek van schaarse levensmiddelen tijdens de bezettingsjaren. De kern van het probleem bij punt 1 is dat de garnalentoevoer naar Amsterdam stokt door de "manipulaties" van een specifieke grossier (Rooseman). Omdat hij zijn quota in het voorgaande jaar niet volledig benutte, zijn deze administratief verlaagd. De overheid (via de Nederlandsche Visscherij Centrale) probeert hier nu in te grijpen om de voedselvoorziening in de stad Amsterdam veilig te stellen. Er wordt pragmatisch gekozen voor een oplossing die "conflicten" vermijdt: de quota splitsen in plaats van de grossier volledig uit te schakelen. Bij punt 2 valt op dat er strikte regels waren over waar vis (met name aal) aangevoerd en verhandeld mocht worden. De discussie over de "Durgerdammer aal" die rechtstreeks naar Amsterdam moet in plaats van via Monnikendam, duidt op een poging om de distributieketen te verkorten en de controle te vergroten.

# TRANSCRIPTIE **R A P P O R T** (onderstreept) W. Rooseman, wonende Bickersgracht 24 huis te Amsterdam, verzoekt voor zijn minderjarigen kleinzoon Christiaan Rooseman, oud 17 jaar, inwonend bij zijn grootvader, om een erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit. Christiaan Rooseman is sedert eenige jaren als personeel in zijn dienst bij zijn grootvader die een vaste groentenwijk heeft in ...

# TRANSCRIPTIE C. Rooseman, Jac. Catskade 1, Amsterdam. **V e r k l a r i n g .** Hiermede bevestigt ondergeteekende, dat hij in principe bereid is om voor een kalenderjaar een plaats: $^1)$ $\frac{\text{van 10 m2 à } f \text{ 100,-- per jaar}}{\text{xvanxx20xxm2xxàxxfxx200,xperxxjaar}}$ in te nemen op de Vischmarkt aan de De Ruyterkade, wanneer de Gemeenteraad de daartoe vereischte besluiten z...

# TRANSCRIPTIE [Linksboven:] C. ROOSEMAN COMMISSIONAIR EN VISCHHANDELAAR ~~2e Goudsbloemdwarsstraat 6~~ Telefoon ~~45773x~~ 84878 Telegram-Adres : Rooseman Vischhandel - Amsterdam [Rechtsboven:] **№ 46 A/35/13 M. 1938 ²/₁₁** AMSTERDAM, 8 November 193 **8** Jac. Catskade 1. [Handgeschreven annotatie:] *m.i. door we* [Geadresseerde:] Den Heer Directeur van het Marktwezen. A m s t e r d a m. West....

# TRANSCRIPTIE C. ROOSEMAN COMMISSIONAIR EN VISCHHANDELAAR ~~2e Goudsbloemdwarsstraat 6~~ Telefoon ~~45773~~ 84878 Telegram-Adres: Rooseman Vischhandel - Amsterdam Nº 46 A/31 / M. 1940 26/7 AMSTERDAM, 25 Juli 1940. Jac. Catskade 1. *Handgeschreven:* m. Dir. Den Heer Directeur van het Marktwezen, A m s t e r d a m. W. <u>Betreft de invoer van vis vanuit Denemarken.</u> Weledele Heer, In verb...

Rooseman zijn 17% te laten houden en de overige 21% aan een anderen (nieuwen) Amsterdamschen aanvoerder te geven. Dit laatste acht hij, ter vermijding van con- flicten met den groep Rooseman, wenschelijker. Thans definitieve oplossing bespreken met den Heer Haasnoot. <u>De heer Vriens</u> deelt mede, dat hij deze aangelegenheid eenige weken geleden met de Heeren Sieburgh en Van Duin- hoven heeft ...