Verslag/Resumé van een onderzoek naar illegale handel. September 1942. CONCEPT.
Verkoop Garnalen buiten verdeeling.

Personen:
Grossier Rooseman
L. Rooseman - knecht van grossier Rooseman.
Y. Goedhart.
A. Goedhart - zoon van Y. Goedhart.
H. Bonnier
C. Bonnier

Ambtenaren:
Stam
Felthuys
Marinus
Snoek [handgeschreven]

[Handgeschreven rechtsboven:] Resumé van den Dir. M. W.

Op 3 September rapporteert Stam, dat ondanks zijn verbod L. Rooseman de garnalen, die volgens zijn zeggen door den keurmeester waren afgekeurd, toch had verkocht aan A. Goedhart 120 kg. en aan H. Bonnier eveneens 120 kg. van de totale partij ad. 240 kg.

Dit rapport geeft mij aanleiding den contrôleur Felthuis Sm. [handgeschreven], speciaal belast met recherchewerkzaamheden, [doorgehaald: een nader onderzoek in te stellen] op te dragen [handgeschreven].

[Handgeschreven in de linker marge:] L- op te dragen t.a.v. de bij de zaak betrokken personen te horen

Op 8 September 1942 rapporteert Felthuys gehoord te hebben L. Rooseman, die verklaarde de partij verkocht te hebben aan Y. Goedhart.

Y. Goedhart verklaarde, dat hij den vorigen avond door Rooseman over die partij is opgebeld, doch dat hij eerst den volgenden ochtend de partij van Rooseman had gekocht. Y. Goedhart heeft daarop de partij doorverkocht aan A. Goedhart en H. Bonnier.

Y. Goedhart verklaarde nog in de meening te zijn, dat de [doorgehaald: Inspecteur Snoek] keurmeester v. vis [handgeschreven] Snoek de partij voor verdeeling had afgekeurd. Snoek verklaarde, dat hij wel gezegd had, dat het beter was de partij zoo spoedig mogelijk "weg" te maken, doch verklaarde uitdrukkelijk, geen toestemming noch aan Goedhart, noch aan Rooseman te hebben gegeven de partij buiten Stam om te verhandelen.

Op 18 September 1942 adviseer ik Wethouder Rooseman's straf te verlengen met 1 maand verbod toegang tot Vischmarkt en:
Y. Goedhart, A. Goedhart en H. Bonnier voor 1 maand uit te sluiten van de verdeeling.

Daarna heeft H. Bonnier en ook Y. Goedhart [handgeschreven] op verschillende data een onderhoud gehad respectievelijk met de Heeren De Haer - Sieburgh en tenslotte met de Heeren De Haer - Van Duinhoven 's avonds met de Verdeelcommissie.

--- Dit document is een ambtelijk verslag (resumé) over een overtreding van de distributievoorschriften tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is de illegale verkoop van 240 kg garnalen door L. Rooseman (de knecht van een grossier) aan de handelaren Goedhart en Bonnier.

Belangrijke punten uit het verslag:
* Smoes: Rooseman claimde dat de garnalen waren afgekeurd voor de normale consumptie/verdeelsysteem, wat hij als excuus gebruikte om ze buiten de officiële kanalen om ("buiten verdeeling") te verkopen.
* Tegenspraak: Keurmeester Snoek ontkent dat hij toestemming heeft gegeven voor deze onderhandse handel. Hij had enkel geadviseerd de partij snel te verwerken (vanwege de beperkte houdbaarheid van vis).
* Sancties: Er worden zware straffen voorgesteld: een maand ontzegging van de vismarkt voor de verkoper en een maand uitsluiting van het toewijzingssysteem voor de kopers. Dit was in oorlogstijd een zware straf, omdat men hiermee effectief brodeloos werd gesteld.
* Beroep: Uit de laatste alinea blijkt dat de betrokkenen in beroep gingen door gesprekken aan te gaan met hogere functionarissen en de Verdeelcommissie.

--- Het document dateert van september 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er sprake van een strikt distributiesysteem vanwege voedseltekorten. De handel in vis en garnalen stond onder streng toezicht van de overheid en de bezetter om de zwarte markt tegen te gaan.

Verkoop "buiten verdeeling" betekende dat goederen niet via de officiële bonnenkaarten of erkende kanalen bij de burger terechtkwamen, maar via een parallel circuit. Ambtenaren zoals Stam en rechercheurs zoals Felthuys hadden de taak deze economische delicten op te sporen. De genoemde "Vischmarkt" en de namen van de betrokkenen (zoals De Haer en Sieburgh) wijzen zeer waarschijnlijk op de situatie in Den Haag, waar de gemeentelijke marktinspectie streng optrad tegen fraude met levensmiddelen. A. Goedhart C. Bonnier H. Bonnier L. Rooseman Rooseman (Grossier) Rooseman (Wethouder) Snoek (Inspecteur) Y. Goedhart Marktwezen