A. Goedhart

Handgeschreven ambtelijk advies / memo.

In dit schrijven adviseert een ambtenaar (waarschijnlijk een marktcontroleur) de Inspecteur van het Marktwezen over een verzoek van een zekere A. Goedhart. Goedhart vraagt blijkbaar om het behoud of hernieuwd gebruik van zijn vaste standplaats voor enkele dagen per week. De controleur merkt echter op dat Goedhart de laatste tijd geheel afwezig is geweest op de markt. De schrijver doorziet een mogelijke achterliggende motivatie: Goedhart zou proberen een tweede plek (die van zijn zoon) te bemachtigen of te behouden onder zijn eigen naam. Het advies is negatief: verleen geen uitstel (van verval van rechten op de vaste plek). De suggestie is dat Goedhart, indien gewenst en indien er ruimte is, gebruik kan maken van een 'losse' (dag)plaats in plaats van een vaste standplaats.

Getypte brief (doorslag/archiefkopie).

In deze zakelijke correspondentie wordt medegedeeld dat de heer A. Goedhart alsnog is toegevoegd aan de officiële "verdeelingslijst voor zoetwatervisch". De beslissing is genomen op basis van advies van een specifieke commissie (onder leiding van Lammers) en de vaststelling dat de betrokkene reeds vóór zijn militaire diensttijd ervaring had in de handel in zoetwatervis. De brief is formeel van toon ("heb ik de eer U te berichten") en dient als bevestiging van een administratieve correctie in het distributiesysteem.

Dienstverslag / Klachtenrapport.

* **Inhoud:** Het document doet verslag van een handgemeen tussen twee mannen, A. Alosery en Arie Goedhart, op de vismarkt. De aanleiding was een conflict over eigendom (lege viskisten). Alosery weigerde kisten van Goedhart terug te geven en gebruikte fysiek geweld toen Goedhart deze zelf wilde pakken. * **Interpretatie van markeringen:** De rode onderstrepingen zijn waarschijnlijk geplaatst door de ontvanger of een dossierbeheerder om de ernst van de mishandeling ("slag en een schop", "blauw oog") direct in het oog te laten springen. * **Procedure:** De Chef van de Vischmarkt stelt zich objectief op door te vermelden dat hij het voorval niet zelf heeft gezien, maar rapporteert op basis van een formele klacht. De notitie onderaan geeft aan dat er direct actie is ondernomen: beide heren zijn opgeroepen voor een verhoor op 15 december 1941 om 10:30 uur. * **Handschrift:** Het betreft een vlot maar duidelijk leesbaar zakelijk handschrift, typerend voor de administratie uit die periode.

Onbeschreven zakelijke briefkaart.

* **Taal en Spelling:** De tekst hanteert de oude spelling (vóór de hervorming van 1947), wat te zien is aan woorden als "Riviervisch", "Versche" en "Vischconserven" (met de karakteristieke 'sch'-uitgang). * **Bedrijfsactiviteit:** De firma Goedhart was gespecialiseerd in zoetwatervis, met een sterke nadruk op palingproducten (vers, gerookt en in gelei). Dit was een typische ambachtelijke handel in de Zaanstreek. * **Lay-out:** Het document is een standaard voorbedrukte kaart die door het bedrijf werd gebruikt voor correspondentie. Het linkergedeelte bevat de bedrijfsgegevens en de ruimte voor de adressering, terwijl de rechterzijde (hier grotendeels leeg) bedoeld was voor de postzegel en mogelijk een deel van de boodschap. * **Telefoon/Giro:** Het korte telefoonnummer (5 cijfers) en het lage gironummer duiden op een vroege tot midden-20e-eeuwse datering.

Getypte brief (kopie/afschrift), met handgeschreven aantekeningen en een handtekening/stempel onderaan.

In deze brief beklaagt Cornelis van Bavel, eigenaar van "Koks Vischhandel" in de Raamsteeg te Amsterdam, zich over de leveringsproblemen van zoetwatervis. Voorheen betrok hij zijn waar van A. Goedhart uit Zaandijk. Hoewel de Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC) had bevestigd dat Goedhart hem moest blijven leveren, is dit door de nieuwe distributieregels in Amsterdam ("den ingetreden verdeeling") gestopt. Van Bavel meent dat hij nu recht heeft op toewijzing van zoetwatervis via de Amsterdamse Vischhal. Ondanks bemiddeling door zijn voormalige leverancier Goedhart bij het Marktwezen, heeft hij tot op de dag van schrijven geen vis ontvangen of een duidelijk antwoord gekregen. Hij vraagt de instantie dringend om opheldering over hoe hij in de toekomst aan zijn handelswaar kan komen. De handgeschreven notitie "afwijze" suggereert dat zijn verzoek door de betreffende instantie is afgewezen.

Ambtelijk rapport / Verslag van de Directie Marktwezen.

Dit document is een ambtelijk verslag over een prijsovertreding op de Amsterdamse Ten Katemarkt tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is "prijsopdrijving": twee visboeren verkochten schol voor 30 cent per kilo boven de officieel vastgestelde maximumprijs (1,15 gulden in plaats van 0,85 gulden). Opvallende elementen in de tekst: 1. **Directe handhaving:** De marktkantoorhouder greep direct in na een klacht van het publiek. De kooplieden werden gedwongen het te veel betaalde geld direct aan de aanwezige klanten terug te betalen. 2. **Illegale handel:** Uit het telefoongesprek met de heer Stam blijkt dat de kooplieden niet eens een officiële "toewijzing" (distributiebonnen of vergunning voor de partij vis) hadden. Ze handelden dus buiten het officiële distributiesysteem om. 3. **Juridische basis:** Er wordt specifiek verwezen naar het "tweede uitvoeringsbesluit van het visscherijbesluit 1941", wat de wettelijke basis vormde voor de strafvervolging.

Document

Dit document is een officiële brief van een Amsterdamse gemeentelijke dienst aan de wethouder van Levensmiddelen tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is de handhaving van de distributiewetten. Twee marktkooplieden van de Ten Katemarkt, A. Estejé en A. Goedhart, zijn betrapt op het verkopen van vis boven de wettelijk vastgestelde maximumprijs. **Belangrijke elementen:** * **Handhaving:** De controle is uitgevoerd door de *Centrale Crisis Contrôle Dienst* (CCCD), een gevreesde instantie die tijdens de bezetting toezag op de naleving van de distributieregels en prijsbeheersing. * **Sancties:** De directeur heeft de kooplieden al direct ('voorloopig') uitgesloten van de visdistributie. Hij adviseert de wethouder om de burgemeester een permanente uitsluiting te laten opleggen. In een tijd van schaarste betekende dit effectief het einde van hun broodwinning. * **Gegevens:** De vermelding van de exacte woonadressen (Kinkerstraat en De Wittenkade) is typerend voor de nauwgezette administratie in die periode. ---

Verslag/Resumé van een verhoor/onderzoek.

Het document is een samenvatting (resumé) van een onderzoek naar de illegale handel in garnalen ("buiten de verdeeling om"). De kern van de rapportage draait om de tegenstrijdige verklaringen van **H. Bonnier**. In eerste instantie ontkende H. Bonnier elke betrokkenheid en beweerde hij dat zijn broer, C. Bonnier, de kopoper was. De rapporteur (Felthuis) zet echter vraagtekens bij deze onschuld om de volgende redenen: 1. H. Bonnier protesteerde niet direct toen hij een straf opgelegd kreeg door de Burgemeester (Bm.). 2. In gesprekken met de Secretaris van de Dienst gaf hij toe garnalen te hebben gekocht op het terrein van de Vischmarkt (V.M.), maar claimde hij dat het "vrije garnalen" waren (garnalen van mindere kwaliteit die buiten het quotum vielen). 3. Tijdens een officiële vergadering met de Verdeelingscommissie zweeg hij over zijn beweerde onschuld. 4. In een gezamenlijke brief met Goedhart schreef hij in de "wij-vorm", wat impliceert dat hij wel degelijk mede-verantwoordelijk was voor de transactie. De tekst is geschreven in een zakelijke, ambtelijke stijl die typerend is voor politierapporten of verslagen van de economische controlediensten uit die periode.

Verslag/Resumé van een onderzoek naar illegale handel.

Dit document is een ambtelijk verslag (resumé) over een overtreding van de distributievoorschriften tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is de illegale verkoop van 240 kg garnalen door L. Rooseman (de knecht van een grossier) aan de handelaren Goedhart en Bonnier. **Belangrijke punten uit het verslag:** * **Smoes:** Rooseman claimde dat de garnalen waren afgekeurd voor de normale consumptie/verdeelsysteem, wat hij als excuus gebruikte om ze buiten de officiële kanalen om ("buiten verdeeling") te verkopen. * **Tegenspraak:** Keurmeester Snoek ontkent dat hij toestemming heeft gegeven voor deze onderhandse handel. Hij had enkel geadviseerd de partij snel te verwerken (vanwege de beperkte houdbaarheid van vis). * **Sancties:** Er worden zware straffen voorgesteld: een maand ontzegging van de vismarkt voor de verkoper en een maand uitsluiting van het toewijzingssysteem voor de kopers. Dit was in oorlogstijd een zware straf, omdat men hiermee effectief brodeloos werd gesteld. * **Beroep:** Uit de laatste alinea blijkt dat de betrokkenen in beroep gingen door gesprekken aan te gaan met hogere functionarissen en de Verdeelcommissie. ---

Document

Dit document betreft een administratieve sanctie opgelegd door het Amsterdams gemeentebestuur tijdens de bezettingstijd. De heer A. Goedhart wordt per direct en voor onbepaalde tijd uitgesloten van de visdistributie. De uitsluiting is gebaseerd op twee overtredingen van de destijds geldende distributiewetten: 1. **Economisch delict:** Het buiten het officiële systeem om inkopen van garnalen (zwarte handel). 2. **Prijsopdrijving:** Het verkopen van vis tegen prijzen die de wettelijke maximumprijs overschreden. Het document is een afschrift of een doorslag, aangezien de handtekeningen zijn voorafgegaan door "(get.)", wat staat voor "getekend". Dit duidt erop dat het origineel door de burgemeester en de secretaris is ondertekend en in het archief is opgenomen, terwijl dit exemplaar diende voor de administratieve afhandeling of als kopie voor de betrokkene.

Officieel uittreksel (extract) uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam.

Dit document betreft een reeks disciplinaire maatregelen tegen Amsterdamse vishandelaren tijdens de Tweede Wereldoorlog. De burgemeester (destijds de pro-Duitse Edward Voûte) legt sancties op aan handelaren die zich niet aan de distributieregels hielden. De overtredingen variëren van het handelen buiten de officiële visverdeling om (zwarte handel in garnalen) tot het verkopen van vis boven de wettelijk vastgestelde maximumprijzen (prijsopdrijving). De straffen zijn administratief van aard: uitsluiting van de vismarkt of van de toewijzing van visvoorraden voor periodes variërend van een maand tot zelfs onbepaalde tijd (zoals in het geval van A. Goedhart). De nauwkeurige adressering (Kinkerstraat, De Wittenkade) benadrukt de controle die het stadsbestuur uitoefende op de lokale economie.

Document

* **Kernboodschap:** De Nederlandsche Visscherijcentrale rapporteert over de verzending van grote hoeveelheden gerookte Deense aal (paling) naar twee specifieke industriële bedrijven in Amsterdam. * **Ontvangers van de aal:** 1. **Holl. Draad-en Kabelfabriek (Draka):** ontvangt 840 halve kilo's (420 kg). 2. **Ned. Vliegtuigenfabriek Fokker:** ontvangt het merendeel van de zending, in totaal 3.308 halve kilo's (1.654 kg), geleverd door tien verschillende firma's uit Noord- en Zuid-Holland. * **Vorm:** Dit is een officieel afschrift van een administratief schrijven, bedoeld voor controle door de distributieautoriteiten.

# TRANSCRIPTIE Ten slotte hebben wij, rapporteurs, gehoord op 3 November 1942 IJ, Goedhart, oud 52 jaar, vischhandelaar en wonende Westerstraat 83/1 alhier, die het volgende verklaarde:

# TRANSCRIPTIE A f s c h r i f t . ================= No. 46A/714/1 M.1942 3/10. No. 259 L.M.1942 30/9. Amsterdam, 25 September 1942. Edelachtbare Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r .

# TRANSCRIPTIE 1. 14 Augustus 42. 77/37/17 den Heer Wethouder voor de XX Levensmiddelen - A l h i e r.

# TRANSCRIPTIE No.29/16/1 M. 26/8-1943. **AFSCHRIFT.** CT. _________________________________________________________________ No.486 L.M.1943 26/8 Nieuwmarkt. Amsterdam, 26 Augustus 1943. de Heer Wethouder voor de Levensmiddelen. **A L H ...

# TRANSCRIPTIE vD/SV $46^A/138/2$ M. 17 April 1943. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, <u>A l h i e r .</u>