Archiefdocument
Origineel
[Handgeschreven, linksboven:]
Verzonden 24/9
[Handgeschreven, rechtsboven:]
798 IX
Versch IX
[Getypt, rechtsboven:]
G/HB.
Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
46A/321/91 M. 2. 24 September 1942.
In bijlage dezes heb ik de eer U een afschrift te doen toekomen van een op 18 September j.l. door een contrôleur van den Centralen Crisis Contrôle Dienst opgemaakt rapport, benevens een afschrift van een op dienzelfden datum opgemaakt rapport van den contrôleurmarktambenaar H. Vrij van mijn dienst, waaruit blijkt, dat de beide marktkooplieden A. Estejé, wonende Kinkerstraat 193 II en A. Goedhart wonende De Wittenkade 98 II, zich op de markt Ten Katestraat hebben schuldig gemaakt aan overtreding van het Tweede Uitvoeringsbesluit van het Visscherijbesluit 1941, terzake het verkoopen van visch boven de vastgestelde maximumprijzen.
Ingevolge artikel 11 van het bovengenoemd besluit, heb ik A. Estejé en A. Goedhart voorloopig van de verdeeling van visch uitgesloten. Gezien de ernst van het feit, geef ik U beleefd in overweging wel te willen bevorderen, dat A. Estejé en A. Goedhart door den Burgemeester van Amsterdam worden gestraft met uitsluiting van de verdeeling van zoetwatervisch enz. voor onbepaalden tijd, zulks met ingang van 21 September ~~a.s.~~ 1942.
De Directeur:
--- Dit document is een officiële brief van een Amsterdamse gemeentelijke dienst aan de wethouder van Levensmiddelen tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is de handhaving van de distributiewetten. Twee marktkooplieden van de Ten Katemarkt, A. Estejé en A. Goedhart, zijn betrapt op het verkopen van vis boven de wettelijk vastgestelde maximumprijs.
Belangrijke elementen:
* Handhaving: De controle is uitgevoerd door de Centrale Crisis Contrôle Dienst (CCCD), een gevreesde instantie die tijdens de bezetting toezag op de naleving van de distributieregels en prijsbeheersing.
* Sancties: De directeur heeft de kooplieden al direct ('voorloopig') uitgesloten van de visdistributie. Hij adviseert de wethouder om de burgemeester een permanente uitsluiting te laten opleggen. In een tijd van schaarste betekende dit effectief het einde van hun broodwinning.
* Gegevens: De vermelding van de exacte woonadressen (Kinkerstraat en De Wittenkade) is typerend voor de nauwgezette administratie in die periode.
--- In 1942 was de schaarste aan voedsel in bezet Nederland groot. Om zwarte handel tegen te gaan en de beperkte voorraden eerlijk te verdelen, stelde de overheid (onder toezicht van de bezetter) strikte maximumprijzen en distributieregels vast.
De verkoop van vis boven de maximumprijs werd gezien als een economisch delict. De 'Ten Katestraat' (Ten Katemarkt) was en is een centrale marktplaats in Amsterdam Oud-West. Voor kooplieden was de toegang tot de 'verdeeling' (de toewijzing van goederen door de overheid) cruciaal; zonder deze toewijzing hadden zij geen handelswaar. De burgemeester van Amsterdam in september 1942 was de pro-Duitse Edward Voûte, die dit soort repressieve maatregelen tegen de eigen bevolking bekrachtigde om de orde en de Duitse economische belangen te dienen. A. Estej A. Goedhart H. Vrij Marktwezen