AI-Synthese 55

Maurits Agsteribbe (geb. 1903) was een fruitkoopman op de Waterloopleinmarkt. In 1939 aangehouden wegens kruimeldiefstal. In 1942 moest hij zijn standplaats op de Centrale Markthallen beëindigen, waarschijnlijk door arisering. Overleed in maart 1944.

Lotgevallen

1939 boete Aangehouden wegens kruimeldiefstal
1942 arisering Standplaats op Centrale Markthallen beëindigd op Centrale Markthallen

Relaties

Meyer Mok en Co (zakenpartner)

Handel

fruit WaterloopleinmarktCentrale Markthallen
fruitariseringdiefstalCentrale Markthallen
Gebaseerd op 60 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-271 | Pagina 11 | 1939

Brief op officieel briefpapier.

* **Doel:** De bond (CNAB) verzoekt om een gesprek met de directeur van het Marktwezen om de individuele belangen van twee marktopzichters (leden van de bond) te behartigen. * **Toon:** Zeer formeel en hoffelijk ("Weledelgestrenge Heer", "Het zij mij vergund"), passend bij de ambtelijke hiërarchie van die tijd. * **Logistiek:** De afzender geeft een zeer specifieke lijst met data en tijden door waarop hij beschikbaar is voor het onderhoud, wat wijst op een strakke agenda of een woonplaats buiten de stad. * **Resultaat:** De handgeschreven kanttekening onderaan (gedateerd 4 oktober 1939) laat zien dat de bondsvoorzitter is teruggekoppeld dat de specifieke kwestie van Vrij en De Wolff is aangehouden totdat er algemene personeelsvoorstellen op tafel liggen.

Archief 745 | 745-298 | Pagina 182 | 1939

Getypte naamlijst op een strook papier.

* **Functie:** Dit betreft een presentielijst, personeelslijst of een rooster van een specifieke "Dienst". De opzet is administratief en bedoeld voor mutaties. * **Handgeschreven tekens:** * De doorhalingen (met grijs en paars potlood) wijzen op personen die zijn afgevallen, overgeplaatst of wiens taak is voltooid. * Het handgeschreven kruisje bij **C.L.J. Lak** suggereert een specifieke actie of aanwezigheid. * **Nummering:** De nummers (1) t/m (16) lijken posities of volgnummers aan te duiden. Opvallend is dat de namen tussen (15) en (16) ongenummerd zijn, wat kan duiden op reserves of personeel met een andere status. * **Datering:** Op basis van de typografie en de namen is het document waarschijnlijk te dateren in de periode 1940-1955.

Archief 745 | 745-281 | Pagina 204 | 1939

Officieel ambtelijk memorandum / correspondentieblad.

* **Inhoud:** Het document betreft een verzoek van een marktkoopman, E. Groen (vermoedelijk de vader van Aron), om zich wegens ziekte enkele dagen te laten vervangen door zijn zoon op de markt in de Ten Katestraat. * **Besluitvorming:** De ambtenaar (mogelijk De Haas) geeft aan geen bezwaar te hebben tegen de inwilliging van dit verzoek, op voorwaarde dat er een doktersverklaring wordt overhandigd. Interessant is de opmerking tussen haakjes dat de schrijver het niet eens is met het rapport van de markt-ambtenaar. * **Administratieve opvolging:** In de kantlijn en onderaan zijn latere toevoegingen te zien. De rode tekst identificeert de zoon als Aron Groen, geboren in 1902. Onderaan staat een instructie (gedateerd 5 januari 1940) dat voortaan altijd de volledige persoonsgegevens van vervangers en assistenten moeten worden vermeld. ---

Archief 745 | 745-270 | Pagina 218 | 1939

Personeelsregister / Bezoldigingsoverzicht van gemeenteambtenaren.

Dit document is een administratief overzicht van de herziening van salarissen en rangen voor gemeenteambtenaren. Het toont de overgang van een oude salarisstructuur naar een nieuwe, waarbij veel ambtenaren een salarisverhoging of een promotie in rang (bijvoorbeeld van III naar IV) kregen. * **Salarissen:** Bedragen worden genoteerd in guldens. De notatie "-," staat voor nul centen. * **Functies:** De functies zijn divers: administratief (klerk, bureauambtenaar), toezichthoudend (marktopzichter, halopzichter) en financieel (kassier). * **Correcties:** Opvallend zijn de handgeschreven wijzigingen bij H. Kerklingh, wat duidt op een individuele correctie of een herberekening van de pensioengrondslag vanwege zijn ongehuwde status ("ong.aftrek."). * **Toelagen:** Er is sprake van specifieke toelagen voor uniformen en voor onregelmatige diensten (nacht- en zondagsdienst).

Archief 745 | 745-270 | Pagina 236 | 1939

Doorslag van een ambtelijke brief/besluit.

* **Inhoud:** Het document betreft de vaststelling van salarissen (jaarwedden) en pensioenspecificaties voor vier markttoezichthouders in Amsterdam per 1 januari 1940. Daarnaast wordt gevraagd om goedkeuring voor een loonsverhoging van een tijdelijk aangestelde machinist. * **Personen:** Genoemd worden H.M.A. de Wolff, H. Vrij, F.W. Stroër, T.A. Wieberdink (marktopzichters) en J. van Lunteren (machinist). * **Financiën:** De standaard jaarwedde voor deze functies is vastgesteld op 2100 gulden. Er is sprake van een uniformtoelage van 75 gulden voor twee van de genoemde personen. De pensioengrondslagen verschillen, waarbij expliciet verwezen wordt naar de Pensioenwet van 1922. * **Taalgebruik:** Typisch vooroorlogs ambtelijk Nederlands, met gebruik van de naamval ('den Heer', 'den machinist') en verouderde spelling ('jaarwedden', 'zooals', 'verleening').

Archief 745 | 745-270 | Pagina 238 | 1939

Personeelsstaat / Salarisoverzicht (bezoldigingsstaat).

Het document biedt een helder overzicht van een grootschalige aanpassing in het salarishuis van een gemeentelijke instelling aan de vooravond van en tijdens de vroege oorlogsjaren. Belangrijke observaties zijn: * **Standaardisatie:** Er is sprake van een overgang naar nieuwe salarisgroepen (voornamelijk groep IV en V), wat duidt op een reorganisatie of een nieuwe rechtspositieregeling. * **Differentiële behandeling:** Ongehuwden (zoals H. Kerklingh) kregen te maken met een "ongehuwdenaftrek" van 3%, wat handmatig in de tabel is gecorrigeerd. * **Toelagen:** Specifieke toelagen voor onregelmatige dienst (Steenbeek) en uniformkleding (Stroër, de Wolff) worden apart vermeld en tellen soms mee voor de pensioengrondslag conform de Pensioenwet van 1922. * **Loopbaanverloop:** De kolom "dienstjaren" laat zien dat het gaat om een mix van relatief nieuwe krachten (5-7 jaar) en zeer ervaren ambtenaren (tot 33 jaar dienst).

Archief 745 | 745-270 | Pagina 282 | 1939

Kopie van een ziekmeldingsformulier (dienstbriefkaart/formulier voor de controlerend geneesheer).

* **Persoonsgegevens:** De ambtenaar, de heer H. Vrij, is 56 jaar oud in 1939 (geboren ca. 1883). Hij woont in de Witte de Withstraat in Amsterdam. * **Dienstverband:** Hij is werkzaam als 'Marktopzichter (A)' in 'vasten en vollen dienst'. Hij is ingedeeld in salarisgroep III. * **Medische status:** Dit is zijn eerste ziekmelding van het jaar 1939. De melding is gericht aan Dr. J.P. Hofstee, de controlerend arts die belast was met het verifiëren van ziekteverzuim bij ambtenaren. * **Verblijfplaats:** Bij de opmerkingen staat "'s Zomers Buiten" Soest. Dit wijst erop dat de betrokkene ten tijde van de ziekmelding waarschijnlijk in een zomerhuis of herstellingsoord in Soest verbleef, of dat de controle daar moest plaatsvinden.

Archief 745 | 745-300 | Pagina 363 | 1939

Document

Dit document is een administratieve fiche, vermoedelijk gebruikt door een Nederlandse overheidsinstantie (gezien de verwijzing naar "Algemene Zaken"). Het fungeert als een geleideformulier of bijblad voor een dossier met referentienummer 85/42/1. De centrale figuur is P. Ph. Kok, gevestigd aan de Katestraat 44. De handgeschreven aantekeningen wijzen op een actieve behandeling van de zaak in maart en april 1939. De herhaalde termen "Spoed" en "Spoed advies", samen met de instructie "Pas oproepen" (direct oproepen), duiden op een dringende procedure. De naam "H. Vrij" en de paraaf "deliar" refereren waarschijnlijk aan de behandelend ambtenaren of adviseurs.

Archief 745 | 745-279 | Pagina 381 | 1939

Document

Dit document is een administratief "bijblad" dat werd gebruikt door de gemeentelijke marktadministratie (Marktwezen) om de activiteiten van marktkooplieden te monitoren. In dit geval betreft het de heer A. Bak (mogelijk ook H. Bak genoemd in een van de aantekeningen). De belangrijkste elementen in het document zijn: * **Locatiebeheer:** Er worden specifieke standplaatsnummers genoemd (no. 116 Lindengracht, no. 122 Westerstraat, Plek 91 Ten Katestraat). De doorhaling bij Lindengracht suggereert een wijziging of opzegging van die plek. * **Controle en Toezicht:** Verschillende ambtenaren (waaronder d’Haen en Kouwen) maken aantekeningen over de aanwezigheid van Bak. Er wordt specifiek gevraagd waarom Bak wel op de Westerstraat stond op 16 januari, maar niet op zijn "andere markten". * **Tijdsverloop:** De aantekeningen bestrijken de periode van 9 januari 1939 tot en met 3 maart 1939. Het document toont een actieve correspondentie tussen verschillende inspecteurs of administratieve medewerkers. Het handschrift varieert, wat duidt op meerdere auteurs die op verschillende momenten informatie aan het dossier hebben toegevoegd. ---

Archief 745 | 745-277 | Pagina 381 | 1939

Document

Dit document is een administratief bijblad van de gemeente (waarschijnlijk Amsterdam, gezien de straatnamen) uit het begin van 1939. Het dient om de aanwezigheid en het gebruik van marktplaatsen door een zekere Mevr. A. Bak te monitoren. De tekst bevat diverse ambtelijke notities: * Er wordt vastgesteld dat Mevr. Bak specifieke standplaatsen heeft: nummer 116 op de Lindengracht, 122 in de Westerstraat en 91 in de Ten Katestraat. * Er is onduidelijkheid of inconsistentie in haar aanwezigheid. Een ambtenaar merkt op dat zij op 16 januari wel op de Westerstraat stond, maar vraagt zich af "waarom op andere markten niet". * In maart 1939 wordt genoteerd dat zij de plaatsen de volgende week weer zal innemen en dat zij de markt aan de Ten Katestraat dagelijks bezoekt. * De namen **Fr. Wolff**, **H. Vrij** en **Orsbergen** lijken de behandelend ambtenaren of marktmeesters te zijn.

Archief 745 | 745-277 | Pagina 388 | 1939

Document

Het document is een ambtelijk advies naar aanleiding van een verzoek van een marktkoopman, de heer M. Veldman. Hij vraagt toestemming om zijn vaste standplaats op de markt in de Ten Katestraat (Amsterdam) gedurende enkele maanden niet te bezetten. De adviseur (ondertekenend als "deMaer") stelt dat er geen bezwaar is tegen dit verzoek, onder twee specifieke voorwaarden: 1. De afwezigheid mag maximaal drie maanden duren. 2. Het verschuldigde marktgeld moet ook tijdens de afwezigheid wekelijks worden doorbetaald om de rechten op de plaats te behouden. Er wordt verwezen naar een rapport van de marktopziener ("Marktopz."), wat aangeeft dat er voorafgaand aan dit advies een inspectie of evaluatie heeft plaatsgevonden. De verschillende data en parafen duiden op een gestroomlijnd bureaucratisch proces binnen het gemeentelijk apparaat van Amsterdam vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. ---

Archief 745 | 745-280 | Pagina 397 | 1939

Intern disciplinair rapport / ambtsbericht van de Marktdienst.

Het betreft een handgeschreven rapportage over een incident op een Amsterdamse markt in de zomer van 1939. De kern van de klacht is dat de marktkooplieden L. West en J. Dagloomer zich agressief hebben gedragen tegenover een marktcommissaris. Zij hebben hem in het openbaar uitgescholden voor "viezerik" en "verrader", wat leidde tot een fysieke confrontatie ("handgemeen"). De rapporteur gebruikt zware termen zoals "terroristisch optreden" om de ernst van de situatie te benadrukken en wijst op de voorgeschiedenis van West op het Waterlooplein. Er is tevens sprake van een conflict tussen verschillende verkoopstijlen: de luide 'standwerkers' (die bij opbod verkopen) versus de 'stille' plaatshouders (plh.) die hinder ondervonden van het lawaai. Interessant is de ambtelijke kritiek in de kantlijn: ambtenaar HP vraagt zich af waarom er geen proces-verbaal (pv) is opgemaakt op basis van artikel 345 (belediging van een ambtenaar in functie) en merkt op dat de Directeur op basis van dit enkele rapport eigenlijk niet bevoegd is om te straffen. Desondanks is er uiteindelijk besloten tot een uitsluiting van twee dagen.

Archief 745 | 745-280 | Pagina 484 | 1939

Administratieve notitie/verslag van een tuchtrechtelijke zaak.

Dit document betreft een tuchtzaak tegen Marie Jansen, een marktkoopvrouw. De lijst met beschuldigingen (punt 1 t/m 4) is ernstig: fysieke dreiging ("gooien met vinkemes"), verbaal geweld, antisemitische uitingen en oneerlijke concurrentie. Opmerkelijk is de verdediging van Jansen onder punt 3. Zij gebruikt een antisemitisch frame door te beweren dat zij wordt benadeeld omdat de directie Joodse handelaren zou voortrekken. Dit duidt op aanwezige spanningen en vooroordelen op de werkvloer van de markt. De administratieve afhandeling toont een zekere mate van hoor en wederhoor. Hoewel er aanvankelijk een schorsing van 14 dagen is opgelegd, wordt deze na de tussenkomst van een zekere 'v. Bottlop' en diverse getuigen (buurtbewoners) opgeschort en verminderd, onder de voorwaarde dat een politieagent haar onschuld met betrekking tot het messengooien kan bevestigen.

Archief 745 | 745-311 | Pagina 54 | 1940

Boekhoudkundig register of loonstaat.

Dit document bevat een berekening van individuele 'aandelen' (waarschijnlijk pensioenrechten of gratificaties) voor een lijst ambtenaren. De systematiek is helder: het bedrag in de derde kolom is het resultaat van het percentage in de tweede kolom toegepast op het basisbedrag in de laatste kolom. Bijvoorbeeld, bij A. v. Duinkeren is 50% van 2150 gulden exact 1075 gulden. Waar nodig is er afgerond naar de dichtstbijzijnde hele gulden (zoals bij A. v.d. Laan). Enkele bedragen in de aandeel-kolom zijn omcirkeld, wat duidt op een verificatie of een afwijkende administratieve status. De optelsom onderaan toont een subtotaal van 56.552 gulden, waar een bedrag van 8.523 gulden van wordt afgetrokken om tot een eindtotaal van 48.029 gulden te komen.

Archief 745 | 745-310 | Pagina 67 | 1940

Ziekteverzuimformulier (kopie) van een gemeentelijke dienst.

Dit document is een officiële ziekmelding van een gemeenteambtenaar uit 1940. Enkele specifieke details: * **De persoon:** H. Vrij, geboren in 1883 (ten tijde van de melding 56 of 57 jaar oud), was werkzaam als marktopzichter bij de dienst Marktwezen. Hij woonde in de Witte de Withstraat 41-hoog in waarschijnlijk Amsterdam of Rotterdam (gezien de structuur van de dienst en de straatnaam). * **De procedure:** Het betreft een 'Copie' die verzonden is naar de controlerend gemeentearts. In die tijd was het gebruikelijk dat een arts van de gemeente aan huis kwam om te controleren of de ambtenaar daadwerkelijk ziek was. * **Status:** Het betreft het eerste ziektegeval van het jaar. Hij was in "vasten en vollen dienst", wat betekent dat hij een vaste aanstelling had voor de volledige werktijd. * **Codering:** De toevoeging "bl" bij ambtenaar zou kunnen verwijzen naar een specifieke rechtspositie of budgetcode.

Archief 745 | 745-320 | Pagina 87 | 1940

Ambtelijke notitie of rapportage-uittreksel.

De tekst weerspiegelt een interne klacht of observatie over het lakse optreden van de Amsterdamse politie in de zomer van 1940. De schrijver (vermoedelijk een ambtenaar of inspecteur genaamd Vrij) beklaagt zich over de dubbele moraal: terwijl sommigen (wellicht toezichthouders of andere ambtenaren) als "bloedhond" worden uitgescholden, worden de agenten geprezen als "tactvol en medelevend", terwijl zij in werkelijkheid hun plicht verzaken. De kern van de klacht is dat agenten op de Ten Katemarkt (in Amsterdam Oud-West) liever staan te praten dan op te treden tegen venters die de verkeersregels en de Algemene Plaatselijke Verordening (A.P.V.) overtreden door de doorgang te belemmeren op rijwegen en straathoeken. Onderaan is een opvolgende notitie toegevoegd: op 17 juli 1940 is er gesproken met het nabijgelegen politiebureau aan de Overtoom, dat heeft toegezegd in de toekomst beter mee te werken aan de handhaving.

Archief 745 | 745-310 | Pagina 99 | 1940

Financiële bijlage/overzichtstabel betreffende personeelskosten.

Dit document bevat een gedetailleerde berekening van de kosten die gemoeid zijn met een voorgestelde "positieverbetering" (promotie of salarisverhoging) voor personeelsleden van de gemeentelijke dienst Marktwezen. De tabel is opgesplitst in twee hoofdcategorieën: 1. **Extra periodieke salarisverhogingen:** Voor vier medewerkers, met een totale kostenpost van 450 gulden. 2. **Groepsverhogingen (schaalaanpassingen):** Voor zeven medewerkers, waaronder vijf marktopzichters. Hierbij wordt niet alleen gekeken naar de directe verhoging, maar ook naar het verschil in het "maximumsalaris" van de nieuwe loonschalen. **Kerncijfers:** * De directe jaarlijkse kosten van de voorgestelde verhogingen bedragen exact **1.000 gulden**. * De totale toekomstige last (door verhoging van de maximaal bereikbare salarissen) bedraagt **2.075 gulden**.

Archief 745 | 745-310 | Pagina 160 | 1940

Een "COPIE" van een formulier voor een ziektemelding van een gemeentelijke ambtenaar.

Dit document is een administratieve kopie van een ziektemelding voor H. Vrij, werkzaam als marktopzichter (A) bij de Dienst van het Marktwezen. Het betreft zijn tweede ziektemelding van het jaar 1940. Opmerkelijk is dat hij op de dag van de melding (10 februari) nog een halve dag heeft gewerkt voordat hij zich ziek meldde. De administratieve details geven inzicht in zijn status: hij was een mannelijke ambtenaar in vaste dienst, geboren in 1883 (dus 56 of 57 jaar oud ten tijde van de melding), en ingedeeld in salarisgroep III. Het formulier is drie dagen later, op 13 februari, officieel verzonden naar de controlerend gemeente-arts.

Archief 745 | 745-321 | Pagina 194 | 1940

Medische verklaring / doktersbriefje.

Het document is een kort medisch attest, bedoeld als bewijs van ziekte. De arts, Dr. H. Vrijdag, verklaart dat de patiënt (J.H. Koster) die dag is behandeld voor een **middenoorontsteking**. De aanhef **"LS."** staat voor *Lectori Salutem* (Latijn voor "Gegroet aan de lezer"), een standaardformule voor verklaringen die niet aan een specifiek persoon gericht zijn, maar bedoeld zijn voor derden, zoals een werkgever of een controlerend instantie. Het taalgebruik is formeel en beknopt ("behandeld geworden wegens").

Archief 745 | 745-320 | Pagina 257 | 1940

Document

Dit document is een administratief verslag van een tucht- of handhavingsmaatregel tegen de marktkoopman P. Kok. Hij werd opgeroepen omdat hij zijn toegewezen staanplaats (nummer 206) op de Kalkmarkt niet regelmatig bezette. Uit de aantekening "(Waarsch. 21/8 '40)" blijkt dat hij enkele maanden eerder al een officiële waarschuwing had ontvangen voor hetzelfde feit. De inspecteur heeft op 4 oktober 1940 geoordeeld dat de heer Kok zich opnieuw moet inschrijven en heeft hem een beperkte restrictie opgelegd: hij mag in de rest van de maand oktober nog slechts één keer per week op de markt staan. De blauwe notities duiden op een interne administratieve route ("ter kennisneming en retour"), waarschijnlijk bedoeld voor een hogere ambtenaar of de administratie van het marktwezen. De datumstempel van 14 oktober markeert de definitieve afhandeling of archivering van deze zaak.

Archief 745 | 745-320 | Pagina 276 | 1940

Administratieve notitie / ambtelijk advies.

Dit document is een intern ambtelijk stuk betreffende een geschil over onbetaald marktgeld. De marktkoopman R. Koekoek, woonachtig aan de Palmstraat 147 en werkzaam op de Ten Katemarkt, heeft zijn handelswaren in beslag laten nemen door de inspectie omdat hij op 6 oktober 1940 verzuimde zijn marktgelden te voldoen. Uit de correspondentie blijkt dat er een verzoek is ingediend (waarschijnlijk om de goederen terug te krijgen). De ambtenaar "de Heer" adviseert op 21 oktober dat dit verzoek ingewilligd kan worden, op voorwaarde dat de achterstallige schuld van 7 weken à 1,35 gulden (totaal 9,45 gulden) direct wordt voldaan bij de marktambtenaar van de Ten Katestraat. Het document bevat diverse parafen en data, wat wijst op een formele afhandeling binnen de gemeentelijke bureaucreatie van Amsterdam.

Archief 745 | 745-320 | Pagina 348 | 1940

Administratief bijblad (Algemene Zaken Model No. 14).

Dit document is een administratieve notitie betreffende de marktmeester-administratie van Amsterdam. De kern van de zaak is de verwijdering van een marktkoopman, E. Wagenaar, van de Ten Katemarkt. * **Aanleiding:** Op 7 oktober 1940 is Wagenaar "afgevoerd" vanwege een betalingsachterstand (wanbetaling) van f 6,75 (gulden). * **Procesvoering:** Het bijblad toont een tijdlijn van de bureaucratische afhandeling in oktober 1940: * **15/10:** Doorgezonden voor verdere verwerking. * **21-10-40:** Advies uitgebracht door een ambtenaar (mogelijk genaamd De Heer). * **23-10-40:** Opdracht tot "Oproepen!" van de betrokkene. * **25/10 en 28/10:** Geplande afspraken of zittingen om 9:00 uur. * **30/10/40:** Afsluiting of verdere archivering onder een nieuw dossiernummer (27/93/24). * **Functionarissen:** Namen als "H. Vrij" en "de Heer" (waarschijnlijk een achternaam of functienaanduiding) zijn genoteerd als verantwoordelijken voor de opeenvolgende stappen.

Archief 745 | 745-324 | Pagina 393 | 1940

Administratieve dossierkaart / Bijblad.

Het document legt een handhavingsproces vast rondom marktkoopman Simon (S.) Winnik. Winnik bezat twee standplaatsen: nummer 17 op de Westerstraat-markt en nummer 314 in de Kattestraat (of Kattenburg). De tijdlijn verloopt als volgt: 1. **10 september 1940:** Winnik krijgt een waarschuwing wegens een schuld (waarschijnlijk onbetaald marktgeld) met een deadline voor betaling op 23 september. 2. **Eind september:** Er wordt geconstateerd dat hij niet op oproepen heeft gereageerd. De zaak wordt op 27 september doorgezonden. 3. **1 oktober 1940:** Er volgt een spoedadvies, ondertekend door ambtenaren (Wolff en Vrij). 4. **7 tot 15 oktober 1940:** Er vinden herhaalde pogingen tot contact plaats ("Oproepen"). 5. **23 oktober 1940:** Inspecteur De Haan noteert dat de kwestie is opgelost. Winnik bezet zijn standplaatsen weer "geregeld" en de zaak wordt als "afgedaan" beschouwd. 6. **25 oktober 1940:** Het dossier wordt administratief afgehandeld ("exp." oftewel expeditie).

Archief 745 | 745-320 | Pagina 408 | 1940

Handgeschreven ontvangstbewijs en administratieve aantekening.

Het document is een bewijs van ontvangst voor een sieraad ("een klein snoer", waarschijnlijk een parel- of kralensnoer) en een schriftelijke vastlegging van een afspraak over een tweede item. De tekst geeft aan dat een tweede snoer, voorzien van "kapjes" (metalen eindstukjes of versieringen aan een sieraad), op vrijdag 1 november 1940 ingeleverd zou worden bij de heer Vrij. De onderstreping van "het andere snoer met de kapjes" duidt erop dat dit het cruciale ontbrekende deel van de transactie was. De toevoeging linksonder is een administratieve controle: op 4 november (drie dagen na de afgesproken datum) stelt de heer Helsloot vast dat het bewuste object nog steeds niet is ingeleverd. De letter "R" achter de laatste datum zou kunnen staan voor "Regis" of "Referent", een teken van verwerking in een register.

Archief 745 | 745-320 | Pagina 414 | 1940

Administratieve kaart of bijblad van de gemeente (mogelijk Marktwezen Amsterdam).

Dit document betreft een officiële waarschuwing aan een marktkoopman genaamd A. Elzas. Uit de tekst blijkt dat hij standplaatsen had op twee bekende Amsterdamse markten: de Ten Katemarkt (plaats 358) en het Waterlooplein (plaats 93). De kern van de zaak is de bezettingsgraad van zijn kraam in de Ten Katestraat. De marktmeester of ambtenaar (ondertekend door 'deHaan') heeft Elzas gesommeerd om zijn plaats minimaal twee keer per week te bezetten. Indien hij dit niet doet, dreigt de gemeente de vergunning in te trekken. Elzas heeft verklaard hiermee akkoord te gaan, waarna het dossier als 'afgedaan' is beschouwd door de hiërarchisch meerdere. De administratieve gang van zaken is zichtbaar door de verschillende data: * **14 november:** Doorgezonden voor actie. * **15 november:** Oproep voor Elzas om te verschijnen. * **20 november:** Het gesprek vindt plaats, akkoord wordt vastgelegd. * **23 november:** Definitieve aftekening van het dossier.

Archief 745 | 745-320 | Pagina 435 | 1940

Administratief bijblad / mutatieformulier (Model No. 14).

Dit document is een administratief "bijblad" dat werd gebruikt voor het bijhouden van wijzigingen in een register, vermoedelijk het bevolkingsregister of een specifiek kaartsysteem van de gemeente Amsterdam. De kern van de notitie is de instructie **"afvoeren a.u.b."** per 16 december 1940. Dit betekent dat de persoon in kwestie, G. Kreveld, uit de actieve administratie van dat specifieke register verwijderd moest worden. De bureaucratische loop is zichtbaar door de verschillende data en handtekeningen: de aanvraag (16 dec), de verzending (17 dec), de verwerking door Smits (18 dec), de goedkeuring door inspecteur De Haan en de uiteindelijke archivering ("opbergen") op 20 december.

Archief 745 | 745-351 | Pagina 20 | 1941

Administratief bijblad / dossierstuk (Model No. 14 van Algemene Zaken).

Het document fungeert als een administratieve 'looplijst' of bijblad voor een dossier, waarschijnlijk bij een gemeentelijke of ministeriële afdeling (gezien "Alg. Zaken"). * **Persoon/Locatie:** Het dossier betreft "W. Witjat", wonende aan de "Kakesstraat" (mogelijk de Jan Kakesstraat). * **Proces:** De instructie "afvoeren aub" door H. Vrij op 20 januari 1941 wijst op het beëindigen van een bepaalde registratie of actie. * **Afhandeling:** De rode tekst "Ontruimingsmateriaal ingeleverd" gedateerd op 25 januari 1941 suggereert de afronding van een fysieke procedure (zoals het ontruimen van een pand of het inleveren van gereedschap/materieel). * **Validatie:** De aanwezigheid van de handtekening van de inspecteur (Dekker) bevestigt dat de procedure volgens de regels is afgehandeld en gecontroleerd.

Archief 745 | 745-345 | Pagina 153 | 1941

Document

Het document betreft een financiële verantwoording van personeelsuitgaven, vermoedelijk van een overheidsinstelling. De bedragen achter de namen lijken jaarsalarissen of pensioengrondslagen te zijn, uitgedrukt in guldens (ƒ). Belangrijke administratieve details: * **Mutaties**: Het document registreert het overlijden van C. Paats op 10 december 1940. * **Inhoudingen**: De voetnoot bij het symbool **┌** (Plakké en P. Smit) verklaart dat er bedragen zijn ingehouden voor de inkoop van pensioen over tijdelijke dienstjaren. * **Toelages**: H.M.A. de Wolf ontving een specifieke toelage van ƒ 3,- voor het gebruik van een eigen fiets (rijwiel). * **Verschillen**: Er is een aantekening over een ontbrekend bedrag op de stamkaart van een Dr. v.d. Laan, die zelf niet op deze pagina vermeld staat.

Archief 745 | 745-345 | Pagina 157 | 1941

Administratief register / kasboekblad.

* **Functie:** Dit is een blad uit een grootboek of een ledenregister, waarschijnlijk bedoeld voor het bijhouden van jaarlijkse contributies, pensioenpremies of salarissen. De kolom "1940" suggereert een jaarafrekening. * **Systeem:** Er wordt gebruikgemaakt van dubbele controle. Veel bedragen zijn voorzien van vinkjes, wat duidt op een verificatieproces (bijvoorbeeld tegenover bankafschriften of kwitanties). * **Mutaties:** De aantekening bij L. Paals ("7/12 '40 overleden") verklaart een afwijking in het bedrag voor dat jaar. Doorhalingen bij namen (zoals Rijnga naar Rijvordt) wijzen op administratieve correcties of personele wijzigingen. * **Afkortingen:** De letters 'T' en 'F' achter sommige bedragen in de 1940-kolom kunnen staan voor 'Totaal' en 'Factuur', of verwijzen naar specifieke fondsen of categorieën. * **Numerieke precisie:** De bedragen worden genoteerd tot twee cijfers achter de komma (centen). De totaalsom onderaan de pagina (133.252,46) geeft aan dat het om aanzienlijke geldstromen gaat voor die tijd.

Archief 745 | 745-351 | Pagina 168 | 1941

Ambtelijke brief / Geleidebrief bij een rapport.

Deze brief is een formeel verzoek van de directeur van de Amsterdamse Marktdienst aan de wethouder om een marktkoopman, I. Bloemist, permanent te verbannen van de Amsterdamse markten. De aanleiding is een incident op 25 juni 1941 op de Ten Katemarkt, waarbij sprake was van "zeer ernstig misdragen" en "verstoring der orde". Uit de tekst blijkt dat Bloemist een recidivist is; er wordt verwezen naar meerdere eerdere straffen en rapporten uit 1940. De directeur heeft de koopman reeds een tijdelijk verbod opgelegd (voor de eerste helft van juli 1941), maar vindt dit onvoldoende. Hij verzoekt de wethouder om via de "Regeeringscommissaris voor Amsterdam" een verbod voor onbepaalde tijd op te leggen. Opvallend is de kritiek op de eigen ambtenaar, die Bloemist na de verstoring nog een staanplaats had gegeven, wat volgens de directeur tegen de reglementen was.

Archief 745 | 745-351 | Pagina 169 | 1941

Officiële brief/rapportage van de gemeente Amsterdam.

Dit document is een ambtelijke correspondentie waarin de Directeur van het Marktwezen verzoekt om een marktkoopman, I. Bloemist, definitief te verbannen van de Amsterdamse markten. De reden hiervoor is herhaaldelijk wangedrag op de Ten Katemarkt en de Centrale Markt. Opvallend is de juridische onderbouwing: er wordt verwezen naar eerdere besluiten uit 1940 en specifieke artikelen uit het "Reglement op de Markten". De directeur heeft zelf al een tijdelijke schorsing opgelegd (van 3 tot 16 juli 1941), maar vindt dit onvoldoende gezien het strafblad van de betrokkene. De handgeschreven notitie onderaan suggereert een interne fout bij het Marktwezen: een marktmeester had Bloemist blijkbaar nog een standplaats toegewezen nadat het incident al had plaatsgevonden, waarvoor deze marktmeester op de vingers is getikt.

Archief 745 | 745-345 | Pagina 171 | 1941

Getypte financiële lijst (bladzijde 2 van een groter document).

* **Administratieve structuur:** De lijst is een vervolgpagina, wat blijkt uit de kop "Transport" (overdracht van het saldo van de vorige pagina: ƒ 76.978,77) en het paginanummer "-2-". Het eindtotaal onderaan de pagina bedraagt ƒ 136.815,09. * **Inhoudelijke details:** * De lijst bevat namen van ambtenaren. Er is specifiek sprake van een "contrôleur" (P. Smit). * Eén persoon, C. Paats, wordt vermeld als overleden op 10 december 1940. * Er zijn correcties en specificaties aangebracht via symbolen: * Een schuine streep (/) duidt op een inhouding voor pensioeninkoop over tijdelijke dienstjaren. * Een hoeksymbool (∟) bij H.M.A. de Wolf geeft aan dat er een rijwieltoelage (fietstoelage) van 3 gulden in het bedrag is verwerkt. * Een plus-symbool (+) verwijst naar een ontbrekende boeking op de stamkaart van een Dr. v.d. Laan voor de periode eind 1940. * **Valuta:** De bedragen zijn genoteerd in Nederlandse guldens (ƒ).

Archief 745 | 745-345 | Pagina 175 | 1941

Document

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam. Het is een vervolgblad, aangegeven door het paginanummer "-2-" en de post "Transport" (het saldo van de vorige pagina). * **Financieel:** Bedragen worden genoteerd in guldens (ƒ), waarbij dubbele aanhalingstekens (") worden gebruikt als 'ditto'-teken voor het valutasymbool. * **Aantekeningen:** Er zijn specifieke handgeschreven symbolen gebruikt om uitzonderingen of details te duiden: * **⟋ (Schuine streep met haak):** Verwijst naar pensioeninhoudingen voor P. Plakké en P. Smit. * **⌞ (Hoek):** Verwijst naar een ontbrekende boeking voor een Dr. v.d. Laan (niet op deze lijst vermeld, waarschijnlijk op pagina 1). * **Ł (Gekruiste L):** Verwijst naar een rijwieltoelage (fietsvergoeding) voor H.M.A. de Wolf. * **Bijzonderheden:** Bij C. Paats staat vermeld dat deze op 10-12-1940 is overleden, wat de nauwkeurigheid van de administratie onderstreept. ---

Archief 745 | 745-351 | Pagina 176 | 1941

Ambtelijke correspondentie/notitie betreffende marktbeheer.

Dit document is een intern administratief stuk van de Amsterdamse marktdienst uit de Tweede Wereldoorlog. Het betreft een verzoek van een marktkoopman, J.W.A. Jansen, om zijn standplaats op de Ten Katemarkt (Ten Katestraat) gedurende drie maanden onbezet te laten. De kern van de beslissing is dat dit wordt toegestaan, mits de wekelijkse marktgelden worden doorbetaald. Dit duidt op een streng beheer van schaarse marktplaatsen; men mag de plek behouden bij afwezigheid, maar de gemeente mag geen inkomsten derven. Interessant is de bureaucratische dynamiek die zichtbaar is in de kantlijn. Er lijkt een frictie te bestaan tussen de functionaris "de Han" en de Inspecteur/Marktambtenaar H. Vrij. In de rode krabbel onderaan uit de Han zijn ongenoegen over het feit dat er direct op de officiële stukken wordt getekend of geschreven door de inspecteur ("De Inspecteur wil beslist niet hebben, dat er op de stukken wordt getekend!"). Ook zet hij vraagtekens bij de tijdsduur ("dit zou toch afgelopen zijn?").

Archief 745 | 745-350 | Pagina 556 | 1941

Administratief dossierblad of 'Bijblad' van een overheidsinstelling.

Dit document is een administratieve notitie betreffende een marktkoopman of standplaatshouder, de heer A. J. J. Priël (geboren in 1912). De kern van de berichtgeving betreft zijn standplaats op de Ten Katemarkt in Amsterdam. Er zijn twee belangrijke ambtelijke instructies zichtbaar: 1. De standplaats ("plaats") van Priël mag nog niet worden ingetrokken. 2. De reden hiervoor is dat het marktgeld nog steeds wordt doorbetaald. Het noemen van "(Frankrijk)" suggereert dat de persoon op dat moment mogelijk in Frankrijk verbleef of daarheen was vertrokken, wat vragen opriep over het behoud van zijn marktplaats in Amsterdam.

Archief 745 | 745-372 | Pagina 47 | 1942

Document

* **Inhoud:** Het document betreft een lijst van namen, waarschijnlijk personeelsleden of ambtenaren van een specifieke overheidsdienst (gezien de kop "DIENST VAN D..."). De meeste namen zijn met een schuine streep of doorhalingen onbruikbaar gemaakt of gemarkeerd als 'afgehandeld'. Alleen de naam "M. Groot" is niet doorgestreept. * **Toegangscontrole:** De handgeschreven aantekening in de marge is cruciaal. Het geeft een instructie aan het personeel van het "dag- & nachtverblijf" om niemand toegang te verlenen zonder specifieke instructies. * **Schrift:** Het document bevat zowel typewerk als handschrift. De doorhalingen onderaan de lijst zijn met een typemachine gedaan (overgetypt met letters/tekens), wat suggereert dat de lijst al vóór het laatste gebruik was aangepast. * **Datering:** De datum 10 november 1942 wijst op een document uit de Tweede Wereldoorlog.

Archief 745 | 745-383 | Pagina 178 | 1942

Document

Dit document is een officiële brief van een Amsterdamse gemeentelijke dienst aan de wethouder van Levensmiddelen tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is de handhaving van de distributiewetten. Twee marktkooplieden van de Ten Katemarkt, A. Estejé en A. Goedhart, zijn betrapt op het verkopen van vis boven de wettelijk vastgestelde maximumprijs. **Belangrijke elementen:** * **Handhaving:** De controle is uitgevoerd door de *Centrale Crisis Contrôle Dienst* (CCCD), een gevreesde instantie die tijdens de bezetting toezag op de naleving van de distributieregels en prijsbeheersing. * **Sancties:** De directeur heeft de kooplieden al direct ('voorloopig') uitgesloten van de visdistributie. Hij adviseert de wethouder om de burgemeester een permanente uitsluiting te laten opleggen. In een tijd van schaarste betekende dit effectief het einde van hun broodwinning. * **Gegevens:** De vermelding van de exacte woonadressen (Kinkerstraat en De Wittenkade) is typerend voor de nauwgezette administratie in die periode. ---

Archief 745 | 745-371 | Pagina 245 | 1942

Administratieve lijst (salarislijst).

* **Handschrift:** Een verzorgd en geoefend kantoorschrift (lopend cursiéf). De cijfers zijn consistent en duidelijk genoteerd voor boekhoudkundige doeleinden. * **Structuur:** Het document is strikt alfabetisch geordend op achternaam, verdeeld over twee kolommen. De 'r' achter sommige bedragen duidt waarschijnlijk op een controle-teken (revisie). * **Inhoudelijke details:** * De salarissen variëren sterk, van f 386,26 (A.H. Drukker) tot f 6352,11 (C.F. Sixma), wat duidt op een grote diversiteit in functieniveaus binnen de organisatie. * Er is sprake van specifieke inhoudingen (inkoop pensioen) en toeslagen (gebruik eigen rijwiel). De rijwieltoelage van 12 gulden per jaar is een kenmerkend tijdsbeeld. * De opmerking over "Dr. A. v/d Laan" suggereert dat deze persoon niet in het reguliere kaartsysteem (de stamkaarten) voorkwam, mogelijk vanwege een tijdelijke aanstelling of een afwijkende status.

Archief 745 | 745-383 | Pagina 370 | 1942

Ambtelijke begeleidingsbrief / Memo.

* **Vorm en Stijl:** Het document is geschreven in een formele, ambtelijke stijl die kenmerkend is voor de Nederlandse bureaucratie uit de eerste helft van de 20e eeuw (gebruik van "heb ik de eer U... te doen toekomen"). Het handschrift is een vlot, maar duidelijk leesbaar kantoorschrift. * **Kenmerken:** Er wordt verwezen naar een specifiek dossiernummer (46 A/321/101), wat duidt op een systematische archivering. De rode/bruine aantekening onderaan met de datum 28/11/42 is waarschijnlijk een stempel of krabbel van ontvangst of verwerking door de betreffende afdeling. * **Inhoudelijke kern:** De brief dient als geleidebrief voor een rapport van een marktambtenaar. Dit rapport bevat details over een strafmaatregel tegen viskoopman H. Prinse. Het feit dat dit onder de noemer "Vischverdeling" valt, wijst op de strikte regulering van voedselvoorraden.

Archief 745 | 745-383 | Pagina 382 | 1942

Getypte ambtelijke brief (doorslag op dun papier).

Deze brief is een formeel bericht binnen een gemeentelijk apparaat. De waarnemend directeur informeert de verantwoordelijke wethouder over de afhandeling van een tucht- of strafzaak tegen een lokale ondernemer. De toon is uiterst hoffelijk en bureaucratisch ("heb ik de eer U... te doen toekomen"). Het document verwijst naar een eerdere brief en voegt een rapport van een controleur (de marktambtenaar) toe als bewijslast of toelichting op de opgelegde straf. Het gebruik van de afkorting "IJM" in het kenmerk zou kunnen duiden op de regio IJmuiden of een specifieke afdeling gerelateerd aan de visafslag.

Archief 745 | 745-374 | Pagina 545 | 1942

Document

* **Inhoud:** Het document dient als geleidebrief voor een rapport van een ondergeschikte (wachtmeester H. Vrij). Het rapport betreft waarschijnlijk incidenten of waarnemingen bij de "wacht te Kalverstraat". De schrijver vraagt zijn superieur, Kapitein Van Bessem, om naar aanleiding van dit rapport maatregelen te treffen. * **Terminologie:** Het gebruik van termen als "wachtmeester", "dienst", "wacht" en "Kapitein" duidt op een militaire of politionele organisatie, zeer waarschijnlijk de Marechaussee of de Gemeentepolitie tijdens de bezettingsjaren. * **Schrijfstijl:** De stijl is formeel-ambtelijk ("de eer U ... te doen toekomen", "beleefd verzoek"), wat standaard was voor officiële correspondentie in die tijd. * **Administratie:** De aantekening in rood potlood suggereert dat er kopieën (afschriften) van dit dossier zijn doorgezet naar een andere afdeling of persoon ("Pel.").

Archief 745 | 745-374 | Pagina 546 | 1942

Ambtelijke correspondentie (doorslag/kopie).

Dit document is een formele begeleidende brief bij een rapport van een marktopzichter. De directeur van een niet nader genoemde gemeentelijke dienst (vermoedelijk de Dienst der Markten of een gerelateerde economische controledienst) stuurt een verslag door aan de politiekapitein Van Bessem. De kern van de brief is het verzoek aan de politie om actie te ondernemen ("terzake maatregelen te doen nemen") naar aanleiding van bevindingen van marktopzichter H. Vrij op de markt in de Ten Katestraat. De toon is uiterst formeel en ambtelijk ("heb ik de eer U afschrift te doen toekomen").

Archief 745 | 745-374 | Pagina 555 | 1942

Getypte ambtelijke brief/geleidebrief.

* **Doel van het document:** De brief dient als officieel geleideformulier voor een bijgevoegd rapport. De directeur van de betreffende dienst (waarschijnlijk de Gemeentelijke Markthallen of de Marktdienst) draagt een zaak over aan de politie voor verdere afhandeling. * **Inhoud:** Het document vermeldt specifiek een rapport van "marktambtenaar H. Vrij". De aard van het incident wordt in deze geleidebrief niet genoemd, maar de overdracht aan de politie suggereert een overtreding of misdrijf dat de bevoegdheid van de marktdienst te boven gaat. * **Formele taal:** De brief is gesteld in de formele, ambtelijke stijl van die tijd ("heb ik de eer U afschrift te doen toekomen", "met beleefd verzoek"). * **Administratieve sporen:** De aantekening "Verzonden 18/8" duidt op de interne administratieve verwerking; het origineel is de dag na datering verstuurd, en dit exemplaar is het archiefstuk (minuut).

Archief 745 | 745-403 | Pagina 94 | 1943

Document

Het document betreft een formeel verzoekschrift van C.J. Hofman, een ondernemer die een "uitdragerij" (handel in tweedehands goederen) voert aan de Borgerstraat in Amsterdam. Hij verzoekt de directeur van het Marktwezen om een officiële vergunning voor een marktplaats op de Noordermarkt en de Lindengracht. Uit de ambtelijke notities onder de brief blijkt dat de aanvraag kritisch is bekeken. Er wordt gevraagd naar zijn status betreffende handelsvrijheid ("H. Vrij"). Een ambtenaar merkt in rode inkt op dat de aanvrager als "kok" (mogelijk een verwijzing naar een eerdere functie of een specifieke categorie binnen de markt) bij hem onbekend is. Het verzoek is uiteindelijk afgewezen: op 11 november 1943 is een standaard afwijzingsbrief ("Model afwijzing") verstuurd, waarna het dossier is gesloten.

Archief 745 | 745-399 | Pagina 198 | 1943

Kasboek- of salarisblad uit een administratief register.

* **Administratieve Structuur:** Het document is onderverdeeld in drie categorieën. De eerste groep (niet expliciet benoemd, maar waarschijnlijk vast personeel of beambten), gevolgd door 'Werklieden' en 'Reservisten'. * **Financiële details:** Bedragen zijn genoteerd in guldens (f). Er zijn specifieke aantekeningen over toelages (rijwielvergoeding van 12 gulden) en inhoudingen (pensioen vanwege tijdelijke dienst, gemarkeerd met een 'F'). * **Correcties:** Het grote totaalbedrag bovenaan (162.570,49) is meermaals gecorrigeerd, wat wijst op een lopende boekhouding waarbij bedragen van eerdere pagina's zijn overgedragen. * **Opmerkelijke termen:** "Rijwiel" voor fiets en "Stamkaarten" (persoonskaarten voor militairen) plaatsen het document in een specifieke overheids- of institutionele context.

Archief 745 | 745-399 | Pagina 213 | 1943

Administratieve salarislijst.

Dit document is een indringend voorbeeld van de Nederlandse bureaucratie onder Duitse bezetting. Terwijl het op het eerste gezicht een droge financiële lijst lijkt, onthullen de voetnoten de persoonlijke drama's en politieke keuzes van die tijd: * **Vervolging:** Voetnoot 4 toont de werking van de rassenwetten; een ambtenaar (R. Hooft) werd ontslagen vanwege een "gemengd huwelijk" (meestal een huwelijk tussen een niet-Jood en een Jood). * **Verzet/Repressie:** Voetnoot 7 vermeldt een ambtenaar (D.H.V. Schiermeier) wiens salaris stopte vanwege arrestatie door de *Sicherheitsdienst* (SD). * **Collaboratie:** Voetnoot 6 laat zien dat een werknemer (R. Poelstra) vrijwillig dienst nam bij de *Waffen S.S.*. * **Arbeidseinsatz:** Voetnoot 1 documenteert de gedwongen tewerkstelling in Duitsland. * **Bestuurlijke aanpassingen:** Voetnoten 8 en 9 verwijzen naar de "Gevolmachtigde voor Gross.bedrijven", wat duidt op de reorganisatie van de handel en distributie onder toezicht van de bezetter.

Archief 745 | 745-399 | Pagina 316 | 1943

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag of archiefkopie).

Deze brief is een formeel antwoord op een verzoek van de heer H. Vrij. Uit de tekst blijkt dat Vrij op 8 juli 1943 een verzoek heeft ingediend om zijn eigen rijwiel (fiets) te mogen gebruiken voor zijn werkzaamheden bij 'den Dienst'. De directeur wijst dit verzoek resoluut af. De reden die hiervoor wordt opgegeven is bureaucratisch van aard: het is niet aangetoond dat het gebruik van een eigen fiets noodzakelijk is voor de uitvoering van de werkzaamheden. De toon is kortaf en zakelijk, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die tijd.

Archief 745 | 745-399 | Pagina 363 | 1943

Administratieve lijst (waarschijnlijk een presentielijst, enquêteresultaat of controlelijst).

* **Structuur:** Het document is opgezet als een tabel met twee kolommen. De linker kolom bevat de namen van personen (voorletter + achternaam), de rechter kolom bevat het antwoord op een niet-gespecificeerde vraag. * **Inhoud:** Bij bijna alle niet-doorgehaalde namen is handgeschreven "neen" (of een variant daarvan) ingevuld. Dit duidt op een negatieve beantwoording van een vraag of de afwezigheid van een persoon bij een oproep. * **Correcties:** Vier namen zijn met een stevige streep doorgehaald (Kleysman, Groot, Klaassens en De Vries). Dit suggereert dat deze personen niet langer relevant waren voor de lijst, mogelijk door vertrek, overlijden of een veranderde status. Bij "H. de Vries" is de toevoeging "/ M" geplaatst voordat de naam werd doorgehaald. * **Materialiteit:** Het gebruik van paarse inkt voor zowel de typemachine als het handgeschreven gedeelte wijst op een administratieve context uit de eerste helft van de 20e eeuw.

Archief 745 | 745-403 | Pagina 477 | 1943

Ambtsbrief / Aanvraagformulier voor marktplaatsen.

* **Inhoud:** Het document is een formeel verzoek van een zekere H. Vrij om drie "lossen plaatsen" (incidentele marktplaatsen) te verkrijgen op de Noordermarkt in Amsterdam voor drie specifieke handelaren. * **Beoordelingsproces:** De handgeschreven aantekeningen aan de rechterkant tonen het verificatieproces van de ambtelijke instantie (waarschijnlijk de Dienst van het Marktwezen). Er wordt gecontroleerd of de genoemde personen al bekend zijn op andere markten, zoals de Lindengracht op zaterdag. * **Specifieke gegevens:** * **H. Cornelisse:** Wordt vermeld als "Kooper" (kuiper/vatenmaker). Hij heeft blijkbaar al een vaste plaats op maandag. De kruisaanduiding (†) linksonder correspondeert met zijn naam en geeft aan dat zijn vergunning op 13 oktober 1943 is uitgereikt. * **Adressen:** Alle genoemde straten (Lindengracht, Nieuwewilstraat [waarschijnlijk Nieuwe Willemsstraat], Goudbloemdwarsstraat) liggen in de Jordaan, de directe omgeving van de Noordermarkt. * **Terminologie:** "Opl" staat vermoedelijk voor 'opleidend' of een vergelijkbare administratieve categorie voor aspirant-marktkramers, of is een afkorting voor 'op lijste'. ---

Archief 745 | 745-403 | Pagina 479 | 1943

Administratieve notitie op gelinieerd papier, vermoedelijk een dossieromslag of een geleidebriefje uit een archief.

* **Inhoud:** De notities fungeren als een 'logboek' voor een specifiek stuk ("H. Vrij spraakig advies"). * Op 29 september werd het advies genoteerd of ingediend. * Op 7 oktober kwam het stuk retour, voorzien van een toelichting van de "ont. reg." (Ontvanger der Registratie). * Op 11 november is het dossier geraadpleegd door iemand met een formele "schrijfvergunning". * **Datering:** Er worden drie data genoemd (29/9, 7/10 en 11/11), maar het jaartal ontbreekt. Op basis van de terminologie en het handschrift kan het document gedateerd worden in de late 19e of vroege 20e eeuw. * **Sleutelbegrippen:** * **"ont. reg.":** Afkorting voor *Ontvanger der Registratie*, een historische fiscale ambtenaar. * **"schrijfvergunning":** Een officiële toestemming die vroeger in archieven nodig was om gegevens uit documenten over te schrijven. * **Paraaf:** Het monogram "JP" verschijnt zowel bovenaan als onderaan de notities, wat wijst op de verantwoordelijke ambtenaar of archivaris.

Archief 745 | 745-403 | Pagina 483 | 1943

Ambtelijk memoblaadje met handgeschreven notities.

* **Inhoud:** Het document betreft een interne correspondentie over een antecedentenonderzoek of een verificatie van personen. Een ambtenaar (geparafeerd met 'HD') vraagt om "spoedig advies" over een bepaalde kwestie. * **Reactie:** In rode inkt (vaak gebruikt door controlerende instanties of hogere ambtenaren) wordt op 12 oktober geantwoord dat de persoon "C.B. Timor-Centi" en "Lak" onbekend zijn bij de betreffende afdeling. * **Resultaat:** Omdat de personen onbekend zijn, wordt op 14 oktober 1943 gerapporteerd dat er een "Model afwijzing" is verstuurd. Dit wijst op een formele afwijzing van een aanvraag (mogelijk voor een vergunning, aanstelling of uitkering). * **Namen:** "Onbergen" en "Woestene" lijken namen van betrokken ambtenaren of specifieke administratieve posten te zijn. De naam "Timor-Centi" is opvallend; dit zou kunnen verwijzen naar iemand met een Indische achtergrond of een specifieke codenaam.

Archief 745 | 745-398 | Pagina 625 | 1943

Document

* **Persoonsgegevens:** Het document betreft de heer H. Vrij, geboren op 18 november 1883. Hij is ten tijde van de melding 60 jaar oud en woonachtig in de Witte de Withstraat in Amsterdam-West. * **Beroep:** Hij bekleedt de functie van marktmeester (No. 38) bij de Gemeentelijke Dienst van het Marktwezen. Hij valt onder salarisgroep II en wordt aangemerkt als ambtenaar. * **Ziekteverloop:** De ziekteperiode startte op 6 december 1943. Opmerkelijk is de aantekening dat hij die dag nog een halve dag heeft gewerkt voordat hij zich volledig ziek meldde. Dit was zijn eerste verzuim in het jaar 1943. * **Administratieve afhandeling:** Het betreft een doorslag ("COPIE") die door de dienst bewaard moest worden tot de werknemer weer beter was. De officiële melding werd gestuurd naar de controlerend arts Dr. Hofstee voor medische verificatie.

Archief 745 | 745-422 | Pagina 42 | 1944

Kennisgeving van ziekte/herstel (formulier Model S.G.A. 058).

* **Persoonsgegevens:** Het betreft de heer H. Vrij, geboren op 18 november 1883. Hij was ten tijde van dit schrijven 60 jaar oud. * **Beroep en Status:** Hij werkte als 'controleur' (No. 58) bij de Amsterdamse Dienst der Marktwezen. Hij viel onder salarisgroep II en was een ambtenaar in vaste en volledige dienst. * **Woonsituatie:** Hij woonde op de Witte de Withstraat 41 hoog (II hoog) in de wijk De Baarsjes in Amsterdam-West. * **Ziekteverloop:** Het formulier is een herstelmelding van een "oud geval". Hoewel er bij de aanvang van de ziekte "6-12-1944" staat getypt, moet dit chronologisch gezien bijna zeker 1943 zijn, aangezien het herstel op 10 januari 1944 werd gemeld en het document op 14 januari 1944 is opgesteld. * **Medische controle:** De melding is gericht aan Dr. J.P. Hofstee, de controlerend gemeente-arts, die toezag op het ziekteverzuim van gemeentepersoneel.

Archief 745 | 745-419 | Pagina 45 | 1944

Handgeschreven administratieve lijst op gelinieerd papier.

* **Structuur:** De lijst is georganiseerd per wijk/sector ("West I"). De "x" achter de namen lijkt een afvinkteken voor een voltooide handeling (bijv. een bezoek, bezorging of registratie). * **Numerieke codes:** De getallen in de linkermarge (deels in rood) verwijzen mogelijk naar specifieke districten, bonnummers of categorieën van personen. Het getal "83 - 86" rechtsonder kan verwijzen naar paginanummers in een groter register. * **Doorhalingen:** De doorgehaalde regels suggereren een dynamische administratie waarbij personen werden uitgeschreven of verplaatst. Opvallend is dat de familie "De Vries" collectief lijkt te zijn verwijderd of verwerkt. * **Adressen:** Alle adressen bevinden zich in de wijk Amsterdam-West (o.a. Baarsjes en Oud-West). De toevoegingen I, II, III en 'h' (huis) duiden op de verdiepingen.

Archief 745 | 745-422 | Pagina 92 | 1944

Formulier voor ziektemelding (kopie).

Dit document is een officiële kopie van een ziektemelding binnen de gemeentelijke administratie van Amsterdam. De heer H. Vrij, geboren in 1883 en op dat moment ongeveer 60 jaar oud, was werkzaam als "marktmeester" (beambte belast met het toezicht op een markt). Enkele administratieve details vallen op: * **Classificatie:** Hij wordt ingedeeld als ambtenaar in loonschaal IV, met een vaste en volledige aanstelling. * **Verzuim:** Dit was zijn tweede ziektemelding in het jaar 1944. * **Adres:** Hij woonde op de Witte de Withstraat 41-II, in de wijk De Baarsjes (Amsterdam-West). * **Controle:** De melding is gericht aan Dr. J.P. Hofstee, de controlerend gemeente-arts, wat wijst op een streng toezicht op ziekteverzuim bij ambtenaren.

Archief 745 | 745-432 | Pagina 274 | 1944

Ambtsverslag / Rapport van het Marktwezen Amsterdam.

Dit rapport beschrijft een incident rond de distributie en verkoop van gerookte paling (aal) in bezet Amsterdam. De kern van het verslag is de aarzeling van viskoopman H. Hinse om zijn toegewezen portie vis te verkopen. Hij had een aanzienlijke boete van 150 gulden openstaan en vreesde dat de verkoop hem financieel niet zou helpen, of hij was uit protest aanvankelijk niet bereid mee te werken. Uiteindelijk besluit hij toch te verkopen, maar doordat dit laat op de dag gebeurt (bijna 17:00 uur), ontstaat er chaos onder het hongerige publiek. De politie is aanvankelijk niet aanwezig om de orde te bewaren. De rapporteur, H. Vrij, merkt een tekort op van 6,5 kg aal tussen de toewijzing en de uiteindelijke verkoopregistratie. Hij houdt echter de mogelijkheid open dat dit een administratieve fout is (fouten bij het "turven") veroorzaakt door de wanorde, in plaats van diefstal of illegale handel door de viskoopman. De handgeschreven notitie bovenaan wijst er echter op dat dit rapport werd gebruikt voor vervolging wegens overtreding van het "Visscherijbesluit 1941".

Archief 745 | 745-422 | Pagina 285 | 1944

Getypte namenlijst met handgeschreven kanttekeningen en berekeningen.

* **Inhoud:** Het document bevat een lijst van 33 personen met hun adressen in Amsterdam. Bijna alle adressen zijn voorzien van een etagenummer (bijv. II voor de tweede verdieping, 'hs' voor huis/begane grond). * **Wijzigingen:** Er is één handmatige correctie bij de naam H. Steenbeek. Zijn adres is gewijzigd van de Pieter Lastmankade naar de Leimuidenstraat. Tevens is de toevoeging "v/an Fries" (mogelijk 'van Fries' of een verwijzing naar een herkomst) genoteerd. * **Financieel:** De handgeschreven berekening onderaan duidt op een administratieve afhandeling waarbij f 0.40 per persoon in rekening werd gebracht (totaal f 13.20 voor 33 personen). Dit zou kunnen wijzen op een vergoeding voor distributie, leges voor een vergunning, of een specifieke belasting. * **Geografie:** De genoemde straten (Postjeskade, Warmondstraat, Orteliusstraat, etc.) bevinden zich voornamelijk in Amsterdam-West en Zuid.

Archief 745 | 745-422 | Pagina 302 | 1944

Administratieve lijst (distributielijst voor schoeisel)

Het document is een personeelslijst van de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Uit de kolom "Maat" en de voetnoten blijkt dat dit een overzicht is voor de toewijzing van schoeisel, een schaars goed dat destijds op rantsoen was. * **Administratieve nauwkeurigheid:** Van elke persoon worden de volledige naam, geboortedatum, adres en het nummer van de distributiestamkaart genoteerd. Dit was essentieel voor de controle op de rechtmatige distributie van goederen. * **Annotaties:** De rode kruisjes (X) en de handgeschreven aantekeningen onderaan tonen de dynamiek van het proces: wie heeft de schoenen al ontvangen en wie moet ze nog krijgen. De doorgestreepte namen (zoals N. van Burg en Jac. Broerse) wijzen op personen die om onbekende redenen (ontslag, deportatie, overlijden of reeds voorzien) van de lijst zijn verwijderd. * **Locatie:** De adressen beslaan een groot deel van Amsterdam (o.a. De Pijp, Oud-West, de Indische Buurt) en omliggende gemeenten zoals Landsmeer.

Archief 745 | 745-422 | Pagina 352 | 1944

Administratief overzicht van salarisverhogingen.

Het document is een nauwkeurige boekhoudkundige staat van personeelskosten. Er wordt onderscheid gemaakt tussen het basissalaris, een vaste toeslag van 10% (waarschijnlijk een inflatie- of duurtecorrectie) en specifieke toeslagen (zoals de overwerktoelage genoemd in de voetnoot). Opvallend is de vermelding van "oververdienste". In de oorlogsjaren gold er in Nederland een loon- en prijsstop; "oververdienste" (inkomsten boven de vastgestelde normen) was strikt gereguleerd door de bezetter en de Nederlandse autoriteiten om inflatie tegen te gaan. De letter 'F' bij de namen dient als referentie naar de verklaring dat deze personen geen extra neveninkomsten genieten die hun salarispositie zouden beïnvloeden.

Archief 745 | 745-422 | Pagina 467 | 1944

Administratief register / loonlijst op grootformaat papier.

Dit document vormt een herzieningsoverzicht van de bezoldiging van een groep gemeenteambtenaren. * **Structuur:** De tabel vergelijkt de 'oude toestand' met de 'nieuwe toestand'. De herziening lijkt vooral gericht op het toevoegen van een "vaste toelage" (veelal 10% van de basiswedde) aan het totaalsalaris. * **Componenten:** Het inkomen is opgebouwd uit een basiswedde, een toelage van 5% (waarschijnlijk een inflatiecorrectie of pensioenbijdrage), en diverse andere toelagen zoals de uniformtoelage of specifieke 'overige' bedragen. * **Functies:** De lijst bevat een dwarsdoorsnede van het ambtenarenapparaat, met functies als klerk, technisch opzichter, marktmeester en controleur. * **Salarisgroepen:** De Romeinse cijfers (II t/m VI) geven de rangschikking in salarisschalen aan, waarbij hogere cijfers corresponderen met hogere basiswedden.

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-270 | Pagina 225 | 1939

Administratief register / Personeelstaat (Salarisoverzicht).

#9 H. Vrij
register 68%

| 38 | H. Vrij | 56 j. | 23 | " | id / id | III | 1.6.'21 | 2000.- / 1.3.'36 | max. | - | id / id | IV | 100.- | 2100.- | 1.1.'42 | - | 2100.- | xx s. 240 |

Archief 745 | 745-270 | Pagina 247 | 1939

Administratief overzicht / Personeelslijst van een gemeentelijke dienst (mogelijk de Marktdienst).

#9 H.Vrij
overzichtslijst handschrift onder 80% 68%

| 38 | H.Vrij | 56 | 23 | geh | marktopz. | marktopz. | III | 1.6.21 | 2000,- | 1.3.36 | max. | - |

Archief 745 | 745-310 | Pagina 234 | 1940

Getypte financiële lijst/grootboekblad.

#34 H.Vrij
transportlijst getypt 68%

| H.Vrij | ƒ | 1.799,15 |

Archief 745 | 745-371 | Pagina 241 | 1942

Nominatieve lijst van salarissen (administratief overzicht).

#34 H.Vrij
transportlijst 68%

| W.Kraan | " 1.622,25 | | H.Vrij | " 1.837,01 |

Archief 745 | 745-371 | Pagina 247 | 1942

Getypte nominatieve lijst van salarisbetalingen.

#34 H. Vrij
transportlijst getypt 68%

| W. Kraan | " 1.622,25 | H. Vrij | " 1.837,01 |

Archief 745 | 745-399 | Pagina 213 | 1943

Administratieve salarislijst.

#40 H. Vrij
administratieve lijst 68%

| | | H. Vrij | 2013,28 |

Archief 745 | 745-400 | Pagina 117 | 1943

Administratief overzicht / Loonlijst (handgeschreven).

#27 H. Vrij
overzichtslijst handschrift onder 80% 68%

| 38 | H. Vrij | " | IV | 2200.- | - | - | 2200.- | 2200.- | - | 142.- | 2342.- | |

Archief 745 | 745-422 | Pagina 302 | 1944

Administratieve lijst (distributielijst voor schoeisel)

#10 H. Vrij W.de Withstr. 41 II
administratieve lijst 80%

| H. Vrij | 18-11-1883 | W.de Withstr. 41 II | F.098486 | 44 |

Archief 745 | 745-422 | Pagina 354 | 1944

Administratieve tabel (lijst van loonmutaties).

#3 H. Vrij
onbekend 68%

| 38 | H. Vrij | marktmeester | IV | 2200,- | 220,- | ---- | 2420,- | 2300,- | 230,- | ---- | 2530,- | $F$ |

Archief 745 | 745-422 | Pagina 402 | 1944

Salarisoverzicht/Personeelslijst.

#40 H.Vrij
overzichtslijst 68%

| | | H.Vrij | 2013,28 |

Archief 745 | 745-422 | Pagina 467 | 1944

Administratief register / loonlijst op grootformaat papier.

#12 H. Vrij
register 68%

| 38 | H. Vrij | marktmeter | " | 2200.- | v | | | | 2200.- | v | 2200.- | v | | | | 220.- | 2420.- |

Archief 745 | 745-422 | Pagina 468 | 1944

Administratieve lijst

#12 H. Vrij
administratieve lijst handschrift onder 80% 68%

| 38 | H. Vrij | marktmeester | IV | 2200.- | - | - | - | 2200.- | 2200.- | - | - | - | 220.- √ | 2420.- |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-310.md | 1940

Waterlooplein

Bron: 745-310.md | 1940

Waterlooplein

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-365 | Pagina 259 | 1941

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven:] *Extra* HG. 16 Mei 1941. Mevr.R.de Jong-Aarons, Stoofsteeg 7, Nieuwmarkt. Amsterdam-Centrum. Wijk 1. vrijstelling betaling marktgeld Nieuwmarkt Te goed: ƒ 1,05 ====== Nieuwmarkt 20 April 1941 XXXXXXXX

Relevantie: 83%
Archief 745 | 745-394 | Pagina 511 | 1942

# TRANSCRIPTIE HB/RAP. [In rood potlood/stift:] Verzonden 25/9 Mevrouw B. Hoed-de Vries. Ben Viljoenstraat 19 III. Amsterdam-Oost. Wijk 20. 104/34/2 25 September 1942. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 19 September j.l. bericht ik U, dat geen vrijstelling van betaling van marktgeld kan worden ver- leend bij tewerkstelling in een rijkswerkkamp voor Joden. De aan Uw echtgenoot verleende marktpla...

Relevantie: 83% ** de directeur (vermoedelijk van de dienst der markten of een vergelijkbare gemeentelijke instantie
Archief 745 | 745-373 | Pagina 371 | 1942

# TRANSCRIPTIE HB. [handgeschreven in blauw potlood: Verzonden 17/9] 20/26/1 M. 17 September 1942. Hiermede bericht ik U, dat bij insluiting geen vrijstelling van betaling van marktgeld kan worden verleend. De aan Uw echtgenoot verleende marktplaats op de markt [open ruimte] zal derhalve worden ingetrokken, tenzij U persoonlijk van de plaats gebruik wenscht te maken, en mij daarvan onder opga...

Relevantie: 83% ** de directeur (vermoedelijk van de gemeentelijke markthallen of de afdeling marktwezen te amsterda
Archief 745 | 745-399 | Pagina 406 | 1943

# TRANSCRIPTIE H. de Vries, geb. 29.3.15 adres: Liniestraat 45 bis in tijd. dienst sinds 10.8.'42 _________ geen straf.

Relevantie: 83%
Archief 745 | 745-320 | Pagina 410 | 1940

# TRANSCRIPTIE Ontvangen van Dr. Meulhuys, een klein snoer, het andere snoer met de kapjes worden a.s. Vrijdag 1 November bij den Heer Vrij ingeleverd. H. Vrij. Contr: H. Helsloot. 31/10 '40 Bericht 4/11 nog niet ingeleverd. Hr. Helsloot 4/11 '40 R.

Relevantie: 83% ** dr. meulhuys (eigenaar/gever), h. vrij (ontvanger), h. helsloot (controleur).