Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-383 | Pagina 265 | 1942

Verslag/Notitie (onderdeel van een dossier betreffende het Marktwezen).

Het document beschrijft een ambtelijke verwarring en daaropvolgend onderzoek naar de handel en wandel van handelaar H. Bonnier tijdens de bezettingsjaren. * **De verwarring:** Aanvankelijk lijkt H. Bonnier te bekennen dat hij een partij garnalen heeft ontvangen, maar later claimt hij bij de Wethouder voor de Levensmiddelen onschuldig te zijn en klaagt hij dat hij niet officieel is gehoord door de ambtenaar Stam. * **Interne frictie:** De Wethouder is ontstemd over het vermeende verzuim van Stam en wil Bonnier direct rehabiliteren. De auteur van het verslag twijfelt echter aan de onschuld van Bonnier vanwege diens eerdere (vermeende) bekentenis. * **De ontknoping:** Tijdens een gezamenlijke hoorzitting op 29 oktober 1942 met diverse functionarissen (onder wie de Directeur van het Marktwezen en de controleur Felthuis) wordt de fout ontdekt. Felthuis geeft toe dat hij in zijn eerdere rapportage van 8 september 1942 per abuis de naam H. Bonnier had genoteerd, terwijl de overtreding feitelijk begaan was door een ander gezins- of familielid: C. Bonnier. De zaak blijkt dus een klassieke persoonsverwisseling door een administratieve fout.

Archief 745 | 745-383 | Pagina 267 | 1942

Getypt rapport / Resumé (Afschrift).

* **Context van het conflict:** Het document beschrijft een administratief en juridisch steekspel rondom een economisch delict. Centraal staat de vraag of H. Bonnier betrokken was bij de illegale aankoop van garnalen. * **Tegenstrijdigheden:** Er is een duidelijke discrepantie tussen de verklaringen van de ambtenaren en de verdachte. H. Bonnier ontkent later elke betrokkenheid en beweert zelfs de controleur nooit gesproken te hebben, terwijl eerdere feiten (het niet protesteren tegen de straf, het gebruik van "wij" in correspondentie) op het tegendeel wijzen. * **Procedurefout:** De tekst erkent een fout van contrôleur Felthuis ("Abusievelijk heeft Felthuis echter H. Bonnier gerapporteerd!"), waarbij de verkeerde broer aanvankelijk als schuldige werd aangewezen. Desondanks probeert het rapport aan te tonen dat H. Bonnier wel degelijk op de hoogte was en loog over zijn aanwezigheid. * **Terminologie:** Termen als "vrije garnalen" en "verdeeling" duiden op de strakke regulering van de voedselvoorziening tijdens de oorlogsjaren.

Archief 745 | 745-383 | Pagina 270 | 1942

Verslag/Resumé van een verhoor/onderzoek.

Het document is een samenvatting (resumé) van een onderzoek naar de illegale handel in garnalen ("buiten de verdeeling om"). De kern van de rapportage draait om de tegenstrijdige verklaringen van **H. Bonnier**. In eerste instantie ontkende H. Bonnier elke betrokkenheid en beweerde hij dat zijn broer, C. Bonnier, de kopoper was. De rapporteur (Felthuis) zet echter vraagtekens bij deze onschuld om de volgende redenen: 1. H. Bonnier protesteerde niet direct toen hij een straf opgelegd kreeg door de Burgemeester (Bm.). 2. In gesprekken met de Secretaris van de Dienst gaf hij toe garnalen te hebben gekocht op het terrein van de Vischmarkt (V.M.), maar claimde hij dat het "vrije garnalen" waren (garnalen van mindere kwaliteit die buiten het quotum vielen). 3. Tijdens een officiële vergadering met de Verdeelingscommissie zweeg hij over zijn beweerde onschuld. 4. In een gezamenlijke brief met Goedhart schreef hij in de "wij-vorm", wat impliceert dat hij wel degelijk mede-verantwoordelijk was voor de transactie. De tekst is geschreven in een zakelijke, ambtelijke stijl die typerend is voor politierapporten of verslagen van de economische controlediensten uit die periode.

Archief 745 | 745-383 | Pagina 272 | 1942

Handgeschreven concept of kladverslag van een officiële rapportage.

Het document is een werkconcept waarin de auteur worstelt met de juiste formulering. Een aanzienlijk deel van de tekst (de eerste acht regels) is met een groot kruis en horizontale lijnen doorgehaald, wat aangeeft dat deze inleidende samenvatting werd verworpen of herschreven. De tekst handelt over een strafzaak of tuchtrechtelijke procedure betreffende de illegale handel in garnalen. In een tijd van schaarste en rantsoenering (de "verdeeling") was het verboden om goederen buiten de officiële kanalen om te verhandelen. Uit de tekst blijkt dat Y. Goedhart garnalen heeft betrokken van een zekere Rooseman en deze vervolgens heeft doorverkocht aan H. Bonnier. Het cruciale punt in het verslag is de verdediging van Bonnier. Hoewel hij toegeeft de garnalen te hebben gekocht, voert hij als verzachtende omstandigheid aan dat hij niet wist dat deze garnalen "buiten de verdeeling om" (dus op de zwarte markt of buiten het quotum) waren verkregen. Het document doet verslag van diverse besprekingen die hierover gevoerd zijn met verschillende functionarissen en de Verdelingscommissie.

Archief 745 | 745-383 | Pagina 275 | 1942

Handgeschreven proces-verbaal of ambtelijke notitie van een getuigenverhoor.

Het document bevat een verslag van tegenstrijdige verklaringen over een handelstransactie van garnalen. De kern van het geschil is of de gebroeders Bonnier garnalen hebben gekocht van Roosenman, dan wel of deze verkoop enkel aan de familie Goedhart (Sr. en Jr.) was gericht. * **Bonnier** ontkent de aankoop en wijst op zijn samenwerking met Goedhart als reden voor de verwarring. * **Velthuijs** treedt op als belastende getuige en stelt dat C. Bonnier de aankoop in een eerder gesprek heeft toegegeven. * **H. Bonnier** nuanceert zijn eerdere ontkenning door te stellen dat hij en zijn broer zakelijk een eenheid vormen: als de een de goederen heeft, heeft de ander ze ook. * **G. Goedhart** ontlast de Bonniers aan het eind van het document door te beweren dat zij geen garnalen hebben gehad. De notitie lijkt een voorbereiding op een juridische uitspraak of een administratieve afwikkeling van een handelsgeschil.

Archief 745 | 745-383 | Pagina 280 | 1942

Afschrift van een brief (getypt).

* **Inhoud:** De brief is een protestschrift tegen een sanctie. De leiders van het 'Gilde van de Vischhandel' zijn voor een maand uitgesloten van de officiële visverdeling. De reden voor de sanctie was vermoedelijk de handel in garnalen buiten de officiële kanalen om. * **Argumentatie:** De afzenders voeren aan dat: 1. Het garnalen van '2e kwaliteit' betrof die snel bederven (vóór 11:00u verkocht moesten zijn). 2. De keurmeester (Dhr. Snoek) toestemming had gegeven voor de directe verkoop. 3. Dit een gebruikelijke gang van zaken is onder commissieleden om verspilling tegen te gaan. 4. Er geen winst is gemaakt; de garnalen werden zelfs onder de vastgestelde prijs verkocht. * **Taalgebruik:** Het document bevat diverse typefouten (bijv. "Burgemaester", "doorden", "aangez zien", "opbe opbedellen") en hanteert de toenmalige spelling ("vischverdeeling"). De toon is eerbiedig maar dringend, wijzend op de economische noodzaak ("verschrikkelijk voor ons").

Archief 745 | 745-383 | Pagina 282 | 1942

Verslag/Resumé van een onderzoek naar illegale handel.

Dit document is een ambtelijk verslag (resumé) over een overtreding van de distributievoorschriften tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is de illegale verkoop van 240 kg garnalen door L. Rooseman (de knecht van een grossier) aan de handelaren Goedhart en Bonnier. **Belangrijke punten uit het verslag:** * **Smoes:** Rooseman claimde dat de garnalen waren afgekeurd voor de normale consumptie/verdeelsysteem, wat hij als excuus gebruikte om ze buiten de officiële kanalen om ("buiten verdeeling") te verkopen. * **Tegenspraak:** Keurmeester Snoek ontkent dat hij toestemming heeft gegeven voor deze onderhandse handel. Hij had enkel geadviseerd de partij snel te verwerken (vanwege de beperkte houdbaarheid van vis). * **Sancties:** Er worden zware straffen voorgesteld: een maand ontzegging van de vismarkt voor de verkoper en een maand uitsluiting van het toewijzingssysteem voor de kopers. Dit was in oorlogstijd een zware straf, omdat men hiermee effectief brodeloos werd gesteld. * **Beroep:** Uit de laatste alinea blijkt dat de betrokkenen in beroep gingen door gesprekken aan te gaan met hogere functionarissen en de Verdeelcommissie. ---

Archief 745 | 745-383 | Pagina 283 | 1942

Getypte rapportage of ambtelijk verslag met handgeschreven correcties en kantlijnnotities.

* **Tegenstrijdige verklaringen:** Het document toont een bureaucratisch conflict. Aanvankelijk lijkt H. Bonnier schuld te bekennen (of de ontvangst niet te ontkennen), maar later claimt hij onschuldig te zijn en zelfs nooit gehoord te zijn door de inspecterende ambtenaar (Felthuis). * **Administratieve fout:** De kern van het probleem blijkt een simpele verschrijving van ambtenaar Felthuis: hij schreef 'H. Bonnier' in zijn rapport waar het 'C. Bonnier' had moeten zijn. * **Bestuurlijke druk:** Opvallend is de directe interventie van de Wethouder voor de Levensmiddelen. Hij neemt direct een besluit ("terugwerkende kracht") op basis van een persoonlijk gesprek met de beklaagde, wat leidt tot frictie met de uitvoerende ambtenaren (Stam). * **Rechtsgang:** De tekst illustreert hoe in 1942 complexe zaken rondom voedseldistributie werden afgehandeld met hoor en wederhoor tussen verschillende gemeentelijke afdelingen (Marktwezen, Levensmiddelenvoorziening).

Archief 745 | 745-383 | Pagina 287 | 1942

Handgeschreven verklaring of getuigenisnotitie.

* **Inhoud:** De tekst is een verslag van een verklaring aangaande een handelsgeschil of een onduidelijke transactie. Er wordt gesteld dat een zekere H. Minderhout (knecht van Guedlant) een restant van een partij goederen heeft verkocht op de Lindengracht. De kern van de notitie is de ontkenning dat de heren H. en C. Bonnier bij deze specifieke zaak betrokken waren. * **Paleografie:** Het handschrift is een vlot, schuinlopend cursief uit de late 19e eeuw. Opvallend is het gebruik van de ampersand (&) voor het woord 'en'. De spelling is grotendeels modern, maar de zinsopbouw is typisch voor juridische of ambtelijke verslaglegging uit die periode ("kan zich echter niet herinneren dat hij verklaard zou hebben"). * **Sleutelbegrippen:** De tekst noemt een "partij aandelen" en een "standplaats", wat kan wijzen op handel in effecten of fysieke goederen op een marktlocatie.

Archief 745 | 745-383 | Pagina 290 | 1942

Handgeschreven verslag/notitie van een verhoor.

Het document beschrijft een verwarrende getuigenis of verhoorsituatie waarbij sprake is van een persoonsverwisseling. De kernpunten zijn: 1. **Ontkenning:** H. Bonnier ontkent alles. Hij voert een gebrek aan scholing (analfabetisme/laaggeletterdheid) aan als reden waarom hij de inhoud van een belastende brief niet zou kennen. 2. **Verdediging Goedhart:** Frans Goedhart (verzetsnaam Pieter 't Hoen) probeert Bonnier te ontlasten door te verklaren dat Bonnier niets met de "actie" te maken had. 3. **De Wissel:** Felthuis (de rapporteur of verhoorder) geeft toe dat er een fout is gemaakt. De journalen (waarschijnlijk illegale kranten) waren niet bestemd voor of ontvangen door H. Bonnier, maar door C. Bonnier. 4. **Het Risico:** Er wordt gesproken over het gezamenlijk "dragen van risico", wat duidt op een collectieve verzetsactiviteit waarbij men probeerde elkaars identiteit te beschermen door elkaars namen te gebruiken.

Archief 745 | 745-383 | Pagina 291 | 1942

Handgeschreven ambtelijke of juridische notitie (samenvatting van een dossierstuk).

De tekst is een beknopte weergave van een tegenstrijdigheid in een lopend onderzoek. Het document vermeldt een verhoor van twee personen, Velthuijs en Marinus, waarvan een proces-verbaal is opgemaakt. Daartegenover staat de verklaring van twee andere personen, H. en C. Bonnier. De kern van de notitie is de ontkenning door de gebroeders (of familieleden) Bonnier: 1. Zij ontkennen elke betrokkenheid bij "de zaak". 2. Zij betwisten dat de genoemde Velthuijs en Marinus hen ooit hebben gehoord. De rode haakjes aan de rechterzijde bij de eerste alinea suggereren dat dit specifieke deel van de informatie (het bestaan van het proces-verbaal) door een administrateur of jurist is gemarkeerd als cruciaal voor de verdere afhandeling.

Archief 745 | 745-383 | Pagina 299 | 1942

Officieel uittreksel (extract) uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam.

Dit document betreft een reeks disciplinaire maatregelen tegen Amsterdamse vishandelaren tijdens de Tweede Wereldoorlog. De burgemeester (destijds de pro-Duitse Edward Voûte) legt sancties op aan handelaren die zich niet aan de distributieregels hielden. De overtredingen variëren van het handelen buiten de officiële visverdeling om (zwarte handel in garnalen) tot het verkopen van vis boven de wettelijk vastgestelde maximumprijzen (prijsopdrijving). De straffen zijn administratief van aard: uitsluiting van de vismarkt of van de toewijzing van visvoorraden voor periodes variërend van een maand tot zelfs onbepaalde tijd (zoals in het geval van A. Goedhart). De nauwkeurige adressering (Kinkerstraat, De Wittenkade) benadrukt de controle die het stadsbestuur uitoefende op de lokale economie.

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-396 | Pagina 219 | 1942

# TRANSCRIPTIE H Molenaar

Relevantie: 81%
Archief 745 | 745-396 | Pagina 218 | 1942

# TRANSCRIPTIE H Molenaar

Relevantie: 81%

M. de Haan.

Relevantie: 81%
Archief 745 | 745-357 | Pagina 192 | 1941

# TRANSCRIPTIE VD/HG. [handgeschreven blauw:] *extra* 37/119/3 M. 2 December 1941. Ariseering N.V. Hakker. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r .

Relevantie: 80% ** de directeur (vermoedelijk van de centrale markt of een gerelateerde gemeentelijke dienst, amsterdam), ** de wethouder voor de levensmiddelen +1
Archief 745 | 745-355 | Pagina 213 | 1941

# TRANSCRIPTIE H.Bernhard, Sloterkade 130 hs, alhier.

Relevantie: 80% ** h. bernhard (koopman), inspecteur c.j. ponne (economische politie).