J. Hoogeboom
Bekijk Verhaal ➔Archiefdocumenten
Ambtsverslag / Politierapport betreffende illegale handel.
Dit document is een intern verslag van een opsporingsambtenaar in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De kern van de zaak betreft de illegale handel in vlees ("buiten de regelen om"), wat in 1942 strikt verboden was vanwege het distributiestelsel. De aanleiding voor het onderzoek was opvallend genoeg een kleine diefstal (1,50 gulden) van de dochter van Lindeman, wat leidde tot een dieper onderzoek naar de handel en wandel van de familie. Uit het rapport blijkt dat Lindeman werkzaam was op het "Beusekomshof" en daar (en via de Sloterweg 581) illegaal varkensvlees betrok en doorverkocht. Er wordt specifiek gesproken over hoeveelheden van 20 pond per week en de verkoop aan een zekere J. Krijg. Een belangrijk detail in de bewijsvoering is dat Lindeman beschikte over een "nuchtervergunning" (een vergunning voor het vervoeren van slachtvee dat nog niet gegeten heeft), maar dat deze verlopen was op 29 juni 1942. Dit gaf de autoriteiten een extra juridische grond om tegen hem op te treden. Het rapport sluit af met de aanbeveling dat er meer tijd ("nadere uren") nodig is voor verder onderzoek.
Handgeschreven klachtenbrief.
* **Inhoud:** De schrijver klaagt over corruptie en vriendjespolitiek bij de visverkoop in de Wagenaarstraat. Visboeren zouden eerst elkaar, hun familie en vrienden bedienen voordat de wachtende burgers aan de beurt komen. Hierdoor staan mensen, waaronder hoogbejaarden, urenlang vergeefs in de rij. * **Stijl en Toon:** De brief is formeel en beleefd ("WelEd: Heer", "Ondergeteekende"), maar de frustratie en wanhoop zijn duidelijk merkbaar ("moedeloos te worden", "onhoudbaren toestand"). * **Kernpunten:** * Oneerlijke distributie: handelaren bevoordelen elkaar en hun kring. * Extreme wachttijden: mensen staan vanaf 04:00 uur 's ochtends in de rij. * Kwetsbare groep: specifieke vermelding van 70-, 80- en 90-jarigen die met lege handen naar huis gaan. * Oplossing: een strikt systeem waarbij uitsluitend aan mensen in de rij wordt verkocht, zonder uitzonderingen.
Brief / Verzoekschrift (mogelijk een uittreksel of vervolgpagina).
In dit schrijven doet J. Hoogeboom uit Amsterdam een dringend verzoek aan een autoriteit om de visdistributie eerlijker te laten verlopen. De auteur kaart twee specifieke punten aan: 1. **Tegen vriendjespolitiek:** Visverkopers zouden geen vis achter moeten houden voor zichzelf, vrienden of familie. Iedereen, inclusief de verkopers zelf, zou netjes in de rij moeten aansluiten. 2. **Invoeren van bonnen:** De auteur stelt voor om vis op de bon te doen (bijvoorbeeld via de groentekaart), zoals eerder ook met "bokkens" (bokking/gerookte haring) is gebeurd. Dit zou een eerlijkere verdeling garanderen. De motivatie hiervoor is de nijpende tekort aan vlees ("daar het hopeloos wordt met het vleesch"). Hierdoor is de vraag naar vis enorm toegenomen, maar de huidige vrije verkoop zorgt ervoor dat sommigen elke dag vis hebben terwijl anderen met lege handen blijven staan.
Document
* **Taal en spelling:** Het document is geschreven in het Nederlands met de toen geldende spelling (bijv. "vischverdeeling"). * **Inhoud:** De brief is een formele reactie op een schrijven van de heer Hoogeboom. Er worden twee hoofdzaken benoemd: de aanstaande verandering in de regels omtrent de visverdeling en een expliciet verbod op het bevoordelen van collega-handelaren. * **Handgeschreven wijzigingen:** De tekst bevat redactionele aanpassingen. De oorspronkelijke zin "is een nieuwe regeling in voorbereiding" wordt gewijzigd naar een vorm die suggereert dat de regeling momenteel "onder oogen gezien" (bestudeerd/overwogen) wordt. Dit duidt erop dat dit document mogelijk een kladversie of een bureau-exemplaar is waarbij de definitieve formulering nog werd aangescherpt.
Brief/Administratieve correspondentie (concept of doorslag).
Het document is een zakelijke mededeling uit de oorlogsjaren (1943) betreffende de handel in vis. De kern van de brief is de afwijzing van een verzoek: het verlenen van voorrang aan collega-vishandelaren bij de inkoop of distributie is expliciet "niet geoorloofd". Opvallend is het grote kruis door het middelste tekstblok. Dit suggereert dat de schrijver aanvankelijk een uitgebreidere uitleg wilde geven over de hervorming van de Amsterdamse visvoorziening, maar uiteindelijk besloot (of de opdracht kreeg) om het antwoord kort en formeel te houden: het verzoek is simpelweg niet toegestaan. De aantekening onderaan bevestigt dat er wel degelijk aan een nieuwe regeling gewerkt werd.
Zakelijke correspondentie / doorslag van een verzonden brief.
In deze brief reageert een onbekende directeur (vermoedelijk van een marktwezen of een voedselvoorzieningsinstantie in Amsterdam) op een schrijven van de heer Hoogeboom van ruim een maand daarvoor. De kern van de brief betreft de **visdistributie**. De directeur meldt twee zaken: 1. Er wordt gewerkt aan een nieuwe regeling voor de verdeling van vis. 2. Er wordt expliciet gesteld dat het niet is toegestaan om collega-viskooplieden voorrang te verlenen. Dit suggereert dat er mogelijk sprake was van onenigheid, klachten over vriendjespolitiek of een ongelijkmatige verdeling van de schaarse voorraden onder de handelaren zelf.
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE HG. den Heer G.J.Hoogenboom, Ten Katestraat 32 I, Amsterdam-West. Wijk 12. 27/71/3 M. 2 September 1940. Mij is gerapporteerd, dat U op 20 Augustus jl. Uw plaats op de markt Ten Katestraat in verontreinigden toestand heeft achtergelaten. Ik waarschuw U hierbij ernstig dit voortaan na te laten. De Directeur,
# DOCUMENT INFO * **Documenttype:** Getypte brief (doorslag/kopie) met handgeschreven correcties. * **Datum:** 17 juni 1943. * **Afzender:** Onbekend, ondertekend namens "De Directeur" (mogelijk van een gemeentelijke marktdienst of distributie-instantie). Kenmerk: VD/SV. * **Geadresseerde:** Den Heer J. Hoogeboom, Zeeburgerdijk 107 I, Amsterdam-Oost. * **Referentienummers:** 26/5/2 M. e...
# TRANSCRIPTIE J. F. Bockelman [onderstreept] pl 67. nieuwwijk
# TRANSCRIPTIE [Links bovenin:] J. Brouwer
# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven:] *extra* [Rechtsboven:] HG. den Heer G.J. Hoogenboom, Ten Katestraat 32 I, <u>Amsterdam-West.</u> Wijk 12. 27/71/3 M. 2 September 1940. Mij is gerapporteerd, dat U op 20 Augustus jl. Uw plaats op de markt Ten Katestraat in verontreinigden toestand heeft achtergelaten. Ik waarschuw U hierbij ernstig dit voortaan na te l...