AI-Synthese 45

P. Seur was een viskoopman (visboer) in Amsterdam. In juli 1942 werd hij, samen met drie andere vishandelaren, geschorst van de officiële visdistributie wegens overtreding van distributievoorschriften. Hij kreeg een straf van twee weken zonder vis (met terugwerkende kracht vanaf 27 juli 1942). In 1942 kreeg hij ook een tuchtmaatregel omdat hij zijn toewijzing van gerookte paling niet op zijn vaste standplaats aan het Mosplein bezorgde. Hij had standplaatsen aan het Mosplein en de Lindengracht. In 1943 bleef hij actief op de Waterlooplein. In 1944 had hij een zoon die ook visboer was.

Lotgevallen

1942 schorsing Geschorst van visdistributie (2 weken, met terugwerkende kracht vanaf 27 juli) wegens overtreding distributievoorschriften op Mosplein
1942 boete Tuchtmaatregel wegens niet bezorgen van toewijzing gerookte paling op vaste standplaats op Mosplein

Relaties

Jacobus Seur (zoon)

Handel

visgerookte palingschol (plaice) MospleinLindengrachtWaterlooplein
visschorsingpalingMospleinWaterlooplein
Gebaseerd op 10 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-384 | Pagina 480 | 1942

Officiële kennisgeving / Ambtelijke brief.

De brief is een formele tuchtmaatregel tegen een marktkopman, de heer P. Seur. De reden voor de sanctie is dat hij op 5 juli 1942 zijn volledige toewijzing van gerookte paling (aal) niet op zijn vaste standplaats aan het Mosplein (Amsterdam-Noord) heeft verkocht. In de context van de distributie en schaarste tijdens de Tweede Wereldoorlog was het streng verboden om toegewezen partijen voedsel buiten de officiële kanalen om te verhandelen of achter te houden (mogelijk voor de zwarte markt). Als directe straf wordt hij voorlopig uitgesloten van verdere visleveranties. De definitieve beslissing hierover wordt overgelaten aan de Wethouder voor de Levensmiddelen. De toon van de brief is kortaf en autoritair, kenmerkend voor de streng gecontroleerde distributie-economie tijdens de bezetting.

Archief 745 | 745-384 | Pagina 482 | 1942

Handgeschreven ambtelijke notitie / conceptbrief.

* **Taal en spelling:** Het document is geschreven in het Nederlands met de destijds gangbare spelling (bijv. "visch", "voorloopig"). * **Inhoud:** Het betreft een disciplinaire maatregel tegen twee marktkooplieden. Zij worden per direct ("voorloopig") geschorst van de visdistributie. * **Aanleiding:** De kooplieden hebben hun gehele toewijzing (voorraad die hen door de centrale distributie was toegewezen) van gerookte aal in één keer op de markt verkocht. Tijdens de bezettingsjaren was dit vaak een overtreding; producten moesten gelijkmatig en volgens strikte regels worden verkocht om zwarte handel of bevoordeling te voorkomen. * **Besluitvorming:** De definitieve beslissing ligt bij een persoon of instantie aangeduid met de initialen "W.H.M.". In de context van de visdistributie tijdens de oorlog zou dit kunnen verwijzen naar een specifieke functionaris van de Rijksdienst voor de Visscherij of een lokale distributieleider.

Archief 745 | 745-384 | Pagina 484 | 1942

Ambtsbrief/Memorandum.

Het document is een zakelijke mededeling waarin de tijdelijke uitsluiting van vier Amsterdamse vishandelaren van de officiële visdistributie wordt gerapporteerd. De redenen voor deze schorsing zijn overtredingen van de distributievoorschriften: * **P. Seur en G.L. Keyzer:** verkochten aanzienlijk minder gerookte paling dan aan hen was toegewezen. * **T.G.J. Vrees en H.P. Starreveld:** verkochten hun toegewezen partijen (respectievelijk natte en gerookte aal) in het geheel niet op de hun toegewezen marktplaats. De nauwkeurigheid waarmee gewichten (tot op de halve pond) worden vermeld, duidt op een streng controlesysteem. De Directeur vraagt de Wethouder om een definitief besluit over de strafmaat voor deze handelaren.

Archief 745 | 745-384 | Pagina 490 | 1942

Document

* **Sanctie:** De heer P. Seur krijgt een straf opgelegd: hij mag twee weken lang (met terugwerkende kracht vanaf 27 juli 1942) geen vis ontvangen uit de centrale distributie ("vischverdeeling"). * **Overtreding:** De reden voor deze uitsluiting is dat hij op 5 juli 1942 slechts een deel van de hem toegewezen gerookte paling (aal) heeft verkocht op zijn officiële standplaats op de Markt Mosplein (Amsterdam-Noord). * **Taalgebruik:** Het document hanteert de formele spelling en stijl van die tijd ("vischverdeeling", "den Heer", "mede te hebben besloten"). * **Ondertekening:** De brief is 'getekend' (get.) door burgemeester E.J. Voûte en gemeentesecretaris J.F. Franken. Rechtsonder staat een paraaf in blauw potlood.

Archief 745 | 745-384 | Pagina 494 | 1942

Officieel extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam.

Dit document is een administratief besluit van de gemeente Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het betreft een wijziging van een eerder genomen sanctie tegen vier specifieke visboeren (Seur, Vrees, Starreveld en Keijzer). De kern van het besluit is dat zij voor een periode van twee weken worden uitgesloten van de "vischverdeeling" (de officiële toewijzing en distributie van vis). Opvallend is dat de uitsluiting met terugwerkende kracht ingaat op 27 juli 1942, hoewel het besluit pas op 7 augustus is geformaliseerd. Dit wijst op een correctie of vastlegging van een reeds feitelijk ingegane maatregel. De sanctie wordt opgelegd op voorstel van de Wethouder voor Levensmiddelen, wat aangeeft dat het hier gaat om handhaving van de distributievoorschriften. ---

Archief 745 | 745-413 | Pagina 375 | 1943

Administratieve registratielijst (mogelijk van een visafslag of marktkantoor).

Dit document is een administratief overzicht van de visverkoop of -distributie in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het bevat een lijst met personen (vermoedelijk vissers of handelaren), hun geboortedata en de specifieke vangst of toewijzing die zij die dag hebben verwerkt. De kolommen maken onderscheid tussen verschillende vissoorten, waarbij specifiek "voorn" en "brasem" worden genoemd onder de categorie zoetwatervis. In de opmerkingenkolom worden ook zeevissoorten zoals haring, griet (mogelijk aangeduid met "gr") en schelvis vermeld. De rode markeringen (vinkjes en kruizen) en de term `noteren` suggereren een proces van controle en verificatie door een marktmeester of toezichthouder. De initialen `Marktw/DM` verwijzen waarschijnlijk naar de Marktwezen-afdeling.

Archief 745 | 745-407 | Pagina 387 | 1943

Getypte namenlijst met handgeschreven annotaties en correcties.

* **Doel:** Dit document lijkt een administratieve lijst voor de toewijzing of registratie van vis (aal/paling), vermoedelijk bij een visafslag of binnen een handelsvereniging. * **Terminologie:** De kolom "Aantal Aal" duidt op stuks, terwijl "kg. Zw." waarschijnlijk duidt op kilogram 'Zware' aal, een specifieke sortering. * **Correcties:** De vele doorhalingen en handmatige wijzigingen wijzen op een dynamisch document dat over een langere periode werd bijgewerkt. Opvallend is dat veel '15' waarden naar '20' zijn verhoogd. * **Sociaal-Economisch:** De namenlijst is representatief voor de Noord-Hollandse vishandel in de vroege 20e eeuw. De aanwezigheid van veel joodse namen (Polak, Wurms, Wijnschenk, Zak) is historisch consistent met de Amsterdamse vishandel van die tijd. * **Datering:** De data tussen haakjes bij J. Vos (1883) en Sal. Wijnschenk Sr. (1881) zijn waarschijnlijk geboortedata, wat suggereert dat de lijst dateert van ergens tussen 1910 en 1940.

Archief 745 | 745-408 | Pagina 460 | 1943

Handgeschreven administratieve lijst.

* **Structuur:** Het document is opgezet als een tabel zonder lijnen. Links staan de namen, rechts de bedragen of aantallen, gevolgd door een kruisje ('x'). * **Numerieke waarden:** De getallen zijn zeer constant (voornamelijk 1600, enkele uitschieters naar 1000 en 1800). Dit duidt op een gestandaardiseerde eenheid, zoals een contributiebedrag, een quotum aan geleverde goederen (bijv. stenen of balen), of een aantal gewerkte uren/eenheden tegen een vast tarief. * **Afvinking:** Het kruisje achter de getallen fungeert vrijwel zeker als 'vinkje' om aan te geven dat de betreffende post is verwerkt, betaald of ontvangen. * **Handschrift:** Het betreft een vlot, geoefend handschrift. Opvallend is het gebruik van 'sr' en 'jr' om generatieverschillen binnen een familie (Hendriks) aan te duiden, wat gebruikelijk was in kleine gemeenschappen of familiebedrijven.

Archief 745 | 745-408 | Pagina 491 | 1943

Handgeschreven notitieblad of kladblad met namen en berekeningen.

* **Inhoud:** Het document betreft een informele administratieve lijst. Het lijkt te gaan om een overzicht van personen (mogelijk arbeiders, huurders of leveranciers) met bijbehorende aantallen of bedragen. * **Namen:** Er worden verschillende namen genoemd, waaronder de achternamen Seur, Ten Voort, Sterkenburgh en De Groot. "Selsje" is waarschijnlijk een roepnaam of voornaam. * **Markeringen:** De kruisjes ('x') achter de namen Seur en Sterkenburgh duiden waarschijnlijk op een voltooide handeling (betaling gedaan of werk afgerond). * **Rekenkundig:** Er staan diverse sommen op het blad. De meest prominente staat rechtsonder, waarbij 3200 en 1300 worden opgeteld tot een totaal van 4500. Dit zou kunnen wijzen op guldens of een eenheid van goederen.

Archief 745 | 745-432 | Pagina 299 | 1944

Proces-verbaal (Pro-Justitia).

* **De Overtreding:** De visboer, Jacobus Seur, had officieel 100 kilogram schol (plaice) moeten aanvoeren voor de verkoop aan het publiek, gebaseerd op twee toewijzingen (één voor hemzelf en één voor zijn zoon) van elk 50 kg. Bij controle bleek hij echter slechts 70 kg bij zich te hebben. * **Juridische grondslag:** Het proces-verbaal refereert aan het *Visscherijbesluit 1941*. Dit was crisiswetgeving bedoeld om de distributie van schaarse goederen (zoals vis) in goede banen te leiden. * **Handkar:** De vis werd vervoerd met een handkar, wat typerend was voor de kleinschalige straathandel in Amsterdam in die tijd. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de formele, ambtelijke stijl van de politie en het marktwezen uit de jaren '40 ("verdeelvisch", "bij accoord bevinden", "geparafeerd").

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-372 | Pagina 485 | 1942

Getypte ledenlijst of registratielijst op doorslagpapier.

#23 P.Seur 1e Goudsbloemdwstr. 1 I
administratieve lijst Westerstraat getypt 80%

| 18 221 | P.Seur | 29-9-07 | 1e Goudsbloemdwstr. 1 I | x | |

Archief 745 | 745-382 | Pagina 77 | 1942

Getypte lijst met persoonsgegevens (naam, geboortedatum, adres).

#23 P.Seur 1e Goudsbloemdwstr.1 I
namenlijst Westerstraat getypt 80%

| 18 | 221 | P.Seur | 29-9-07 | 1e Goudsbloemdwstr.1 I | x | |

Archief 745 | 745-388 | Pagina 205 | 1942

Getypte lijst op papier (doorslag of origineel op dun papier).

#7 P. Seur 1e Goudsbloemdwstr. 1
administratieve lijst " getypt 68%

| P. Seur | 29-9-07 | 1e Goudsbloemdwstr. 1 | " | 26-5-42 |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-388.md | 1942

Waterlooplein — standplaats " 26-5-42

26-5-42 Overig
Bron: 745-407.md | 1943

Waterlooplein — standplaats *B

*20* Overig
Bron: 745-407.md | 1943

Waterlooplein — standplaats *Abr

20 Overig
Bron: 745-407.md | 1943

Waterlooplein — standplaats *Abr Wijnshenk Bloemenstr* - *20*

*20* Overig
Bron: 745-407.md | 1943

Waterlooplein

Relevante Archieffragmenten

Grb.1015. H/e. 28 April 1942. den Heer Wethouder P.W.

Relevantie: 81%

- 3 -

Relevantie: 81%

Antw. op No.489 P.W. dd. 7 Juli 1939. Den Heer Wethouder P.W.

Relevantie: 81%
Archief 745 | 745-401 | Pagina 217 | 1943

# TRANSCRIPTIE den heer P.Vos, Keizersdwarsstr.14 II A l h i e r (C)

Relevantie: 81% zich in dezelfde stad bevond als de ontvanger. de toevoeging "(c)" staat zeer waarschijnlijk voor 'c, de postale aanduiding voor het stadsdeel.
Archief 745 | 745-383 | Pagina 25 | 1942

# TRANSCRIPTIE M^r de Gaer

Relevantie: 80%