Proces-verbaal (Pro-Justitia). 29 augustus 1944. [Linkerkolom]
Pro-Justitia
Marktwezen No
Politie te Amsterdam

Onderwerp:
Overtreding van artikel 6 Sub 1 van het 17e Uitvoeringsbesluit van het Visscherijbesluit 1941 (Regeling controle visschwaren Gemeenten) gepleegd op Dinsdag 29 Augustus 1944, door Jacobus Seur Geboren te Amsterdam 14 December 1881 (Nederlander) Koopman wonende Willemstraat 20 2-achter te Amsterdam (Centrum)

[Rechterkolom]
Proces-Verbaal.

Ik ondergetekende Marinus Reygmart, wonende Achillesstraat 111 III te Amsterdam-Zuid, Ambtenaar bij het Marktwezen, tevens Onbezoldigd Veldwachter der Gemeente Amsterdam en belast met de controle op de aanvoer van verdeelvisch verklaar het navolgende:
Op Dinsdag de negen en twintigsten Augustus 1944 te ongeveer 17 uur 40 minuten kwam aan de daarvoor speciaal aangewezen verkoopplaats het Purmerplein (omgeving Tuindorp Nieuwendam) te Amsterdam (Noord) de mij bekende kleinhandelaar in visch Jacobus Seur, Geboren te Amsterdam 14 December 1881 en wonende Willemstraat 20 2-achter te Amsterdam, (Centrum) met een handkar waarop geladen was schol (grootte 2). Het was mij bekend dat genoemde Seur een toewijzing van 50 kilogram schol (grootte 2) had ontvangen, en hiermede op genoemde verkoopplaats moest verschijnen en de visch aan het publiek moest verkoopen, ingevolge het bepaalde in artikel 6 Sub 1 van het 17e Uitvoeringsbesluit van het Visscherijbesluit 1941 (Regeling controle vischverdeeling Gemeenten). Ten einde de aangevoerde visch te controleeren zijn de kleinhandelaren verplicht hun afslagbriefje waarop de hoeveelheid der hun toegewezen visch benevens de inkoopprijs vermeld staat aan de dienstdoende Ambtenaar van het Marktwezen te toonen. Bij accoord bevinden worden deze briefjes door den dienstdoenden Ambtenaar van het Marktwezen geparafeerd. Genoemde Seur overhandigde mij twee afslagbriefjes waarvan één ten name van den Kleinhandelaar P. Seur, dit is zijn zoon, waarvoor hij toestemming had de 50 kilogram schol (grootte 2) mede te nemen van de Gemeentelijke Vischafslag, en één ten name van zich zelf. Bij aankomst op de bovengenoemde verkoopplaats leek het mij toe dat de aanvoer geen 100 kilogram schol (grootte 2) was. Op mijn vraag aan meer genoemde J. Seur of dat een of twee toewijzingen waren, hoewel ik wist dat het twee toewijzingen moesten zijn elk van 50 kilogram, verklaarde hij met de woorden: "Twee toewijzingen, mijnheer". Waarop ik antwoordde "Dan is dit geen 200 pond schol Seur." Hij gaf toe dat het na gehouden controle bleek mij, dat de door J. Seur meegevoerde handkar slechts 70 (zeventig) kilogram schol inhield. Seur erkende, dat hij 30 kilogram visch te weinig had aangevoerd. * De Overtreding: De visboer, Jacobus Seur, had officieel 100 kilogram schol (plaice) moeten aanvoeren voor de verkoop aan het publiek, gebaseerd op twee toewijzingen (één voor hemzelf en één voor zijn zoon) van elk 50 kg. Bij controle bleek hij echter slechts 70 kg bij zich te hebben.
* Juridische grondslag: Het proces-verbaal refereert aan het Visscherijbesluit 1941. Dit was crisiswetgeving bedoeld om de distributie van schaarse goederen (zoals vis) in goede banen te leiden.
* Handkar: De vis werd vervoerd met een handkar, wat typerend was voor de kleinschalige straathandel in Amsterdam in die tijd.
* Taalgebruik: Het document hanteert de formele, ambtelijke stijl van de politie en het marktwezen uit de jaren '40 ("verdeelvisch", "bij accoord bevinden", "geparafeerd"). Dit document stamt uit de late zomer van 1944, een periode van extreme schaarste in het bezette Nederland (vlak voor Dolle Dinsdag en de Hongerwinter). De Duitse bezetter en de Nederlandse autoriteiten hanteerden een strikt distributiesysteem om de voedselvoorziening te controleren en de zwarte handel tegen te gaan.

"Verdeelvisch" was vis die via centrale afslagen aan handelaren werd toegewezen om tegen vastgestelde prijzen aan de bevolking te worden verkocht. Het "tekort" van 30 kilogram in dit proces-verbaal was een ernstige zaak; het suggereerde dat de handelaar een deel van de vis achterhield voor de zwarte markt, waar prijzen vele malen hoger lagen dan de officieel vastgestelde prijzen. De controle op het Purmerplein in Amsterdam-Noord was dan ook een essentieel onderdeel van de economische opsporingsdienst in oorlogstijd. J. Seur Marktwezen (Ambtenaar) P. Seur Gemeente Amsterdam Marktwezen Politie