H. Kruit

Document

* **Toon:** De brief is formeel en zakelijk, kenmerkend voor ambtelijke en wetenschappelijke correspondentie in die tijd. * **Inhoud:** Het document is een uitnodiging voor een installatiebijeenkomst en de eerste vergadering van een coördinatiecommissie binnen de Voedingsorganisatie TNO. * **Kernpunten agenda:** * De nadruk ligt op structurering en coördinatie: het in kaart brengen van instituten en experts (punt 3) en het identificeren van hiaten in lopend onderzoek (punt 4). * Er is aandacht voor praktische voedselvraagstukken, specifiek de koelhuisbewaring van groente en fruit (punt 2), wat essentieel was voor de voedselvoorziening. * Er wordt gesproken over het veiligstellen van middelen en financiering voor onderzoek (punt 5). * **Opvallend:** Het gebruik van de spelling "den" en "der" is typisch voor de formele taal van voor de spellinghervorming van 1947 (Marchant-spelling).

Notulen/verslag van een vergadering (pagina 2).

* **Inhoud:** Het document doet verslag van de oprichting van een coördinerende commissie binnen de "Voedingsorganisatie". Er wordt gesproken over de personele invulling (Prof. Kruyt als voorzitter) en de structuur waarbij landbouw, tuinbouw en consumentenbelangen worden verenigd. * **Organisatie:** De "Voedingsorganisatie" verwijst naar een afdeling van TNO (Toegepast Natuurwetenschappelijk Onderzoek), die zich bezighield met voedingsvraagstukken. * **Problematiek:** Er wordt expliciet melding gemaakt van een tekort aan bouwmaterialen voor laboratoria, wat duidt op een periode van schaarste (mogelijk tijdens of vlak na de Tweede Wereldoorlog). * **Discussiepunt:** Dr. van Eekelen (waarschijnlijk Marie van Eekelen, een prominent voedingsdeskundige) zet vraagtekens bij de noodzaak van een nieuw instituut en pleit voor efficiëntie door gebruik te maken van bestaande instellingen.

Rapport / Proces-verbaal van het Marktwezen.

* **Inhoud:** Het document betreft een overtreding van de distributievoorschriften tijdens de Duitse bezetting. Twee marktkooplieden hebben 50 kilogram schol (vis) buiten de officiële Gemeentelijke Visafslag om gekocht en te koop aangeboden op de Ten Katemarkt in Amsterdam. * **Juridische aspecten:** Er is proces-verbaal opgemaakt. De handgeschreven notitie bovenin ("4 maanden") suggereert een voorgestelde strafmaat of eis, waarschijnlijk in het kader van de Prijsbeheersing of de Distributiewet. * **Verweer:** De verdachten voeren economische noodzaak aan als verweer. Zij stellen dat de legale toewijzing via de afslag te klein is om van te kunnen leven ("geen voldoende bestaansmogelijkheid"). Dit was een veelvoorkomend probleem voor kleine handelaren tijdens de oorlogsjaren. * **Terminologie:** "Gem. Afslag" verwijst naar de Gemeentelijke Visafslag, die in die tijd verplicht was voor alle handel om prijsopdrijving en zwarte handel tegen te gaan.

Administratieve lijst van toegewezen marktplaatsen.

* **Administratieve structuur:** Het document is een register waarin marktvergunningen worden bijgehouden. De afkorting "id." (idem) wordt gebruikt om aan te geven dat de gegevens in die kolom gelijk zijn aan de bovenliggende regel (in dit geval de locatie Damrak en het artikel mosselen). * **Geografie:** De genoemde marktlocaties zijn de Amstelmarkt, het Damrak en de Gasmarkt (bij de Westergasfabriek). De woonadressen van de kooplieden tonen een spreiding over Amsterdam (Oosterparkbuurt, Dapperbuurt, Jordaan), met uitzondering van de eerste inschrijving uit Volendam. * **Handelswaar:** De lijst weerspiegelt de handel in primaire levensmiddelen zoals vis, mosselen en broodproducten. Opvallend is de concentratie van musselenhandelaren op het Damrak in september 1942. * **Schrift:** Het document is geschreven in een vlot, ambtelijk cursief handschrift uit de midden-20e eeuw. De afkorting "m.i.v." staat voor "met ingang van".

Officiële oproeping voor een vergadering met bijbehorende agenda.

* **Doel van het document:** Het formeel bijeenroepen van de tweede vergadering van de Coördinatie Commissie van de Voedingsorganisatie T.N.O. * **Inhoudelijke focus:** De agenda weerspiegelt de prioriteiten van wetenschappelijk voedingsonderzoek tijdens de Duitse bezetting. Er is een sterke nadruk op: * **Efficiëntie en vervanging:** Onderzoek naar de voedingswaarde van plantaardige eiwitten (ter vervanging van schaarse dierlijke producten) en de "bakwaarde van meel". * **Houdbaarheid:** Onderzoek naar koeling, snelvriezen, inblikken, inzouten en verzuren (fermenteren) om voedselverspilling tegen te gaan en voorraden te maximaliseren. * **Volksgezondheid:** Diepgaande analyse van de nutritionele waarde van groenten (vitamines, mineralen en sporenelementen) in een tijd van schaarste. * **Opmerkelijke details:** * Het is pas de tweede vergadering, terwijl de eerste meer dan een jaar eerder plaatsvond (juni 1941). Dit wijst op een trage opstartfase of een jaarlijkse cadans van de hoofdcommissie. * De verplaatsing van het bureau van de Alkemadelaan/Amsterdam naar de Leonardostraat in Den Haag is handmatig gecorrigeerd op het briefpapier. * De genoemde voorzitter, Prof. Dr. H.R. Kruyt, was een zeer invloedrijke chemicus en een sleutelfiguur in de vroege geschiedenis van TNO.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven in blauw potlood bovenaan:] *Verzonden 18/5* [Getypt:] HG. den Heer P.H.de Ruiter, Lauriergracht 115, p/a J.de Kok, Amsterdam-Centrum. Wijk 6. 53/56/2 M. 16 Mei 1942. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 7 Mei jl. bericht ik U, dat momenteel geen kruierskaarten worden uitgereikt. Uw naam is op de sollicitantenlijst geplaatst. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven:] HG. [Midden boven, handgeschreven in potlood of inkt:] Verzonden 30/3 [Adresblok:] den Heer M. Andreae, Gr. Bickersstraat 67 III, <u>Amsterdam-Centrum.</u> [Rechts van adres:] Wijk 16. [Links onder kenmerk:] 53/37/2 M. [Rechts onder datum:] 30 Maart 1942. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 17 Maart jl. bericht ik U, dat momenteel geen kruierskaarten worden uitgere...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven in paars:] *Verzonden 14/4* HG. den Heer W. Platje, Houtrijkstraat 17 II, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wijk 16. 53/45/2 M. 14 April 1942. Naar aanleiding van Uw brief ingekomen op 7 April jl. bericht ik U, dat op het oogenblik geen kruierskaarten worden uitgereikt. Uw naam is op de sollicitantenlijst geplaatst. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven:] Verzonden 6/3 [Rechtsboven:] HG. den Heer H.J.Hofstee, 1e Atjehstraat 120 I, Amsterdam-Oost. Wijk 18a. 53/24/2 M. 6 Maart 1942. Naar aanleiding van Uw brief ingekomen op 4 Maart jl. deel ik U mede, dat aan Uw aanvrage niet kan worden voldaan, omdat momenteel geen kruierskaarten worden uitgereikt. Uw naam is op de sollicitantenlijst geplaatst. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, boven:] *Verzonden 2/5* [Rechtsboven:] HG. den Heer G.J.v.d.Hoed, 3e Schinkelstraat 48 I, <u>Amsterdam-Zuid.</u> Wijk 13. 53/40/4 M. 2 Mei 1942. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 25 Maart jl. bericht ik U, dat voorloopig geen kruierskaarten worden uitgereikt. Uw naam is op de sollicitantenlijst geplaatst. De Directeur,