H. Martens

Getypte brief (afschrift).

* **Kernboodschap:** H. Martens verzoekt de gemeente Amsterdam om toestemming om vis te mogen bakken op zijn bestaande standplaats op het Dapperplein. * **Argumentatie:** Martens staat al 18 jaar op de markt met verse vis, maar de vraag daarnaar neemt af. Klanten willen steeds vaker direct consumeerbare gebakken vis. Zonder deze uitbreiding van zijn werkzaamheden wordt zijn broodwinning bedreigd. * **Formaat:** Het document is een 'afschrift' (een getypte kopie van de originele handgeschreven of getypte brief). De ondertekening "w.g. H. Martens" betekent "was getekend", wat gebruikelijk is bij afschriften om aan te geven wie het origineel ondertekende. * **Taalgebruik:** Formeel en archaïsch Nederlands ("EdelAchtbare Heeren", "ondergeteekende", "visch", "zyn").

Ambtelijke notitie/advies betreffende een marktvergunning.

Het document betreft een intern ambtelijk advies over een vergunningsaanvraag van ene H. Martens. Martens wenste vis te mogen bakken op zijn standplaats op de markt aan de Dapperstraat (het huidige Dapperplein) in Amsterdam. De adviserend ambtenaar ziet geen principiële bezwaren, mits de brandveiligheid gewaarborgd is door een keuring van de brandweer. Om het verzoek te ondersteunen, wordt opgemerkt dat er op dat moment reeds twee andere kooplui op hetzelfde plein zijn die een dergelijke vergunning bezitten en gebruiken. Het document toont de zorgvuldige, stapsgewijze afhandeling van dergelijke verzoeken: van de eerste indiening in maart tot de uiteindelijke afhandeling in april 1939.

Ambtelijke brief / adviesnota.

Dit document is een ambtelijk advies aan de Amsterdamse wethouder voor de Levensmiddelen betreffende een vergunningsaanvraag. De kern van de zaak is het verzoek van een zekere H. Martens om vis te mogen bakken op de markt aan het Dapperplein. De directeur die de brief schrijft, adviseert negatief. De argumentatie is strikt procedureel en gebaseerd op bestaand beleid: 1. **Beleidslijn:** Er wordt verwezen naar een besluit uit september 1937 waarin is vastgelegd dat het aantal visbakvergunningen op markten niet mag worden uitgebreid (een 'bevriezingsbeleid'). 2. **Consistentie:** De directeur wijst erop dat sinds dat besluit alle soortgelijke verzoeken zijn afgewezen. Omwille van de rechtsgelijkheid en consistentie adviseert hij ook dit specifieke verzoek van Martens af te wijzen. De taal is formeel-ambtelijk ("heb ik de eer U het navolgende te berichten", "mitsdien") en hanteert de destijds gebruikelijke spelling (zoals "visch", "lykt", "zyn").

Officiële brief/aanmaning.

* **Inhoud:** De brief is een formele waarschuwing aan een marktkoopman (H. Martens) die meer dan drie weken achterloopt met de betaling van het "marktgeld" voor zijn standplaats op de Dapperstraat. Hij krijgt een deadline tot 29 oktober 1939 om te betalen, anders verliest hij per 30 oktober zijn vaste staanplaats op basis van het marktreglement. * **Toon:** Zeer formeel, zakelijk en dwingend. De overheid stelt zich hier strikt op tegenover de burger. * **Opvallend:** De handgeschreven notitie "Mondeling afgedaan" suggereert dat de zaak buiten de formele schriftelijke weg is opgelost, mogelijk doordat de heer Martens persoonlijk is langsgekomen om de schuld te voldoen of een regeling te treffen. * **Taalgebruik:** Het gebruik van de 'y' in plaats van 'ij' (hierby, wys, blyft, onherroepelyk, myn) was in die periode nog zeer gebruikelijk in ambtelijke stukken, hoewel de spelling-Marchant (1934) de 'ij' al voorschreef.

Officiële brief/aanmaning.

* **Inhoud:** Het document is een formele waarschuwing aan een marktkraamhouder (H. Martens) wegens een betalingsachterstand van meer dan drie weken voor een standplaats op de Dapperstraatmarkt. De brief stelt een deadline (29 oktober) en dreigt met de onherroepelijke intrekking van de vaste standplaats op basis van het Marktreglement. * **Administratieve verwerking:** De handgeschreven tekst "Mondeling afgedaan" en de grote schuine tekst "Niet verzonden" duiden erop dat de kwestie is opgelost (waarschijnlijk door betaling of een gesprek) voordat de brief daadwerkelijk verstuurd hoefde te worden naar IJmuiden. Dit verklaart waarom dit exemplaar in het archief van de dienst is gebleven zonder handtekening van de directeur. * **Taalgebruik:** Er wordt gebruikgemaakt van de destijds gangbare spelling (bijv. "hierby", "wys", "onherroepelyk" met een 'y' in plaats van 'ij'). De toon is strikt juridisch en ambtelijk.

Marktregister / Administratief kasboek van standplaatshouders.

* **Structuur:** Het document is een strak vormgegeven administratief overzicht. Er zijn kolommen voor standplaatsnummer, naam, handelswaar en een sectie voor de dagen van de week (M, D, W, D, V, Z) om de aanwezigheid bij te houden. * **Inhoud:** Het aanbod is zeer divers: van versproducten (groenten, fruit, vis, kaas) tot textiel (manufacturen, kousen, schorten) en specialistische artikelen zoals "ansichtkaarten", "gummi hakken" en "2e hands boeken". * **Opmerkelijke details:** * Veel namen wijzen op een Joodse achtergrond (o.a. Blits, Isaac, Lakmaker, Naarden, Boas), wat typerend is voor de markten in grote steden als Amsterdam (bijv. de Waterloopleinmarkt of Albert Cuypmarkt) in deze periode. * Bij nummer 200 (L. Keizer) staat een interessante aantekening: *"te lang in steun om het nog te controleeren"*, wat impliceert dat deze persoon een uitkering ("steun") ontving en mogelijk daardoor niet meer actief was op de markt. * De kolom "Bijzonderheden" bevat diverse korte notities zoals "vrouw", "man", "werkt als knecht" of "maakt zelf sigaren".

[Rechtsboven in de marge:] F.H. 7. 6000. 50 hv. 754. 12-'38

(Bovenaan midden) @ A. Hegeman A. Lopes Dias L. Caransa

M. de Haan.

# TRANSCRIPTIE Den Heer P. Hoekhouder v. Marktwezen. Jan v. Galenstraat 14.

# TRANSCRIPTIE tuinder (48 jr) H. Preventur(?) e. b. d. Hout Sluiters bij Lijndijk 181 - H'lmeer wordt opgenomen plaats op C. M. Gasthuis mits voorzien v. goedgek. afschrift no 8. C. bericht v/h B. v. C.