J.H. Nieuwenhuis

Officieel rapport van de Gemeente Amsterdam, Dienst van het Marktwezen.

Het document is een zakelijk verslag van een incident waarbij de Duitse bezettingsmacht betrokken was bij een relatief klein vergrijp (verkeershinder en vernieling van handelswaar), dat echter escaleerde door machtsvertoon. **Kernpunten uit het rapport:** 1. **De aanleiding:** Een Duitse soldaat gooit eigenhandig een handkar met groenten om die "geheel aan de kant" stond, enkel om ruimte te maken voor een militair voertuig. 2. **De escalatie:** In plaats van te stoppen, rijdt de vrachtwagen over de handelswaar heen. Wanneer omstanders of het verkeer de doorgang blokkeren, trekt een Duitse onderofficier een automatisch pistool om de menigte te intimideren. 3. **Identificatie:** De controleur heeft het kenteken genoteerd: **W.L. 236-143**. De letters 'W.L.' staan voor *Wehrmacht Luftwaffe*, wat overeenkomt met de vermelding dat de auto van Schiphol kwam (destijds een belangrijke Luftwaffebasis). 4. **Houding van de bezetter:** De militairen weigeren verantwoording af te leggen aan de Nederlandse marktcontroleur ("niets mee te maken"). Het rapport is opgesteld met een opvallende balans tussen ambtelijke neutraliteit en een nauwkeurige registratie van de getuigenverklaringen, wat essentieel was voor eventuele schadeclaims bij de bezetter. ---

Getypt administratief document (bijlage bij een brief).

Het document is een officiële verklaring betreffende het tuchtrechtelijke verleden van twee gemeenteambtenaren, werkzaam bij de afdeling Marktwezen. Het vermeldt expliciet dat er over de afgelopen vijf jaar geen straffen zijn geregistreerd voor de heren J. Vis en J.H. Nieuwenhuis (aangeduid met de term "NIHIL"). Dergelijke verklaringen werden vaak opgesteld in het kader van bevorderingen, jubilea of periodieke personeelsbeoordelingen. De tekst bevat de typische ambtelijke spelling van die tijd (bijv. "den Heer", "Levensmiddelen").

Formulier voor ziektemelding (kopie).

* **Persoonsgegevens:** Het betreft de heer J.H. Nieuwenhuis, geboren op 15 september 1884. Ten tijde van de melding is hij 59 jaar oud. Hij woont in de Trompenburgerstraat 65-huis (Rivierenbuurt, Amsterdam). * **Dienstverband:** Hij is werkzaam als 'controleur' bij de Dienst van het Marktwezen (dienstnummer 57, individueel nummer 90). Zijn status is 'Ambtenaar IA' in vaste dienst, ingedeeld in salarisgroep II. * **Ziekteverloop:** De ziekte ving aan op 14 november 1943. De officiële melding aan de controlerend gemeente-arts (Dr. Hofstee) vond de volgende dag plaats. Opmerkelijk is dat dit de derde keer is dat de betrokkene dat jaar verzuimt. * **Administratieve context:** Het document is een 'COPIE' (waarschijnlijk voor het personeelsdossier van de dienst zelf). Het paarse stempel met nummer 84/9/46 duidt op de archivering binnen de gemeentelijke administratie.

Ziektemelding (kopie-exemplaar) voor een gemeenteambtenaar.

* **De persoon:** J.H. Nieuwenhuis was op het moment van de melding 59 jaar oud (geboren in 1884). Hij was werkzaam als controleur bij de Dienst Marktwezen. * **Administratieve nauwkeurigheid:** Het document toont de strikte bureaucratie van het Amsterdamse ambtenarenapparaat. Ziekteverzuim werd nauwgezet bijgehouden, inclusief het aantal keren dat iemand dat jaar al ziek was geweest (hier de 1e keer). * **Formulierbeheer:** De code linksonder (* 20301-9-43-15.000) geeft aan dat deze specifieke reeks formulieren in september 1943 is gedrukt door de Stadsdrukkerij in een oplage van 15.000 stuks. * **Onduidelijkheid:** Hoewel 'gehuwde vrouw' niet is doorgestreept, wijzen de voorletters, achternaam en de destijds typische mannenfunctie van 'controleur' er sterk op dat de registratie een man betreft. Doorhalingen op doorslagen of kopieën waren vaak slordig.

Handgeschreven brief/verzoekschrift (kopie of klad).

De brief is een dringend verzoek aan een autoriteit (geadresseerd als "UEdHe", Uw Edelachtbare, waarschijnlijk de burgemeester of een wethouder van Amsterdam) om de aardappelvoorziening voor de minima veilig te stellen. De schrijvers uiten hun zorgen over de schaarste en waarschuwen dat een gebrek aan voorraad "knoeierij" (fraude of illegale handel) in de hand werkt. Er wordt specifiek gepleit voor de beschikbaarheid van "regerings aardappelen", die goedkoper waren dan de aardappelen op de vrije markt, zodat de armste bewoners niet "zonder zitten". De toon is uiterst formeel en eerbiedig, zoals gebruikelijk in die tijd bij petities aan het stadsbestuur.

# TRANSCRIPTIE vP/HG. *Extra.* 2B/63/4 M. 8 November 1939. den Heer Mr.J.L.Frankenhuis, Advocaat en Procureur, Weteringschans 39, Amsterdam-Centrum. Wijk 5. In bijlage dezes heb ik de eer de met Uw brief d.d. 6 November jl. ontvangen bescheiden inzake B.Joseph te retourneeren. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE *Extra* HG. de N.V. Jan Jongerius, Middenweg 49-51, Amsterdam-Oost. Wijk 23. 53/59/2 M. 16 September 1940. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 6 September jl. verzoek ik U zich te willen vervoegen bij den bedrijfschef van mijn dienst, den heer J. Broerse, die kantoorhoudt in de Centrale Hal, No. H. 69, des voormiddags tusschen 9 en 10 uur. De Directeur,

Th.J.nienhuis mij verklaarde,bestaat het werk van zijn vader alleen hierin,dat hij de kwitanties int,doch ligt het voor de hand,dat hij dan tevens bestellingen aanneemt. Amsterdam 13 Januari 1942. Controleur, Den Heer Bedrijfschef v/h Marktwezen. [Handtekening: Felthuis] [Grote handtekening aan linkerzijde] [Handgeschreven notitie onderaan:] *Aanvullend rapport afwachten!* *Met Mr H. bespreken 21...

# TRANSCRIPTIE HG. 77/62/3 M. *extra* 1 September 1939. den Heer D. Nieuwenhuijs, Haarlemmerdijk 186 II, Amsterdam-Centrum. Wijk 9. In verband met het feit, dat U op 30 Augustus jl. het bij Uw toegangskaart behoorend betalingsbewijs hebt uitgeleend aan den kooper H.J. Sloep, bericht ik U, dat ik U, ingevolge het bepaalde in artikel 35 lid 1 van het Regle- ment op de Centrale Markt, het recht...

# TRANSCRIPTIE 2. KAARTCONTROLE CENTRALE MARKT. ---------- No. kaart ./. 315 ../.. uitgegeven als ..Kooper....... Naam ..H. J. Sloep..... geboren ................... woonplaats .Haarl. dijk 115 II..... Reden van inhouding. (Korte omschrijving). tyd 1 uur N.M. Daar Sloep op de Nederlandsche - veiling zijn bloemen koopt, heb ik mij in verbinding gesteld met deze veiling en werd mij medegedeeld ...