M. Aal

Handgeschreven ambtelijke lijst/register.

Het document is een kille, bureaucratische weergave van de economische beroving van de Joodse bevolking in Amsterdam. De afkorting "S.Z." staat hoogstwaarschijnlijk voor de afdeling **Sociale Zaken** van de gemeente Amsterdam, die nauw betrokken was bij de registratie van Joodse burgers en hun bezittingen. De lijst toont aan dat marktkooplieden hun "marktplaatsen" (vaak inclusief de fysieke stal, planken en voorraad zoals vis, textiel of koek) moesten opgeven of dat deze door de politie werden genoteerd wanneer de kooplieden niet meer op de markt verschenen. De data (juli tot oktober 1942) vallen precies samen met de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam naar kamp Westerbork en verder. Veel van de genoemde personen op deze lijst zijn kort na de vermelde data gedeporteerd en vermoord.

Document

Dit document betreft een ambtelijke afhandeling van een verzoek van de weduwe M. Twaalf-Morpurgo. Zij vraagt toestemming om zich op haar marktplaats aan de Gaaspstraat te laten assisteren door R. Jas (geboren op 2 november 1907). Er wordt expliciet vermeld dat het om "assisteeren" gaat en niet om "vervangen". Verschillende functionarissen, waaronder de marktambtenaar/controleur en een inspecteur (De Haas), hebben getekend voor "geen bezwaar". Het proces loopt van midden maart tot midden april 1942.

Handgeschreven notitie.

De tekst is een korte, zakelijke verklaring of een aantekening van een verhoor. De persoon "M. Aal" bekent hierin het achterhouden van vis. De opgegeven reden voor deze handeling is van altruïstische aard: de vis was bedoeld voor de moeder en andere familieleden van de betrokkene. Opvallend is de spelling van het woord "visch" met 'ch', wat duidt op een tekst geschreven vóór of kort na de spellinghervorming van 1947, hoewel deze schrijfwijze in informele contexten nog langer bleef voortbestaan. Het handschrift is enigszins gehaast maar goed leesbaar.

# TRANSCRIPTIE VB/MB. *later* den Heer Directeur der Nederlandsche Visscherijcentrale, Jul.v.Stolbergplein 3-4, <u>Den Haag.</u> 46A/218/1 M. 29 Mei 1942. Hiermede breng ik onder Uw aandacht, dat de grossiers K.Sterk en J.Sterk te Lemmer de laatste weken hun aal vrijwel uitsluitend in gerookten toestand aanvoeren, terwijl deze firma's vroeger vrijwel uitsluitend versche aal ter markt brachten...

# TRANSCRIPTIE *N.B. De bovenzijde van het document is deels aan het oog onttrokken door een opgeplakt geel vloeiblad.* [Zichtbaar onder het vloeiblad:] Th. Marktwezen. Op 31 Mei 1943 heeft. C. Schilder pl: 52. Mosplein 9 K.G. gerookte aal aangevoerd en verkocht. Volgens bijzijnd vervoerbewijs heeft hij op 29/5-43 20 K.G. versche aal ontvangen. Hij moest dus ± 13 K.G. ger: aal aanvoeren. Hij hee...

# TRANSCRIPTIE (Linksboven in kader) BIJBLAD VAN: M. No. 46A / 4831 / 2 1942. DOORGEZONDEN: 28/7 - 42. (Bovenaan handgeschreven) Vongever aan Wellender. (Hoofdtekst) W.L.H. Ingevolge onze afspraak heb ik de eer u hier bijlage dezer afschrift te doen toekomen van een rapport van den control- leur W. Korthof van de C.C.C.D. inzake verkoop van gerookte aal boven den maximumprijs te Monnickendam. ...

# TRANSCRIPTIE A’dam 24 april. H. H. **Nº 46A / 99 / M. 1942 28/4** Mijn heer. Hiermede verzoekt de ondergetekende beleefd in aanmerking te komen voor de aal verdeeling in de gemeente vishal. Chs Meulenburg Schoolstr 20 A Hilversum.

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven:] A’dam, 12/5 1942 12/5/42 WB [In rood potlood:] 46A/142/1/17 [Midden boven:] Aan N.V.C. [Hoofdtekst:] Hiermede heb ik de eer onder Uw aandacht te brengen, dat de laatste weken zich het feit voordoet, dat de grossiers ~~de tendenz merkbaar wordt~~ die voorheen gewend waren om hun aal in verschen toestand in A’dam te leveren, thans zeer veel van hun aal in gerookten t...