J. Springer

Administratieve steekkaart of bijblad betreffende marktvergunningen.

Dit document is een administratief dossierblad dat de toewijzing van een vaste marktplaats aan de heer J. Springer op de markt in de Amsterdamse Uilenburgstraat documenteert. * **Chronologie:** Het proces begint eind 1938. In februari 1939 wordt Springer verzocht foto's in te leveren voor zijn vaste plaats. Op 25 februari wordt genoteerd dat hij de plaats accepteert, maar uitstel vraagt voor de foto's vanwege zijn "ondertrouw". Op 1 maart 1939 wordt de zaak finaal goedgekeurd ("Acc."). * **Financiën:** Er wordt expliciet vermeld "Geen schuld", wat een voorwaarde was voor het verkrijgen van een vaste plek. Hij wordt vanaf 19 februari vrijgesteld van de reguliere dagbetalingen, waarschijnlijk omdat hij overgaat op een ander (vast) tariefsysteem. * **Administratieve codes:** De nummers zoals "52/45/1" en "o.w. 54722" (mogelijk 'onderworpen' of een dossierverwijzing) dienen voor de interne archivering.

Ambtelijke correspondentie / intern memorandum.

Dit document is een ambtelijk schrijven waarin de betrouwbaarheid van een marktpachter, J. Springer, in twijfel wordt getrokken. Springer had blijkbaar een medische reden opgegeven (gesteund door een doktersverklaring) om niet aan zijn verplichtingen te voldoen of om vervanging aan te vragen. De schrijver van de brief constateert echter dat Springer op meerdere dagen in september gewoon aanwezig was op zijn standplaats. De toon van de brief is sceptisch: de ambtenaar suggereert dat doktersverklaringen soms te gemakkelijk worden afgegeven ("wel eens vlug was uitgereikt"). Omdat uit eerdere correspondentie bleek dat Springer zijn plek weer regulier zou gaan bezetten, adviseert de ambtenaar om het verzoek tot vervanging te laten vervallen. Het woord "pth" is de afkorting voor 'pachter'.

Briefkaart (voorzijde met adressering).

* **Administratieve verwerking:** Het grote paarse nummer "№ 31/24/1 M. 1940" is een registratienummer dat waarschijnlijk door de ontvangende instantie (het Marktwezen) is aangebracht. De letter "M" verwijst vermoedelijk naar de afdeling Marktwezen. * **Locatie:** De Jan van Galenstraat 14 was het adres van de Centrale Markthallen in Amsterdam-West, het logistieke hart van de voedselvoorziening in de stad. * **Postale details:** De kaart is afgestempeld op het Centraal Station van Amsterdam. Het gebruikte reclame-stempel ("Behoud elke bosch- of heidebrand...") was een veelvoorkomende campagne van de PTT in die tijd om het publiek te waarschuwen voor natuurbranden. * **Tijdsbeeld:** De kaart is verstuurd op 19 april 1940, exact drie weken voor de Duitse inval in Nederland (10 mei 1940). Het document getuigt van de normale gang van zaken in de bureaucreatie vlak voor het uitbreken van de oorlog.

Handgeschreven briefkaart of kort schrijven.

* **Inhoud:** De schrijver reageert op een officiële "oproeping". Hij geeft aan dat hij nog niet kan voldoen aan het verzoek of de afspraak omdat hij wacht op een medisch advies van een arts van de G.G.D. Hij belooft persoonlijk langs te komen zodra de uitslag bekend is (naar verwachting nog dezelfde week). * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is formeel en beleefd ("ben ik zoo vrij", "nota van te willen nemen"). Er zit een kleine grammaticale fout/verspreking in de tekst: "bericht te van ontvangen" in plaats van "van te ontvangen". * **Handschrift:** Een vlot, geoefend handschrift in een klassieke schrijfstijl met lussen. De afkorting bovenaan ("W.H.") staat waarschijnlijk voor "Weledelgeboren Heer". De krabbel daarachter ("m d m p") is vermoedelijk een zeer verkorte beleefdheidsformule.

Administratieve lijst/register (waarschijnlijk uit de Tweede Wereldoorlog).

* **Structuur:** Een tabeloverzicht waarbij de rijen individuen vertegenwoordigen en de kolommen diverse statuskenmerken of verblijfplaatsen lijken te zijn. * **Kolomkoppen:** Veel koppen zijn afgekort. "W.str" staat waarschijnlijk voor Westerbork, "A. Camp" mogelijk voor Auschwitz of een ander 'Arbeitslager'. "W.pl." zou woonplaats kunnen betekenen. * **Markeringen:** De schuine streepjes (/) geven aan op wie een bepaalde kolom van toepassing is. * **Codering:** De kolom "Nom." (Nummer) bevat een doorlopende nummering (136-166), met uitzondering van personen die een "A" codering hebben (waarschijnlijk een andere categorie of transport). * **Annotaties:** De "X"-nummers in blauw en de omcirkelde rode getallen (16 t/m 20) zijn later toegevoegd, mogelijk voor kruisverwijzingen naar andere registers of dossiers.

Handgeschreven administratieve lijst met kolommen voor naam, (geboorte)datum, adres, locatie van tewerkstelling/project, datum van afvoer en de reden daarvan.

* **Redenen voor afvoer:** De meest voorkomende reden is "wanbetaling", wat duidt op een verplichting (zoals huur of contributie voor een fonds) die niet is nagekomen. De term "Heeft pl. v/d G." of "v/h Min. pl." betekent waarschijnlijk "Heeft plaatsing van de Gemeente" of "Ministerie-plaatsing", wat wijst op een overgang naar een andere vorm van (werk)verschaffing. "Bedanken" staat voor vrijwillige opzegging. * **M. Gombault:** Dit was waarschijnlijk een functionaris bij de Gemeentelijke Dienst voor Maatschappelijk Hulpbetoon of een gelieerde instelling die toezicht hield op deze personen. * **Terminologie:** "R.W.H." staat mogelijk voor "Rijks-Werk-Inrichting" of "Rust- en Werkhuis", instellingen waar armen of werklozen werden ondergebracht.

Administratief registerblad / lijst van marktkooplieden.

* **Handschrift:** Een verzorgd, 20e-eeuws administratief 'schoolschrift' (lopend cursief). De letters zijn over het algemeen goed leesbaar, met specifieke aandacht voor de Romeinse cijfers (ᴵ, ᴵᴵ, ᴵᴵᴵ) die de verdieping van de woning aangeven, en de kleine 'ʰ' voor 'huis' (begane grond). * **Structuur:** Het document is strikt systematisch opgezet. De herhalingstekens (") worden consequent gebruikt om marktlokaties en handelstypen te groeperen. * **Terminologie:** * *Nieuwm.* staat voor Nieuwmarkt. * *Minervapl.* staat voor Minervaplein. * *Waterloopl.* staat voor Waterlooplein. * *ongeregeld* duidt op de handel in ongeregelde goederen (tweedehands of diverse kleine waren). * *ths* bij Driessen staat vermoedelijk voor 'tussen' of 'thuis'.

Administratief registerblad / weekoverzicht.

* **Structuur:** Het document is een strak georganiseerd overzicht van marktkooplieden. Per dag van de week (Maandag t/m Zaterdag) is bijgehouden wie aanwezig was of standplaats hield. * **Terminologie:** * **"Hoek" en "Geen hoek":** Verwijst naar de ruimtelijke indeling van de marktplaats. * **"2e Handsch. art.":** Tweedehands goederen, een grote sector op deze markt. * **"Com. art.":** Comestibles (levensmiddelen) of Commissie-artikelen. * **Persoonsnamen:** Veel voorkomende namen zijn Bouwmeester, Holleder, Overweg en Kooy. Dit duidt op een sterke lokale aanwezigheid van bepaalde families in de handel. * **Goederen:** De variëteit is groot: van vis en groenten tot brandstof, speelgoed, rijwielonderdelen en bijenspullen.

van het afval te hebben opgeruimd. Hij is dien avond niet teruggekeerd. Het afval is daarop vanwege de Stadsreiniging verwijderd. Rapporteur verklaart tevens dat Springer reeds herhaaldelijk door de politie op dergelijke overtredingen is gewezen, doch wanneer er geen - *(Noot: De tekst breekt hier af aan de onderzijde van de pagina.)*

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin:] J. Brouwer

# TRANSCRIPTIE Nº 37/136/ M. 1939 17/6 R A P P O R T . Hedenmorgen,kort na opening van de markt,kocht de kooper S.Springer,oud 58 jaar,wonende Lange Houtstraat 41 by den grossier O.van Belle (pier A.)een party bloemkool.Springer informeerde naar het aantal en van Belle antwoordde dat er 554 stuks van waren.Hierop betaalde Springer Fl.10.-handgeld en liet de party wegzetten.Te ongeveer 7.15 uur ...

# TRANSCRIPTIE **Verhoor van den verdachte J. VLEESDRAAGER.**

# TRANSCRIPTIE **[Hoofdtekst]** Dinsdag Middag 6 Juni 1944 Door gewerkt voor den Verkoop Van 1000 Pond Spiering door controle. J Trasser Weidestraat 43 h. **[In de linkermarge, verticaal geschreven]** Reeds gecompenseert vrijdag 13/6 D