Jacob Ephraim

Handgeschreven brief (verzoekschrift) met ambtelijke kanttekeningen.

* **Inhoud:** De schrijver, J. Ephraim, verzoekt de directeur van het Marktwezen om toestemming om zijn moeder te mogen helpen bij haar marktkraam. De aanleiding is urgent: zijn vader, S. Ephraim, is kort daarvoor "overgeplaatst naar een werkkamp". Omdat de kraam de enige bron van inkomsten is en de moeder het werk niet alleen aankan, vraagt de zoon om als assistent te mogen optreden. * **Taalgebruik:** De brief is gesteld in zeer formeel en beleefd Nederlands ("Weled. Geb. Heer", "beleefd te homologeren", "gunstige beschikking"), wat gebruikelijk was voor officiële correspondentie met overheidsinstanties in die tijd. * **Bureaucratisch proces:** Het document toont de trage ambtelijke weg. De brief is van 4 augustus. Op 6 augustus wordt om advies gevraagd. Op 11 augustus volgt een positief advies van een ondergeschikte afdeling. Pas op 14 september 1942 volgt het definitieve besluit: "geen bezwaar echter uitsluitend assistentie toestaan". Dit betekent dat de zoon niet zelfstandig de kraam mocht overnemen, maar enkel mocht helpen.

Administratieve notitie / indexkaart (mogelijk uit de administratie van de Joodse Raad).

Dit document is een administratief bewijsstuk betreffende **Jacob Ephraim**. Enkele belangrijke kenmerken: * **Status "Afwezige":** De notitie "naam en voornaam van afwezige J. Ephraim" suggereert dat Jacob op het moment van schrijven niet (meer) aanwezig was op zijn adres. In de context van 1942 betekende dit vaak dat iemand was ondergedoken of reeds was opgepakt. * **Administratieve nummers:** De codes (zoals 103/811/1) verwijzen naar de complexe dossier- en kaartenbak-administratie van de Joodse Raad voor Amsterdam. * **Namen:** Er wordt verwezen naar de heren **Van Moerkerken** en **Engels**. P. van Moerkerken was een bekende medewerker binnen de administratieve apparaten van de Joodse Raad. * **Locatie:** De Retiefstraat 11-II lag in de Transvaalbuurt, een Joodse wijk in Amsterdam-Oost die zwaar getroffen werd door razzia's.

Getypte brief met handgeschreven aantekeningen.

* **Inhoud:** De brief bevat een formele vergunning voor Mevrouw S. Ephraim om op haar marktplaats aan de Gaaspstraat te worden geholpen door haar zoon, J. Ephraim. * **Restricties:** Er wordt een scherp onderscheid gemaakt tussen 'bijstaan' en 'vervangen'. De zoon mag haar slechts helpen ("bystaan"), maar de vergunninghouder moet zelf aanwezig blijven ("niet vervangen"). De toestemming is bovendien "tot wederopzegging", wat betekent dat de overheid deze op elk moment kan intrekken. * **Administratieve correcties:** In de tekst is "Uw" doorgestreept en vervangen door het erboven getypte "den", waardoor de zin leest als: "Naar aanleiding van den brief...". In de kantlijn is ter verduidelijking van het onderwerp "/ van Uw zoon" toegevoegd. * **Identificatie:** Zoals gebruikelijk in deze periode worden de volledige naam en geboortedatum van de zoon (18 juli 1913) vermeld voor nauwkeurige identificatie door de autoriteiten.

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen en ambtelijke aantekeningen.

Deze brief is een indringend voorbeeld van de bureaucratische afhandeling van de Jodenvervolging in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. 1. **De Aanvraag:** Mevr. J. Ephraim verzoekt om haar marktplaats aan de Gaaspstraat terug te krijgen. Zij geeft aan dat haar bedrijf eerder was geliquideerd, maar dat deze liquidatie per 2 december 1942 zou zijn opgeheven. 2. **De Context van 'Liquidatie':** De term "liquidatie van mijn bedrijf" verwijst naar de stelselmatige onteigening van Joodse ondernemingen door de Duitse bezetter (via de Omnia-Treuhandgesellschaft). Het feit dat zij stelt dat de liquidatie is "opgeheven", kan wijzen op een wanhopige poging om weer een inkomen te verwerven of op een (juridische) misvatting over haar status. 3. **Ambtelijke Notities:** * De administratie van het Marktwezen noteert direct dat zij op 13 juli 1942 is "afgevoerd" (verwijderd van de marktlijsten) met een openstaande schuld van 1,20 gulden. 13 juli 1942 is saillant: dit was de week waarin de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam naar kamp Westerbork begonnen. * Ambtenaar 'de Haan' probeert haar op te roepen voor 30 december 1942. 4. **De Afloop:** De laatste aantekening van 14 januari 1943 is veelzeggend: *"aan oproeping geen gevolg gegeven. Vertr. onbekend"*. Dit betekent dat mevrouw Ephraim niet op de oproep is verschenen en dat zij volgens de instanties was vertrokken naar een onbekende bestemming.

# TRANSCRIPTIE No. 18/3/9 M. AFSCHRIFT. No. 94/6 L.M.1942 No. 100/15 A.Z.1942. DER REICHSKOMMISSAR für die besetzten Nieder- ländischen Gebiete. De Beaufragte für die Stadt Amsterdam. Amsterdam, den 13.1.1942. Museumplein 19. Tel. 97101. Betr. Michael Koopman. Amsterdam, Lepelstr. 45/II An den Bürgermeister der Gemeinde Amsterdam Amsterdam. Rathaus. Wie von mir festgestellt wurde, ha...

# TRANSCRIPTIE ABSCHRIFT Amsterdam, den 13.1.1942. **Nº 94/3 L.M. 1942 15/1** [stempels] **N I E D E R S C H R I F T .** Am 8.1.1942 stellte ich fest, dass der Jude Abraham S c h a v e r i n, geb. 3.2.1912, wohnhaft Amster- dam, Plantage Kerklaan 34/III, im Judenviertel an der Ecke Lepelstraat und Weesperstraat Äpfel zum Preise von fl.-.65 per Pfund verkaufte. Nach seinen eigenen Angaben betru...

# TRANSCRIPTIE Jacobus Kroon geb. 18.5.1897 pers. bewijs no. A35-001576 adres: Nieuwendammerdijk 533 bankwerker - stoker ketelhuis C.R.

# TRANSCRIPTIE **[Bovenaan de pagina, stempels en aantekeningen]** Nº 100/16 [rood] A.Z. 1942 [rood met nazi-embleem] Nº 94/3 L.M. 1942 [blauw] **[Briefhoofd]** DER REICHSKOMMISSAR FÜR DIE BESETZTEN NIEDERLÄNDISCHEN GEBIETE DER BEAUFTRAGTE FÜR DIE STADT AMSTERDAM AMSTERDAM, den 13.1.1942. Akt. Verw. An den Bürgermeister der Gemeinde A m s t e r d a m , Rathaus. Betr.: Jüdischen Strassenhan...

# TRANSCRIPTIE N. VAN HEUSDEN AMSTERDAM-Z., 13. Mai 1943. HECTORSTRAAT 37 034/W No. 20/13/1 M. 1943 4/7 An Herrn Directeur van het Marktwezen, <u>A m s t e r d a m.</u> Jan van Galenstraat. <u>Betr.: Liquidation Jacob van Emrik, Amsterdam, Waterlooplein, (Staalstraat 19).</u> Ich beziehe mich auf die Unterredung, welche ich heute mit Ihrem Herrn de Vries hatte und teile Ihnen mit, dass ich al...