Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen en ambtelijke aantekeningen. 23 december 1942. Mevr. J. Ephraim, Retiefstraat 11, Amsterdam-Oost. Directeur van het Marktwezen te Amsterdam, Jan van Galenstraat 14. [Linksboven, getypt:]
Mevr. J. Ephraim
Retiefstraat 11.
Amsterdam. O.

[Rechtsboven, getypt:]
Amsterdam, 23 December 1942

[Linksmidden, stempel in paars/blauw:]
Nº 103/196/1 M. 1942 [handgeschreven in inkt:] 24/12

[Rechtsmidden, getypt:]
Aan de Weled, Heer Directeur
van het marktwezen te Amsterdam.
Jan v. Galenstraat 14.

[Onder adres, handgeschreven paraaf in potlood:]
w.v. mp [?]

[Midden, getypt:]
Mijnheer,

Ondergetekende verzoekt door deze het weder verkrijgen
van een standplaats op de markt Gaaspstraat, aangezien mijn plaats
is afgenomen wegens liquidatie van mijn bedrijf.
Deze liquidatie is echter vanaf 2 December 1942 opgeheven.
Hopende een spoedig en gunstig antwoord te mogen ontvangen,
teeken ik,

Hoogachtend,
[Handgeschreven handtekening:] J. Ephraim

[Onder de handtekening, handgeschreven in inkt:]
J. Ephraim, pl. 102 Gaaspstraat, 13 Juli '42
afgevoerd. f 1.20 schuld.

[Rechtsonder, handgeschreven in inkt:]
Oproepen
30-12-'42
de Haan
[daaronder in potlood:] p 6-1-'43

[Linksonder, handgeschreven in inkt:]
aan oproeping geen
gevolg gegeven. Vertr. onbekend [?]
[Paraaf] 14/1 '43
de Haan Deze brief is een indringend voorbeeld van de bureaucratische afhandeling van de Jodenvervolging in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog.

1. De Aanvraag: Mevr. J. Ephraim verzoekt om haar marktplaats aan de Gaaspstraat terug te krijgen. Zij geeft aan dat haar bedrijf eerder was geliquideerd, maar dat deze liquidatie per 2 december 1942 zou zijn opgeheven.
2. De Context van 'Liquidatie': De term "liquidatie van mijn bedrijf" verwijst naar de stelselmatige onteigening van Joodse ondernemingen door de Duitse bezetter (via de Omnia-Treuhandgesellschaft). Het feit dat zij stelt dat de liquidatie is "opgeheven", kan wijzen op een wanhopige poging om weer een inkomen te verwerven of op een (juridische) misvatting over haar status.
3. Ambtelijke Notities:
   • De administratie van het Marktwezen noteert direct dat zij op 13 juli 1942 is "afgevoerd" (verwijderd van de marktlijsten) met een openstaande schuld van 1,20 gulden. 13 juli 1942 is saillant: dit was de week waarin de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam naar kamp Westerbork begonnen.
   • Ambtenaar 'de Haan' probeert haar op te roepen voor 30 december 1942.
4. De Afloop: De laatste aantekening van 14 januari 1943 is veelzeggend: "aan oproeping geen gevolg gegeven. Vertr. onbekend". Dit betekent dat mevrouw Ephraim niet op de oproep is verschenen en dat zij volgens de instanties was vertrokken naar een onbekende bestemming. De briefschrijfster is zeer waarschijnlijk Jetje Ephraim-Vaz Dias (geboren 1891), die met haar echtgenoot Mozes Ephraim op de Retiefstraat 11-I woonde. De Retiefstraat lag in de Transvaalbuurt, een wijk met een zeer hoge concentratie Joodse bewoners.

De opmerking "Vertrokken onbekend" in januari 1943 was in die tijd vaak een ambtelijk eufemisme voor het feit dat mensen ofwel waren ondergedoken, ofwel reeds waren weggevoerd tijdens een razzia. Uit archieven (zoals het Joods Monument) blijkt dat Jetje Ephraim-Vaz Dias en haar man Mozes uiteindelijk in mei 1943 in vernietigingskamp Sobibor zijn vermoord. Deze brief is een van de laatste tastbare bewijzen van haar poging om onder onmogelijke omstandigheden de normaliteit van haar bestaan in Amsterdam te handhaven. J. Ephraim Marktwezen Omnia