Salomon Goudeketting

Handgeschreven administratieve lijst (mogelijk een presentielijst, transportlijst of barakkenregistratie).

* **Namenlijst:** De lijst bevat 27 namen. Opvallend zijn de Joodse familienamen zoals *Wijnschenk*, *Goudeketting*, *Fransman* en *Cohen*. De aanwezigheid van meerdere personen met dezelfde achternaam (Dotsch, Krachtdoender, Wijnschenk, Lammers) wijst op de registratie van gezinsleden. * **Afkortingen:** * **Verschen:** Waarschijnlijk een afkorting voor 'Verschenen' (zich gemeld hebbend). * **tegen overh.:** Mogelijk 'tegen overheid' of 'tegen overdracht'. * **gez. gez. gedr.:** Waarschijnlijk 'gezin gezamenlijk gedragen' of een soortgelijke administratieve notitie betreffende de gezinssamenstelling. * **Coderingen:** De codes in de rechterkolom (**C1, C10, C13, O2, O3, O4, 29**) zijn typisch voor baraknummers of afdelingen in doorgangskampen zoals Westerbork of Vught. De 'C' en 'O' zouden kunnen verwijzen naar specifieke secties van het kamp (bijv. 'Centraal' of 'Oost').

Handgeschreven namenlijst met adressen en administratieve codes.

* **Namen:** De lijst bevat typisch Nederlands-Joodse achternamen (zoals Zwaaf, Cohen, Polak, Goudeketting, Wijnschenk). Sommige regels bevatten dubbele namen of toevoegingen (bijv. "m. Prins - Front", "J. Moffie - Zwaaf"), wat kan duiden op meisjesnamen of administratieve koppelingen. * **Locaties:** De genoemde straten bevinden zich in de Amsterdamse Jodenbuurt (Uilenburgersteeg, Waterlooplein, Markensteeg) en de Transvaalbuurt (Retiefstraat, Tugelaweg, Vaalrivierstraat). De Transvaalbuurt werd in 1941 door de bezetter aangewezen als onderdeel van de Joodse wijken. * **Administratieve tekens:** De letter 'E' aan de rechterkant van de regels is een administratieve code. In de context van deportatielijsten of registers van de Joodsche Raad kon dit staan voor "Evacuatie" (een eufemisme voor deportatie) of een specifieke vrijstellingscategorie (Sperre), hoewel 'E' vaker wordt geassocieerd met transportlijsten (Einsatz of Evakuierung). * **Correcties:** Eén regel (J. Waterman) is doorgehaald, wat duidt op een mutatie in de lijst (bijvoorbeeld door verhuizing, vrijstelling of foutieve registratie).

Getypte lijst met financiële gegevens (omzet of commissies) per handelaar

Dit document is een overzicht van handelaren verbonden aan de Amsterdamse Visafslag. Het rangschikt personen en bedrijven op basis van hun financiële totaal over de jaren 1939 en 1940. De bedragen zijn hoogstwaarschijnlijk in Nederlandse guldens. Opvallend is de kolom met percentages. Bij de individuele top-handelaren (zoals L. Biet en P. Vrees) lijkt het percentage af te nemen naarmate het totaalbedrag lager wordt. Echter, verderop in de lijst worden handelaren gegroepeerd met accolades, waarbij een gezamenlijk (hoger) percentage wordt genoteerd (bijv. 5 ½% of 4 ½%). Dit zou kunnen wijzen op een verdeelsleutel voor afslagkosten, belastingen, of lidmaatschapsgelden van een vereniging.

Handgeschreven ambtelijke notitie/rapportage.

* **Inhoud:** Het document betreft de administratieve afwikkeling en controle van visleveranties (met name snoekbaars) aan diverse handelaren. Er wordt gecontroleerd of de geregistreerde hoeveelheden en data kloppen met de werkelijke leveringen. * **Terminologie:** * **N.V.C.:** Waarschijnlijk de *Nederlandsche Visserij Centrale*, de instantie die tijdens de bezetting de visdistributie reguleerde. * **Snoekbaars:** Een economisch belangrijke vissoort die onder het distributiestelsel viel. * **Venter vs. Commissionair:** Er wordt een scherp onderscheid gemaakt tussen de juridische/economische status van de ontvanger (Sijmonsbergen). * **Opmerkelijke passage:** De zin over Goudeketting ("...daar Goudeketting naar een werkkamp is") is historisch zeer relevant. Het geeft aan dat de administratie van de visdistributie direct werd beïnvloed door de deportaties van Joodse ondernemers.

Administratief register of lijst op gelinieerd papier.

* **Structuur:** De lijst is verdeeld in twee secties. De bovenste sectie bevat zes namen, de onderste sectie onder de kop "Opvoeringen" (mogelijk in de zin van 'toevoegingen' of 'vermeldingen') bevat twee namen. * **Kolommen:** De kolommen volgen een standaard administratieve indeling: Naam, geboortedatum, huidig woonadres (vaak met verdieping aangeduid in Romeinse cijfers), een secundaire straatnaam (mogelijk de plek van een incident of controle), een datum (dag/maand), en een kolom voor de status of reden van opname in de lijst. * **Terminologie:** * **R.W.R.:** Mogelijk een afkorting voor Rijkswerkinrichting of een vergelijkbare instantie voor sociale werkvoorziening of tuchtrecht. * **Wanbetaling:** Verwijst naar het niet nakomen van financiële verplichtingen (huur, contributie of terugbetaling van steun). * **Geniet steun:** De persoon ontvangt een sociale uitkering of armenzorg. * **Opvoeringen:** In deze context waarschijnlijk nieuwe gevallen die aan een lopend dossier of onderzoek zijn toegevoegd. * **Dagkaarten:** Administratieve kaarten waarop dagelijkse verrichtingen, presentie of verstrekkingen werden bijgehouden.

Getypte administratieve lijst.

* **S.Z.:** Deze afkorting staat hoogstwaarschijnlijk voor *Sociale Zaken* (of mogelijk *Stadsreiniging en Marktwezen*). Het document betreft de registratie van marktkooplieden. * **Geografische focus:** De adressen en markten (Dapperstraat, Waterlooplein, Joubertstraat, Albert Cuyp, etc.) wijzen eenduidig op Amsterdam. * **Samenstelling:** Opvallend is de grote hoeveelheid Joodse namen op de lijst (o.a. Boas, Blitz, Loonstijn, Goudeketting, Porcelijn, Brilleslijper, Kloot). * **Administratieve context:** De term "Opgevoerd" duidt op het toevoegen van personen aan een specifiek register of het toewijzen van standplaatsen op de genoemde markten.

Document

Het document is een nauwkeurige administratieve registratie van markthandelaren in Amsterdam in het begin van 1942. De term "Opgevoerd" duidt op personen die nieuw zijn toegevoegd aan een specifieke registratie of vergunningslijst. Opvallende elementen: * **Geografische spreiding:** De adressen beslaan heel Amsterdam, van de Jordaan (Lindengracht) tot Oost (Transvaalbuurt) en West (Jan Evertsenstraat). Er zijn ook handelaren uit omliggende plaatsen zoals Huizen, Volendam en Zandvoort. * **Namen:** Een aanzienlijk deel van de namen op deze lijst (zoals Boas, Blitz, Goudeketting, Porcelijn, Brilleslijper) is van Joodse herkomst.

Document

Het document is een administratieve lijst van marktkooplieden die een vaste plek hadden op de markt in de Joubertstraat in Amsterdam. De lijst bevat kolommen voor de naam, geboortedatum, het woonadres en het type product (artikel) dat verhandeld werd. Opvallende kenmerken: * **Correcties:** Bij de vermelding van J. v.d. Hoek is het artikel "visch" handgeschreven doorgehaald en vervangen door "groenten en fruit". * **Adressen:** De overgrote meerderheid van de adressen bevindt zich in de Transvaalbuurt en de Oosterparkbuurt (bijv. Retiefstraat, Tugelaweg, Reitzstraat), destijds wijken met een zeer grote Joodse populatie. * **Producten:** De handel varieert van primaire levensbehoeften (aardappelen, groente, fruit, vis) tot textielwaren (kousen, garen en band).

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen en handtekening.

Dit document is een zakelijke correspondentie uit de bezettingstijd (Tweede Wereldoorlog) betreffende de distributie van visvoorraden in Amsterdam. De afzender, A.J. van Rijsbergen, treedt op als "Bewindvoerder". De kern van de brief is de administratieve afhandeling van vis-toewijzingen voor drie specifieke winkels: Elkan Peper, M. Wijnschenk en S. Goudeketting. Cruciaal in de tekst is de term **"geariseerde winkels"**. De schrijver meldt dat deze winkels nog *niet* geariseerd zijn en verzoekt de toewijzingen voorlopig op naam van een "Heer Muller" te zetten. Dit duidt op het proces van onteigening van Joodse bedrijven door de bezetter. De drie genoemde namen zijn typisch Joods-Amsterdamse namen uit de vis- en marktsector.

Zakelijke correspondentie / Brief.

* **Kernboodschap:** De schrijver, A.J. van Rijsbergen, verzoekt in zijn hoedanigheid van "bewindvoerder" om de vis-toewijzingen (rantsoenen) van zeven specifieke Amsterdamse vishandels voortaan op zijn eigen naam te stellen in plaats van op naam van de individuele zaken. * **Administratieve sporen:** De brief bevat handgeschreven namen in de kantlijn (o.a. K. Brenke, J.A. Muller). Dit zijn waarschijnlijk de namen van de feitelijke bedrijfsleiders of contactpersonen die door de vismarkt-administratie aan deze dossiers werden gekoppeld. Het stempel linksboven duidt op de formele registratie door de ontvanger op 9 april 1942. * **Terminologie:** Het gebruik van de term "bewindvoerder" in april 1942 is een directe indicatie van de economische uitsluiting van Joden tijdens de bezetting. De genoemde firma's hebben veelal Joodse eigenaren (Drukker, Goudeketting, Wijnschenk, Peper, Biet).

Getypt afschrift van een zakelijke brief.

* **Kern van de brief:** De firma Kwakkelstein uit Vlaardingen bekent dat zij buiten de officiële kanalen om (de Vischmarkt) "zeebliek" (een soort kleine vis, vaak jonge haring of sprot) hebben geleverd aan Amsterdamse klanten. Na ontdekking van deze overtreding van de distributieregels, verzoeken zij de centrale instantie om deze klanten officieel te registreren voor toewijzing, zodat de levering gecontinueerd kan worden. * **Distributiesysteem:** De brief illustreert de strikte controle op de voedselvoorziening tijdens de bezettingsjaren. Handelaren mochten niet vrij verkopen; alles moest via centrale markten en toewijzingen verlopen om de rantsoenering te handhaven. * **Lijst van afnemers:** De lijst bevat 23 specifieke adressen in Amsterdam. Opvallend zijn adressen in de Jodenbreestraat en Weesperstraat, wat in december 1942 (midden in de deportaties) een wrange context geeft aan de dagelijkse behoefte aan voedselvoorziening in deze wijken. * **Terminologie:** "Zeebliek" was destijds een goedkoop en toegankelijk volksvoedsel, essentieel in tijden van schaarste.

Getypte namenlijst met handgeschreven aantekeningen en markeringen.

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op achternaam, hoewel er handgeschreven toevoegingen zijn die deze volgorde onderbreken (zoals Gobets onderaan de eerste kolom). * **Numerieke codes:** De breuken aan de linkerzijde (zoals 7/13) verwijzen zeer waarschijnlijk naar transportnummers en volgnummers op die lijsten, of naar specifieke dossiers/kaarten in een cartotheek. * **Symboliek:** * De **'X'** achter de namen is een veelvoorkomende administratieve markering in oorlogsarchieven om aan te geven dat een persoon is "afgevoerd", overleden of dat de actie is voltooid. * De **omcirkelde 'L'** staat vaak voor "Lager" (kamp) of een specifieke barak-indicatie. * De **omcirkelde 'Z'** kan duiden op "Ziekenhuis" of "Ziek". * De handgeschreven notitie **'overl.'** (bij Matteman en Roodveldt) bevestigt dat deze personen tijdens het administratieve proces als overleden zijn geregistreerd. * **Handgeschreven correcties:** Er zijn correcties aangebracht in data en namen, wat duidt op een "levend" document dat herhaaldelijk werd bijgewerkt.

ARCHIEF: 745 JAAR: 1942 DEELARCHIEF: 745-376 PAGINA: 81 SOURCE_FILE: 00080.jpg SOURCE_URI: gs://markt-voor-joden-archief/745/1942/745-376/00080.jpg ============================================================

ARCHIEF: 745 JAAR: 1942 DEELARCHIEF: 745-369 PAGINA: 520 SOURCE_FILE: 00515.jpg SOURCE_URI: gs://markt-voor-joden-archief/745/1942/745-369/00515.jpg ============================================================

ARCHIEF: 745 JAAR: 1942 DEELARCHIEF: 745-378 PAGINA: 381 SOURCE_FILE: 00379.jpg SOURCE_URI: gs://markt-voor-joden-archief/745/1942/745-378/00379.jpg ============================================================

ARCHIEF: 745 JAAR: 1942 DEELARCHIEF: 745-378 PAGINA: 506 SOURCE_FILE: 00503.jpg SOURCE_URI: gs://markt-voor-joden-archief/745/1942/745-378/00503.jpg ============================================================

ARCHIEF: 745 JAAR: 1942 DEELARCHIEF: 745-381 PAGINA: 506 SOURCE_FILE: 00495.jpg SOURCE_URI: gs://markt-voor-joden-archief/745/1942/745-381/00495.jpg ============================================================