Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen en handtekening. 2 juni 1942. A.J. van Rijsbergen, Rijksvischhal 16/17, IJmuiden. Den Heer Ter Haar, Inspecteur Marktwezen, Afd. Visch, Amsterdam. A.J. van Rijsbergen.
Rijksvischhal 16/17.
IJMUIDEN.

                                                           563

№ 46^A/272/1 M. 1942 3/6
IJmuiden, den 2. Juni 1942.

                                                 *m. hup dett* [handgeschreven]

      Den Heer Ter Haar.
      Inspecteur Marktwezen.
      Afd. Visch.
      AMSTERDAM.

      Geachte Heer Ter Haar,

                               Het deed mij bijzonder genoegen
      te constateeren, dat de door mij beheerde vischzaken in
      Amsterdam thans regelmatig hun toewijzingen bekomen in
      Zoetwatervisch, aal, garnalen enz. Ik wensch U voor Uw
      coulante behandeling nog speciaal mijn dank te betuigen.

                               De toewijzingen voor de nog niet
      geariseerde winkels, nl.:
                          Elkan Peper,
                          M. Wijnschenk,
                          S. Goudeketting,
      gelieve U voorloopig nog op naam van onzen Heer Muller
      te zetten. Zoodra ook deze zaken zelf hun toewijzing
      kunnen komen opnemen, zal ik U even verwittigen.

                               Inmiddels teeken ik met alle

                                        Hoogachting
                                        [handtekening]
                                        Bewindvoerder.

                                                            46 A Dit document is een zakelijke correspondentie uit de bezettingstijd (Tweede Wereldoorlog) betreffende de distributie van visvoorraden in Amsterdam. De afzender, A.J. van Rijsbergen, treedt op als "Bewindvoerder". De kern van de brief is de administratieve afhandeling van vis-toewijzingen voor drie specifieke winkels: Elkan Peper, M. Wijnschenk en S. Goudeketting.

Cruciaal in de tekst is de term "geariseerde winkels". De schrijver meldt dat deze winkels nog niet geariseerd zijn en verzoekt de toewijzingen voorlopig op naam van een "Heer Muller" te zetten. Dit duidt op het proces van onteigening van Joodse bedrijven door de bezetter. De drie genoemde namen zijn typisch Joods-Amsterdamse namen uit de vis- en marktsector. De brief illustreert de bureaucratische uitvoering van de anti-Joodse maatregelen tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Vanaf 1941 werden Joodse ondernemers gedwongen hun zaken op te geven. Deze zaken werden onder het beheer gesteld van een 'Omnia-Treuhand' bewindvoerder (zoals Van Rijsbergen hier lijkt te fungeren) met als doel ze te "ariseren" (over te dragen aan niet-Joden) of te liquideren.

• Elkan Peper, M. Wijnschenk en S. Goudeketting: Dit waren bekende namen in de Amsterdamse Joodse gemeenschap, met name rond de vismarkt en de buurt van de Jodenbreestraat.
• Arisering: Dit was het proces waarbij Joods bezit systematisch werd gestolen en onder controle van de nazi-economie werd gebracht.
• Distributie: Tijdens de oorlog was voedsel (inclusief vis) schaars en strikt gereguleerd via toewijzingen en distributiebonnen. De Inspecteur Marktwezen (Ter Haar) had hierin een sturende rol. A.J. van Rijsbergen M. Wijnschenk Marktwezen (Inspecteur) S. Goudeketting Marktwezen Omnia