Louis de Rosa
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese
Louis de Rosa (geb. 1912) was een marktkoopman die in 1939 al op de Waterloopleinmarkt actief was, maar daarvoor al een oproeping kreeg. In 1939 verzocht hij toestemming om alleen op zaterdags te werken op de Albert Cuypmarkt vanwege slechte economische doordeweeks, maar dit werd afgewezen. In 1940 kreeg hij een formele berisping en waarschuwing omdat hij zijn stand op de Albert Cuypmarkt niet tijdig verliet op 23 november. In 1942 was hij betrokken bij de verkoop van een partij spekvet via Hertog Wijnschenk. Hij overleed op 28 februari 1945.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefstukken & Foto's
Archiefdocumenten
Administratieve kaart/formulier (waarschijnlijk betreffende militaire dienstplicht of een soortgelijke oproep).
Deze kaart documenteert het proces rondom een oproeping van een individu genaamd L. de Rosa. De context is hoogstwaarschijnlijk de Nederlandse militaire dienstplicht, gezien de verwijzing naar "Artikel 11 b/c" van de toenmalige Dienstplichtwet. * **Oproeping:** De betrokkene werd tweemaal opgeroepen in maart 1939, kort voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog tijdens de periode van mobilisatie in Nederland. * **Verzuim:** In de sectie 'Aanteekeningen' staat expliciet vermeld: "Aan oproeping geen gevolg gegeven". Dit betekent dat de persoon niet is verschenen op de aangegeven data. * **Besluit:** Als gevolg hiervan luidt het advies om iets in te trekken ("intrekken 29-3-39"). Dit zou kunnen gaan over een eerder verleend uitstel, een vrijstelling of een specifieke status onder Artikel 11. * **Datering:** De kaart toont een administratieve afhandeling die loopt van oktober 1938 (ingangsdatum artikel) tot april 1939 (datum bij 'Gesproken met').
Handgeschreven verzoekbrief.
* **Inhoud:** De schrijver, L. de Rosa, verzoekt om toestemming om zijn of haar marktplaats voorlopig alleen op zaterdagen te mogen bezetten. * **Reden:** De economische situatie is slecht; doordeweeks wordt er naar eigen zeggen "geen cent" verdiend. De afzender heeft elders tijdelijk werk gevonden om het inkomen aan te vullen. * **Toon:** De brief is formeel en beleefd, conform de gangbare etiquette van die tijd ("Met deze verzoek ik ondergetekende", "met achting"). * **Schrift:** Een vlot, leesbaar cursief handschrift uit de vooroorlogse periode.
Administratief bijblad/notitie van de gemeente (waarschijnlijk Amsterdam, gezien de Albert Cuypstraat).
Het document is een officieel adviesstuk betreffende een verzoek van een marktkoopman genaamd L. de Rosa. De kern van het verzoek is dat De Rosa enkel op zaterdagen een standplaats wil bezetten op de Albert Cuypmarkt, omdat hij op doordeweekse dagen elders werkzaam is. De ambtenaar (mogelijk de heer Van Moerkerken) adviseert negatief over dit verzoek. De motivatie hiervoor is dat men zich kan verenigen met het rapport van de Chef marktopzichter. In de praktijk betekende dit vaak dat de gemeente de voorkeur gaf aan kooplui die de markt de hele week versterkten, in plaats van incidentele bezetting op de drukke zaterdag. Het document toont de administratieve weg: ingediend op 23 december 1939, voorzien van advies op 27 december 1939, en uiteindelijk afgehandeld of ondertekend door een hogere functionaris op 16 januari 1940.
Administratief register (strafregister marktoezicht/politie).
Dit document is een pagina uit een register waarin overtredingen van marktkooplieden in Amsterdam werden bijgehouden. Elke vermelding begint met een plaatsnummer (**pl.**), de naam van de betrokkene, diens adres en soms de geboortedatum. De genoteerde vergrijpen zijn van huishoudelijke aard met betrekking tot de marktorde: * Het niet tijdig verlaten van de marktplaats. * Het innemen van een te grote verkoopruimte. * Vervuiling van de marktplaats. * Het overtreden van de regel dat men persoonlijk aanwezig moet zijn (zich niet laten vervangen). De strafmaat varieert van een eerste waarschuwing tot voorwaardelijke schorsingen en daadwerkelijke uitsluiting van de markt voor enkele dagen. De rode nummers (bijv. 25/240/7) en de paraaf 'WG' met datum '29/11/40' duiden op de administratieve afhandeling door de dienst Marktwezen of de politie.
Officiële waarschuwingsbrief van de marktmeester/directeur van de markten.
* **Inhoud:** De brief is een formele berisping aan een marktkoopman, de heer L. de Rosa. Hij wordt er door de directeur op gewezen dat hij op zaterdag 23 november 1940 de markt niet op tijd heeft verlaten met zijn goederen. De toon is dwingend en bureaucratisch ("Ik maan U aan"). * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige formele spelling (bijv. "den Heer", "den vastgestelden tijd") en ambtelijk taalgebruik. * **Administratieve sporen:** De aantekening "Verzonden 29/11" geeft aan wanneer de brief daadwerkelijk de deur uit is gegaan. De code "HG." en de handgeschreven tekst rechtsboven ("In de laer" of vergelijkbaar) wijzen op interne archiverings- of distributiecodes. "Wijk 14" duidt op het administratieve district van de Albert Cuypmarkt.
Officiële waarschuwing (doorslag/stempelkopie).
Dit document is een formele, bureaucratische waarschuwing aan een marktkoopman, Lion de Rosa. De toon is kort en zakelijk. Het betreft een overtreding van de marktvoorschriften: het niet tijdig verlaten van de Albert Cuypmarkt met handelswaren op zaterdag 23 november 1940. Opvallend is de precisie van de administratie (kenmerken zoals "Wijk 14" en het dossiernummer) in een tijd waarin de Duitse bezetting van Nederland net een half jaar gaande was. Hoewel het hier om een ogenschijnlijk alledaagse overtreding gaat, kreeg dergelijke administratieve verslaglegging onder het naziregime een extra gewicht, zeker wanneer de betrokkene van Joodse afkomst was.
Proces-verbaal / getuigenverklaring (pagina II van een dossier).
* **Inhoud:** Het document beschrijft de handel in een "lot" (partij) spekvet. Hertog Wijnschenk verkocht de partij aan Samuel Rosa en S. Locher op een zondag, omdat hij vreesde dat de waar op maandag bedorven zou zijn. De verkoop vond plaats tegen de toenmalige maximumprijs van 63 cent per pond. * **Juridische context:** De tekst is geschreven in de derde persoon ("verklaarde hij", "spraken wij"), wat duidt op een officieel verslag door opsporingsambtenaren (waarschijnlijk de Crisis-Controle-Dienst of de politie). Er werd nauwlettend toegezien op de naleving van maximumprijzen en distributieregels tijdens de Tweede Wereldoorlog. * **Opvallend:** De term "visschers" in regel 9 is opmerkelijk in combinatie met spekvet. Gezien het beroep van Samuel Rosa (viskoopman) en de aard van het product (bederfelijk vet), kan dit duiden op vet dat specifiek in de vissector werd gebruikt of dat de partij via vis-handelskanalen werd aangeboden.
Register/administratieboek met lijsten van personen, adressen en inleveringsdata.
* **Administratieve systematiek:** De lijst is georganiseerd op serie- en volgnummer. De namen zijn bijna uitsluitend van Joodse Amsterdammers, gezien de familienamen en de locaties in de Joodse buurt en Amsterdam-Oost. * **Betekenis 'Inlevering':** De kolom 'd.d. Inlevering' duidt op de datum waarop goederen zijn afgegeven. De termen "Lompen" en "Leder" bij sommige regels wijzen op de specifieke aard van de ingeleverde goederen (bijv. textiel- of metaalinzameling). * **Interventies:** Aantekeningen zoals "d. Sicherheits pol. ing." (door Sicherheitspolizei ingenomen) en "in hechtenis" tonen aan dat het proces van onteigening hand in hand ging met arrestaties en politieoptreden. * **Geografie:** De adressen beslaan bekende straten uit de Jodenbuurt (Jodenbreestraat, Nieuwe Kerkstraat, Rapenburgerstraat) en de Transvaalbuurt (Vrolikstraat, Blasiusstraat, Retiefstraat).
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats Aan oproeping geen gevolg gegeven
Waterlooplein — standplaats Aan oproeping geen gevolg gegeven
Waterlooplein — standplaats 1
Waterlooplein — standplaats 45
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, linksboven:] *Verzonden 29/11* [Handgeschreven, rechtsboven:] *In de laer* [?] [Rechtsboven getypt:] HG. [Links:] 25/240/3 M. [Rechts:] den Heer L.de Rosa, Albert Cuypstraat 225 I achter, Amsterdam-Zuid. Wijk 14. 29 November 1940. Mij is gerapporteerd, dat U op Zaterdag 23 November jl. de markt aan de Albert Cuypstraat niet op het voorgeschreven tijd- stip met ...
# TRANSCRIPTIE *extra* HG. den Heer L.de Rosa, Albert Cuypstraat 225 I achter, Amsterdam-Zuid. Wijk 14. 25/240/3 M. 29 November 1940. Mij is gerapporteerd, dat U op Zaterdag 23 November jl. de markt aan de Albert Cuypstraat niet op het voorgeschreven tijd- stip met Uw goederen had verlaten. Ik maan U aan U ten deze voortaan stipt ...
# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] Lev. L. de Roza. [Handgeschreven middenboven:] extra [Getypt:] VP/DV. 25/246/2 M. 18 Januari 1940. den Heer L. de Roza, Albert Cuypstraat 225 I achter, Amsterdam-Z. Wijk 14. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 20 December jl. bericht ik U, dat het daarin vervatte verzoek niet voor inwilliging in aanmerking kan komen. Indien U Uw plaats op de markt ...
# TRANSCRIPTIE № 20/04/M. 1940 6/11 Amsterdam 3 Nov '40. WelEd. Heer. [onleesbare krabbel, vermoedelijk paraaf] Ondergeteekende E. da Silva Rosa. Ruijschstr. 123 II. A'dam (O.) Houder eener vaste standplaats op de Lin- dengracht onder № 101, deelt U hierbij mede dat hij met ingang van heden, van deze plaats verder geen gebruik wenscht te maken, en langs deze weg deze plaats opzegt. Hoogachtend...
# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, handgeschreven:] 2 ex. L. de Roza. [Midden, getypt:] VP/DV. [Links, getypt:] 25/246/2 M. [Links, handgeschreven in rood potlood:] 1939 [Links, handgeschreven in blauw/paars potlood:] Verzonden 19/1-'40 [Rechts, getypt:] 18 Januari 1940. den Heer L. de Roza, Albert Cuypstraat 225 I achter, Amsterdam-Z. Wijk 14. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 20 December jl....