J.L. Delzenne
Bekijk Verhaal ➔Archiefdocumenten
Ambtelijke notitie / memo.
De kern van dit document is een administratieve beslissing over de toekenning van marktplaatsen op de Amsterdamse Lindengracht. Een zekere J.L. Delzenne (geregistreerd onder nummer 511) was oorspronkelijk aangewezen als assistent voor marktkoopman H. Theunis. Omdat Theunis echter bedankte voor de samenwerking en zijn eigen standplaats later werd ingetrokken vanwege wanbetaling, moet er een nieuwe oplossing voor Delzenne worden gevonden. De schrijver (waarschijnlijk een ambtenaar van de marktdienst) adviseert de Inspecteur dat Delzenne voorlopig een "losse plaats" (een tijdelijke, per dag toegewezen plek) mag bezetten. Voor een "vaste plaats" zal hij, conform de geldende reglementen, op zijn beurt moeten wachten op de wachtlijst.
Getypte brief (doorslag of officiële kopie) met handgeschreven kanttekeningen.
* **Inhoud:** De brief is een afwijzing van een specifiek verzoek. De heer Delzenne had gevraagd om de vaste marktplaats van een zekere H.F. Theunis over te mogen nemen op de Lindengrachtmarkt. De directeur laat weten dat dit niet mogelijk is en verwijst naar de officiële procedure. * **Taalgebruik:** Formeel Nederlands uit de vooroorlogse periode. Opvallend is het gebruik van de 'y' in woorden als *wyzen*, *zyn*, *verkrygen* en *sollicitantenlyst*, wat op typemachines uit die tijd vaak werd gebruikt als vervanging voor de 'ij'. * **Administratieve context:** De handgeschreven notitie "Verzonden 18/4" duidt op de feitelijke postverzending, één dag na de datering van de brief. De vermelding "Wyk 9" refereert aan de oude administratieve wijkindeling van Amsterdam; de Lindengracht ligt in de Jordaan. * **Procedure:** De brief verduidelijkt het onderscheid tussen een "losse plaats" (dagplaats voor meelopers) en een "vaste plaats" (standplaats waarvoor een wachtlijst bestond). De gemeente hield strikt vast aan de volgorde van de "sollicitantenlyst" om vriendjespolitiek of informele overdracht van plaatsen te voorkomen.
Getypte brief (doorslag), zakelijke correspondentie.
Deze brief is een formele afwijzing van een verzoek voor een specifieke marktstandplaats. De heer J.L. Delzenne had gevraagd om de plek over te mogen nemen die voorheen werd ingenomen door H.F. Theunis op de markt aan de Lindengracht in Amsterdam. De directeur wijst dit verzoek af op basis van de geldende regelgeving. Er wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen twee soorten standplaatsen: 1. **Losse plaats:** Deze kan ad hoc bezet worden als er op de dag zelf plek over is. 2. **Vaste plaats:** Hiervoor bestaat een formele wachtlijst ("sollicitantenlyst"). Men komt pas in aanmerking voor een vaste plek wanneer men op basis van anciënniteit of volgorde op de lijst aan de beurt is. Het is dus niet mogelijk om simpelweg een specifieke plek van een voorganger "over te nemen" buiten deze lijst om. Opvallend is het gebruik van de 'y' in woorden als "wyzen", "zyn", "verkrygen" en "sollicitantenlyst", wat destijds gebruikelijk was in ambtelijke getypte stukken.
Handgeschreven brief (verzoekschrift).
* **Inhoud:** De heer J.L. Delzenne, een groentekoopman met een tijdelijke ("losse") standplaats op de Lindengracht in Amsterdam, vraagt om opheldering over de regels voor marktkramen. Hij bezit zelf een tent en wil deze blijven gebruiken. Hij heeft van de marktmeester vernomen dat hij dit moet melden. Zijn voornaamste zorg is dat hij, zodra hij een vaste standplaats krijgt, verplicht wordt een tent van de gemeente te huren, wat extra kosten met zich meebrengt. * **Financieel overzicht:** De schrijver rekent voor wat zijn wekelijkse lasten zouden worden bij verplichte huur: * Karhuur: ƒ 1,80 per week * Marktgeld: ƒ 1,65 * Tenthur (gevreesd/voorzien): ƒ 2,00 * **Totaal: ƒ 5,45** * **Schrijfstijl:** De brief is geschreven in een beleefde, ietwat formele toon ("beleefd verzoek"), maar bevat enkele grammaticale eigenaardigheden en spelfouten die typerend zijn voor die tijd en de sociaaleconomische achtergrond van de schrijver (bijv. "dat doen ik" in plaats van "dat doe ik", en "matriaal" in plaats van "materiaal").
Ambtelijke correspondentie / Adviesrapport.
Dit document is een intern advies aan de Inspecteur van het Marktwezen over een individuele marktkoopman, J.L. Delzenne. De kernpunten zijn: 1. **Statuswijziging:** Delzenne is gepromoveerd van 'losse plaatshouder' (iemand zonder vaste plek die vaak met kisten werkt) naar een koopman met een 'vaste marktplaats'. 2. **Conflict over materiaal:** Delzenne wil een eigen kraam gebruiken, gefabriceerd door een zekere Koper van de Lindengracht. De rapporteur ziet hierin een poging van Koper om buiten de officiële kanalen om ("voet-vast") invloed op de markt te krijgen. 3. **Handhaving van het systeem:** De rapporteur adviseert het verzoek af te wijzen. Delzenne moet gebruikmaken van de kramen die door de officiële 'kramenbaas' worden geplaatst. 4. **Precedentwerking:** Men is bang dat als één koopman eigen materiaal mag gebruiken, anderen zullen volgen, wat de uniformiteit en de controle op de markt (en de inkomsten van de officiële kramenverhuurder) in gevaar brengt.
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE Hoog achtend Uw. dw. dienaar J. L. Belzenne Linden gracht 205 Amsterdam. C.
# TRANSCRIPTIE Dus Mijnheer dat kan ik om , mogelijk verdienen in deze slechte tijds omstandigheden . Mijnheer ik hoop van u een gunstig bericht te mogen hooren . U dienaar J. L. Delzenne Lindengracht 205. I Amsterdam
# TRANSCRIPTIE J. Briënne Lupinestr. 31 Hilversum _
# TRANSCRIPTIE J. F. Bockelman [onderstreept] pl 67. nieuwwijk
# TRANSCRIPTIE afzender J. Salomon. Centrale Markthalle Kamer 127 H^a.