J. Winnik
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 44
J. Winnik was marktkoopman actief op de Uilenburgmarkt, Westerstraat, Waterlooplein en Lindengracht. In 1939 kreeg hij toestemming voor het gebruik van zijn eigen bakfiets op drie markten en verwees hij een verzoek om een betere standplaats op de Uilenburg af. In februari 1941 zegde hij zijn vaste standplaats (nummer 46) op de Lindengracht op. In 1943 verschenen zijn namen nog in registers voor de Waterlooplein en Joubertstraat, maar zijn specifieke producten en lotgevallen na 1941 zijn onbekend.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Administratieve notitie/correspondentie met betrekking tot marktzaken.
Het document is een interne administratieve notitie van een Amsterdamse overheidsinstantie (waarschijnlijk de Marktwezen-afdeling) uit 1939. Het betreft een vergunning of bevestiging aan de heer J. Winnik voor het gebruik van een eigen bakfiets op de markten waar hij standplaatsen heeft: de Westerstraat, het Waterlooplein en de Lindengracht. De tekst onderaan lijkt een kladversie of een kopie te zijn van de daadwerkelijke brief die naar de heer Winnik is verstuurd, waarin wordt gereageerd op zijn verzoek van 22 mei van dat jaar. Uit de aantekeningen blijkt dat er overleg is geweest met "stallenverhuurders" om de zaak te regelen. De bakfiets was in die tijd een essentieel transportmiddel voor marktkooplieden.
Zakelijke brief (doorslag/archiefkopie).
Het document is een officieel antwoord op een verzoek van de heer J. Winnik, ingediend in mei 1939. In de brief verleent de directeur van de betreffende dienst toestemming aan de heer Winnik om zijn eigen bakfiets te gebruiken bij de uitoefening van zijn beroep als marktkoopman op drie specifieke Amsterdamse markten: de Westerstraat (Jordaan), het Waterlooplein (toenmalige Joodse buurt) en de Lindengracht (Jordaan). De brief is opgesteld in een formele, ambtelijke stijl. Het feit dat het een doorslag is, met archiefkenmerken en handgeschreven parafen, duidt erop dat dit het exemplaar is dat door de verzendende instantie is bewaard in het dossier van de betreffende persoon of de betreffende marktlocaties.
Administratieve notitie / ambtelijk advies betreffende marktplaatsen.
Dit document illustreert de strikte ambtelijke regulering van de Amsterdamse straatmarkten kort voor de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is een verzoek van marktkoopman J. Winnik (werkzaam op de Uilenburgmarkt, plaats 229) om een andere of betere vaste plaats te verkrijgen. De ambtenaar (De Maas) adviseert negatief op basis van de volgende punten: 1. **Administratieve efficiëntie:** De markt is verdeeld in drie secties voor de inning van marktgeld. Het toestaan van individuele verplaatsingen (conform een bepaald 'artikel 7') zou de boekhouding ter plaatse verstoren. 2. **Uitzonderingsregels:** Verplaatsing wordt alleen collectief toegestaan bij extreem slecht weer voor de slechtste plekken, of binnen een specifieke sectie als er een plek vrijkomt op basis van anciënniteit. 3. **Anciënniteit:** In de latere toevoeging van 16 februari 1939 wordt Winnik expliciet afgewezen voor één van de zeven nieuw beschikbare plaatsen omdat hij pas twee maanden een vaste plek heeft; hij heeft dus nog onvoldoende 'rechten' opgebouwd ten opzichte van andere gegadigden.
Officieel rapport/geleidebrief van het marktpersoneel.
Dit document is een formele klacht of proces-verbaal opgesteld door marktmeesters of controlerend personeel op de Lindengracht-markt. De kern van de rapportage is dat een grote groep kooplieden de officiële sluitingstijden negeert en hun kramen niet tijdig ontruimt, ondanks eerdere waarschuwingen. De lijst bevat bijna 40 namen van overtreders, wat duidt op een wijdverbreid probleem op die specifieke dag. De afkorting "Z.O.Z." (Zie Ommezijde) onderaan suggereert dat de lijst aan de achterkant van het document nog verder gaat.
Officieel formulier van de Dienst Marktwezen Amsterdam voor de beëindiging van een marktplaatsvergunning.
* **Inhoud:** Het document betreft de vrijwillige of gedwongen opzegging van standplaats nummer 46 op de Lindengracht-markt door J. Winnik. De opzegging is getekend op 7 februari en gaat in op maandag 10 februari 1941. * **Administratieve sporen:** De doorhalingen in de tekst ("ster" en "en") maken het formulier grammaticaal passend voor één mannelijke houder van één plaats. Het handgeschreven nummer *20/14/14* bij 'Opmerkingen' verwijst naar de administratieve legger of dossier waarin deze mutatie is vastgelegd. * **Betrokkene:** De ondertekening is voorafgegaan door een 'X'. In de administratie van die tijd werd dit soms gebruikt als markering, maar het kan ook een persoonlijke paraaf zijn. De naam J. Winnik duidt zeer waarschijnlijk op Joseph Winnik, een Joodse koopman die in deze periode in de Jordaan woonachtig was.
Getypte lijst met handgeschreven aantekeningen en correcties.
Dit document is een administratieve lijst van marktkooplieden die een standplaats hadden of aanvroegen voor de markt in de Joubertstraat ("Joubertstraat II"). De lijst is zeer waarschijnlijk afkomstig uit de periode van de Tweede Wereldoorlog in Amsterdam. De kolommen bevatten: 1. **Naam:** De naam van de handelaar, vaak gevolgd door een handgeschreven kruisje (+). In de context van de Jodenvervolging duiden deze kruisjes vaak op deportatie of het feit dat de persoon "afgevoerd" was. 2. **Geb.datum:** Geboortedatum, essentieel voor persoonsidentificatie. 3. **Adres:** De woonadressen bevinden zich concentreer in de Transvaalbuurt (bijv. Tugela-weg, Reitzstraat, Joubertstraat) en de Jodenbuurt (Waterlooplein, Jodenbreestraat), wat wijst op een overwegend Joodse populatie. 4. **Artikel:** De handelswaar, variërend van levensmiddelen ("aard.gr.en fr." - aardappelen, groente en fruit; visch) tot huishoudelijke artikelen en textiel. Opvallende details zijn de handgeschreven correcties. H. van Bever is bovenaan doorgehaald en lager opnieuw toegevoegd met een ander adres en de notitie "K.hulp". Onderaan is handgeschreven "J. Winnik" toegevoegd. De berekening onderaan geeft de capaciteit van de markt aan (150 plaatsen plus een marge van 20%, totaal 180), terwijl er 127 plaatsen lijken te zijn uitgereikt.
Document
Dit document is een register van vergunninghouders voor een specifieke marktlocatie ("Joubertstraat II") in Amsterdam. De lijst bevat 58 genummerde/getypeerde posities en enkele handgeschreven toevoegingen. **Kernpunten:** * **Doelgroep:** De namen (o.a. Sluis, Springer, Polak, Boas) en adressen (Transvaalbuurt en de oude Jodenbuurt rondom het Waterlooplein) wijzen er onomstotelijk op dat dit een lijst is van Joodse marktkooplieden. * **Handelswaar:** De handel varieert van primaire levensbehoeften (aardappelen, groenten, fruit, vis) tot textiel en huishoudelijke artikelen. De afkorting "id." (idem) wordt veelvuldig gebruikt voor handelaren in groente en fruit in de onderste helft van de lijst. * **Logistiek:** De berekening onderaan (Capaciteit 150 + 20% marge) toont de bureaucratische planning van de marktruimte aan. De vermelding "127 - 126 plaatsen" suggereert de actuele bezetting op het moment van bijwerken. * **Mutaties:** De doorhaling van J. Bosboom en de latere handgeschreven toevoeging onderaan (met een ander adres en artikel) illustreert dat de lijst een werkdocument was dat actueel werd gehouden.
Document
- **Structuur**: De lijst is alfabetisch geordend op achternaam. Het bevat persoonlijke basisgegevens en een categorisering middels cijfers ("1") in specifieke kolommen. - **Gegevensvelden**: - **Naam**: Achternaam en initialen. "Wed." staat voor weduwe. - **Geb. datum**: Dag-maand-jaar. - **Adres**: Straatnaam met huisnummer en verdieping (I, II, III, hs = huis). "inw." staat voor inwonend. - **Markt (G, J, W, M)**: Deze kolommen representeren waarschijnlijk vergunningscategorieën voor marktkooplieden. In de context van de bezettingsjaren duidde 'J' vaak op de speciale "Joodse markten" die vanaf 1941 werden ingesteld. De overige letters staan waarschijnlijk voor productcategorieën (G = Groenten, W = Waren/Manufacturen, M = Melk/Vlees).
Handgeschreven administratieve lijst op ruitjespapier.
* **Handschrift:** Net, zakelijk cursieus handschrift in inkt. * **Structuur:** Het document is opgezet als een register. De aanhalingstekens (") worden consequent gebruikt om herhaling van de marktlocatie aan te geven. * **Inhoud:** De lijst bevat persoonsgegevens van marktkooplieden. De kolommen vermelden de naam, geboortedatum, de vaste standplaats (Waterlooplein, Lindengracht of Nieuwmarkt), een specifieke datum in 1942 of 1943, een plus-teken bij sommigen, en de branche waarin zij werkzaam waren (van vis en mosselen tot porselein en '2e hands goederen'). * **Opmerkelijke termen:** "Afgevoerd" is de titel van de lijst, wat duidt op een gedwongen verwijdering van deze personen van de markt. "Manufacturen" verwijst naar textiel of geweven stoffen.
Administratief register (mogelijk een Liro-register of een vergelijkbare inventarislijst van geconfisqueerde goederen).
* **Handschrift:** Het document is geschreven in een net, ambtelijk cursief handschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw. * **Structuur:** Het is een rigide tabelstructuur. De 'Serie'- en 'No.'-kolommen wijzen op een systematische registratie (mogelijk een dossier- of volgnummer). De adressen bevatten vaak een Romeins cijfer (I, II, III, IV) of "hs" (huis), wat de verdieping in het pand aangeeft. * **Marginalia en Opmerkingen:** * **"p post":** Geeft aan dat de inlevering of correspondentie via de post is verlopen. * **"V.V. bij N.S.":** Dit kan een afkorting zijn voor "Verzamelpunt bij Nieuwe Stadsschouwburg" (een bekende verzamelplek voor deportaties in Amsterdam) of een andere administratieve code. * **"door Sicherheitspol.":** Bij E. Hakker (Serie 8, No 100) staat dat de inlevering of actie is uitgevoerd door de Sicherheitspolizei. * **"Overleden":** Bij de laatste entry (M. Hamel) staat expliciet "Overleden" genoteerd achter de datum 27-1-42.
Register of namenlijst in een gelinieerd schrift.
* **Indeling:** De lijst is geordend per pagina of sectie (kolom S: 5, 6, 7) en bevat volgnummers die niet strikt opeenvolgend zijn binnen de sectie, wat duidt op een selectie uit een groter register. * **Schrift:** Een duidelijk leesbaar, rechtopstaand cursief handschrift, typisch voor administratieve documenten uit de jaren '30-'40. * **Afkortingen:** Veelvoorkomende afkortingen zijn `Nw` (Nieuwe), `hs` (huis/begane grond), `dw` (dwars) en Romeinse cijfers (I, II, III) voor de verdiepingen. `Rapenb:` staat voor Rapenburgerstraat. * **Inhoud:** De namen zijn gegroepeerd per beginletter of familienaam (bijv. Cohen, Dotsch, Franschman), wat suggereert dat dit een alfabetisch register is.
Document
* **Structuur:** De lijst is geordend per "Lijn" (mogelijk administratieve secties of tramroutes gebruikt voor logistieke doeleinden) en bevat unieke persoonsnummers. * **Geografie:** Alle genoemde straten bevinden zich in Amsterdam, met een sterke concentratie in de Jodenbuurt (o.a. Rapenburgerstraat, Weesperstraat, Nieuwe Kerkstraat). * **Notatie:** Huisnummers worden gevolgd door verdiepingsaanduidingen (I, II, III) of 'h' (huis/begane grond). Herhalingstekens (") worden gebruikt om dubbele namen of straatnamen aan te geven. * **Correcties:** Twee regels (Elzer en De Viet) zijn horizontaal doorgestreept, wat duidt op een wijziging in de status, een verhuizing of foutieve invoer. ---
Archieflijst-vermeldingen
Getypte administratieve lijst (waarschijnlijk een doorslag of stencil).
| J.Winnik | 14-3-85 | " | 8-2-43 | ongeregeld |
Administratief register (mogelijk een Liro-register of een vergelijkbare inventarislijst van geconfisqueerde goederen).
| 6 | 247 | J. Winnik | Sparrenweg 1. | |
Register of namenlijst in een gelinieerd schrift.
| 6 | 247. | J. Winnik | Sparrenweg 1 | III |
Administratieve lijst - Zwanenburgwal
| J. Winnik | 20-5-16 | Valkenburgerstr. 184 I | | 1 | | |
Getypte lijst/register van marktkooplieden.
| J.Winnik | 14-3-85 | " | 8-2-43 | ongeregeld |
Handgeschreven administratieve lijst op ruitjespapier.
| J. Winnik | 14 - 3 - 85 | " | 8 Febr. '43 | | ongeregeld. |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats 1
Waterlooplein — standplaats 8 Febr
Waterlooplein — standplaats 8-2-43 ongeregeld
Waterlooplein — standplaats 8-2-43 ongeregeld
Relevante Archieffragmenten
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven ambtelijke notitie op een voorgedrukt formulier ("Bijblad"). * **Datering:** 1 juni 1939 (stempel) en 8 juni 1939 (ondertekening). * **Betrokkene:** B. Winnik, woonachtig aan de Christiaan de Wetstraat 34, Amsterdam. * **Kenmerken:** Formulier "Alg. Zaken Model No. 14". Archiefnummers: 72/55/1 en 72/55/2.
# TRANSCRIPTIE Mw. S. Winnik - Barends (voorheen S. en Wilm. Barends) hulp als assistent A. Roosevelt. geb. 16/7 '20. Zie brief dd. 27/11 '41 nr. 30/70/2 J/41. [Rechts midden, later toegevoegd:] Mw. Renz advies 5-8-'43 [Onleesbare handtekening/paraf] [Onderaan:] opbergen Zie 30/7/2 J43 7/10 '43
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven kennisgeving op een administratieve kaart. * **Betreft:** Salomon Winnik, geboren 16 december 1884. * **Periode:** Vermoedelijk 1942 (gebaseerd op de historische context van de werkkampen). * **Kenmerken:** Het document bevat diverse administratieve aantekeningen, waaronder twee verticale blauwe stempels aan de linkerzijde en handgeschrev...
# TRANSCRIPTIE *[Rechtsboven, handgeschreven in ander handschrift:]* dus uitbeh. S *[Hoofdtekst:]* Hiermede bericht ik u dat de heer S. Winnik standplaats gaasp str naar een werkkamp is vertrokken, zodoende tot zijn spijt zijn plaats niet meer in kan nemen geb. 16 Dec 1884 *[Rechtsonder:]* W3 *[Midden links, twee identieke verticale stempels:]* 3.50 [onleesbaar]
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Medische verklaring (bewijs van verpleging) met administratieve aantekening. * **Instelling:** Nederlandsch-Israëlietisch Ziekenhuis (NIZ), Amsterdam. * **Locatie instelling:** Nieuwe Keizersgracht 110, Amsterdam. * **Datum uitgifte:** 12 juli 1939. * **Betrokkene:** Jacob Winnik (geboren 14 maart 1885). * **Kenmerken:** Briefhoofd van het ziekenhui...