M. de Visser

Getypte brief op officieel briefpapier (mogelijk van een gemeentelijke dienst).

* **Inhoud:** De brief is een reactie op een verzoek van Mej. Mackay. De directeur deelt mee dat haar echtgenoot vrijstelling kan krijgen voor het betalen van "marktgeld" (staangeld voor een marktkoopman) voor de periode dat hij gedetineerd is. Er wordt echter wel een officieel bewijsstuk verlangd van de directie van de strafinrichting waarin de duur van de opsluiting wordt bevestigd. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in een formele, ambtelijke stijl die kenmerkend is voor de jaren '30. Opvallend is de spelling met de 'y' (vrygesteld, tyd, hy, verblyft), een schrijfwijze die destijds in bepaalde administraties gebruikelijk was. * **Opmerkelijke details:** De geadresseerde wordt aangesproken als "Mej. Mackay", terwijl er in de tekst wordt gesproken over "Uw echtgenoot". Dit kan erop duiden dat Mackay haar meisjesnaam is, of dat de administratie een foutieve aanhef gebruikte. De handgeschreven notitie "1 ex" (één exemplaar) wijst op een kopie voor het archief.

Verslag van verhoor / ambtelijke verklaring.

* **Toon en houding:** De gehoorde (Wolff) spreekt in een defensieve, ambtelijke toon. Hij ontkent alle beschuldigingen van corruptie of persoonlijke verrijking ("verklaar ik ambtseedig"). Hij schuift de klachten af op de "waanzinnigheid" van het publiek en de chaos van de distributie. * **Kernproblematiek:** Het document schetst een beeld van de enorme spanningen rondom voedselvoorziening tijdens de oorlog. Er is sprake van "wanorde", misbruik van voorrangskaarten en verdenkingen van vriendjespolitiek tussen de vishandelaren en de politie (agenten in burger). * **Logistieke gaten:** Wolff geeft toe dat de controle niet waterdicht is omdat er twee loodsen zijn, wat suggereert dat er ruimte was voor informele handel buiten zijn gezichtsveld om. * **Sociale spanning:** De "Dames Craaybeek" vertegenwoordigen het ontevreden publiek dat de autoriteiten wantrouwt en beschuldigt van het achterhouden van schaarse goederen (vis/aal).

Verslag van een verhoor / getuigenverklaring.

Het document is een verslag van een intern onderzoek naar mogelijke onregelmatigheden bij de visdistributie in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van het verhoor draait om beschuldigingen van corruptie, vriendjespolitiek en diefstal. **Hoofdpunten uit de verklaring van Wolff:** 1. **Publieke onrust:** Er is sprake van onvrede bij het publiek over de lange rijen en het gebruik van 'voorrangskaarten'. Wolff meldt dat sommige mensen dagelijks in de rij staan of zelfs twee keer aansluiten. 2. **Beschuldigingen van de dames Craaybeek:** Deze dames claimen dat agenten vis achteroverdrukken ("vreet ik zelf op"). Wolff ontkent dit ten stelligste en noemt de bewering dat er 4 kg aal uit 4 kisten zou zijn ontvreemd "waanzinnig". 3. **Toezicht in de loodsen:** Wolff geeft toe dat het lastig is om toezicht te houden op twee loodsen tegelijk. Hij erkent dat agenten in burger proberen vis te kopen, maar stelt dat hij hier streng tegen optreedt. 4. **Eigen verbruik:** Wolff geeft toe af en toe (eens per 3-4 weken) vis te kopen via de officiële weg (Frans Visser), maar ontkent illegale praktijken. 5. **Rol van de politie:** Hij prijst Brigadier Maas als een streng en integer officier, maar uit zijn vermoeden dat 'aspiranten' (agenten in opleiding) mogelijk wel vis hebben gekocht, gezien de tassen die zij bij zich droegen.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven paraaf/naam bovenaan: *Uvranden ?*] VD/HG. den heer waarnemend Directeur van den Gemeentelijken Dienst voor Sociale Zaken, Levendaal 1, <u>L E I D E N</u> . 464/59/2 M. 7 December 1940. <u>W.P.Holswilder.</u> Naar aanleiding van Uw brief d.d. 26 November jl. No.4/20 Sch./R bericht ik U, dat W.P.Holswilder aan de Vischmarkt De Ruyterkade, alhier, staat ingeschrev...

# TRANSCRIPTIE *Extra* VD/HG. den heer waarnemend Directeur van den Gemeentelijken Dienst voor Sociale Zaken, Levendaal 1, L E I D E N . 46A/59/2 M. 7 December 1940. W.P.Holswilder. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 26 November jl. No.4/20 Sch./R bericht ik U, dat W.P.Holswilder aan de Vischmarkt De Ruyterkade, alhier, staat ingeschreven als visc...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven aantekeningen in de bovenmarge:] *15/1 43 Visser is als winkelier in versche visch in de verdeeling opgenomen. Voorloopig aan 't werk. en vonnis afwacht v. 4 maanden.* *15/1 6 gewest 1 c [stempel: W]* *Koopen van visch buiten de verdeeling en boven max. prijs* **AFSCHRIFT** **R A P P O R T** den 10 Februari 1943 contrôleur: H. Smakman J. Rechsteiner badge No. 745 -...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] M. de Boer [Handgeschreven midden boven:] Verzonden 2/8 No. 28/36/2 M G.J.Visser Lindengr. 188 hs 2 Augustus 1941. 28/36/3 M G.J.Visser ~~Lindengracht~~ Anjeliersstraat 202 I Mij is gerapporteerd, dat U zich regelmatig op Uw plaats op de markt aan de Lindengracht en aan de Westerstraat laat bijstaan, zonder de daartoe vere...

# TRANSCRIPTIE *extra* VP/G. 90/6/2 M 20 Maart 1939. den Heer J. Visser, Lindengracht 25 I, Amsterdam-Centrum. Wyk 9. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 24 Februari jl. verleen ik U hierby tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaats op de markt Mosplein te laten bystaan - niet vervangen - door N. Mosman. De Directeur,