M. Broene

Ambtsbrief / Bestuursrechtelijke correspondentie.

* **Kern van de zaak:** Een handelaar, K.W. Kreyt, is voor zes maanden geschorst van de Centrale Markt vanwege diefstal van aardappelen bij grossier Greidanus. Hij dient een verzoek in om deze straf ongedaan te maken, met het argument dat hij van plan was te betalen. * **Argumentatie:** De Directeur wijst het verzoek resoluut af. Hij voert aan dat de bewering van Kreyt ongeloofwaardig is ("onaannemelyk"), omdat Kreyt op dezelfde ochtend wel andere aardappelen bij dezelfde grossier afrekende, maar zweeg over de partij die hij zonder betaling had meegenomen. * **Juridische status:** De straf was deels onvoorwaardelijk (tot 7 juni) en deels voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaar. Het advies van de Directeur aan de Wethouder is negatief: het verzoek tot eerdere toelating moet worden afgewezen. * **Taalgebruik:** Typisch ambtelijk Nederlands uit het interbellum, gekenmerkt door de 'y' (i.p.v. 'ij'), de 'n'-verbuigingen ("den tyd", "den adressant") en een zeer formele, afstandelijke toon.

Officiële brief/waarschuwing.

Deze brief is een formele waarschuwing aan een handelaar op de Centrale Markt in Amsterdam. De kern van de zaak is een administratieve overtreding: de heer Van Spijk heeft op 23 augustus 1939 een "statistiekbon" onjuist of onvolledig ingevuld. Deze bonnen werden gebruikt om de aanvoer van goederen (zoals groenten en fruit) te registreren. De brief beroept zich expliciet op de regelgeving (Artikel 30, lid 1 van het Marktreglement) om de autoriteit van de marktmeester/directeur te onderstrepen. De toon is zakelijk en dwingend ("verzoek U hierbij dringend"), wat wijst op het belang dat de marktadministratie hechtte aan accurate gegevens over de voedselvoorziening en handelstromen.

Doorslag van een getypte brief (administratieve correspondentie).

Het document is een officiële aanzegging van een strafmaatregel aan een handelaar, de heer H. Polak. De aanleiding is een incident op 11 september 1940, waarbij een werknemer van Polak (A. Keizer) probeerde een onbevoegde (E. Hert) de Centrale Markt in Amsterdam binnen te laten zonder de vereiste toegangskaart. De directeur van de markt stelt expliciet dat dit gebeurde met medeweten van de heer Polak. Als gevolg hiervan wordt Polak persoonlijk gestraft op basis van het marktreglement (artikel 35, lid 1). De straf bestaat uit een ontzegging van de toegang tot de markt voor de duur van drie dagen (24 t/m 26 september 1940). Voor een handelaar betekende zo'n uitsluiting een directe inbreuk op de bedrijfsvoering en inkomsten. De toon van de brief is strikt zakelijk en bureaucratisch.

Doorslag van een officiële kennisgeving/strafbeschikking.

* **Inhoud:** Het document is een formele mededeling van een disciplinaire maatregel. De geadresseerde, J. Schuitemaker, krijgt een toegangsverbod voor de Centrale Markt voor de duur van drie dagen. * **Aanleiding:** De reden voor deze sanctie is het illegaal storten van een "kist vuil" op het marktterrein ruim een maand eerder (8 juni). * **Toon:** De toon is strikt zakelijk en autoritair ("ontneem ik U het recht"). * **Terminologie:** "jl." staat voor *jongstleden* (afgelopen); "a.s." staat voor *aanstaande*. * **Administratieve context:** Het betreft een doorslag voor het archief, wat blijkt uit het dunne papier en de handgeschreven aantekening over de verzenddatum. De straf gaat in kort nadat de brief is verstuurd.

Brief (doorslag/archiefkopie van een verzonden stuk).

* **Inhoud:** De brief betreft een formeel verzoek aan de Provinciale Waterstaat om groenteschippers voorrang te verlenen bij de sluis in Leidschendam. Door lange wachttijden bij het schutten (het passeren van de sluis) komt de tijdige aanvoer van verse producten uit het Westland en Delfland naar de Centrale Markt in het gedrang. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de voor die tijd gebruikelijke ambtelijke en beleefde stijl ("heb ik de eer U te berichten", "beleefd te willen bevorderen"). De spelling maakt nog gebruik van de 'y' in plaats van de moderne 'ij' (bemoeilykt, mogelyk, myn). * **Logistiek:** De brief illustreert het belang van de waterwegen voor de voedseldistributie in de vroege jaren '40. De sluis bij Leidschendam vormde blijkbaar een kritiek knelpunt in de route van de veilingen naar de stedelijke markten.

Administratief bijblad of registratiekaart voor dossiers (Alg. Zaken Model No. 14).

Dit document is een administratief registerblad dat werd gebruikt om de circulatie van dossiers binnen een organisatie (waarschijnlijk een overheidsinstantie of grote gemeente) vast te leggen. * **Kenmerken:** De dossiers volgen een numerieke reeks (77/2/35 tot en met 37). De rode inkt duidt op actuele mutaties die door de archiefmedewerker of registrator zijn aangebracht. * **Termijnen:** Er is sprake van specifieke administratieve instructies, zoals een termijn van "14 dagen" en een ingangsdatum ("m.i.v. 23 Febr"). * **Kopieën:** De aantekening "4 Afschr." duidt erop dat er vier afschriften (kopieën) van een bepaald document zijn verstuurd naar M. Broene op 25 februari 1942.

M. de Haan.

# TRANSCRIPTIE [Bovenaan:] XXVI: Hr. Broese. [Midden:] XXVII: principieel

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]

# TRANSCRIPTIE [Onderstreept] M. Brouwer Sprijs-groeting

# TRANSCRIPTIE [Linksboven handgeschreven:] m. S. 59686