Doorslag van een getypte brief (administratieve correspondentie). 20 september 1940. De Directeur (waarschijnlijk van de Centrale Markt Amsterdam). Den Heer H. Polak, Oude Yselstraat 42 III, Amsterdam-Zuid. [Handgeschreven rechtsboven:] M. Broene [?]

[Handgeschreven midden boven:] verzonden 20/9

den Heer H. Polak,
Oude Yselstraat 42 III,
Amsterdam-Zuid.

77/38/3 M 20 September 1940.

Mij is gerapporteerd, dat op 11 September jl. Uw knecht A. Keizer, met Uw medeweten, heeft getracht aan den heer E. Hert toegang te verschaffen tot de Centrale Markt, zonder dat deze in het bezit was van een toegangskaart.

In verband met dit feit bericht ik U, dat ik U, op grond van het bepaalde in artikel 35 lid 1 van het Reglement op de Centrale Markt, heb gestraft met ontneming van het recht van toegang tot die markt voor den tijd van drie dagen, namelijk van Dinsdag 24 tot en met Donderdag 26 September 1940.

De Directeur, Het document is een officiële aanzegging van een strafmaatregel aan een handelaar, de heer H. Polak. De aanleiding is een incident op 11 september 1940, waarbij een werknemer van Polak (A. Keizer) probeerde een onbevoegde (E. Hert) de Centrale Markt in Amsterdam binnen te laten zonder de vereiste toegangskaart.

De directeur van de markt stelt expliciet dat dit gebeurde met medeweten van de heer Polak. Als gevolg hiervan wordt Polak persoonlijk gestraft op basis van het marktreglement (artikel 35, lid 1). De straf bestaat uit een ontzegging van de toegang tot de markt voor de duur van drie dagen (24 t/m 26 september 1940). Voor een handelaar betekende zo'n uitsluiting een directe inbreuk op de bedrijfsvoering en inkomsten.

De toon van de brief is strikt zakelijk en bureaucratisch. De datum van de brief, 20 september 1940, plaatst het document in de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hoewel de brief een gewone administratieve maatregel van de marktautoriteiten lijkt, is de context van die tijd van belang.

De Centrale Markt in Amsterdam (aan de Jan van Galenstraat) was een essentieel knooppunt voor de voedselvoorziening. Tijdens de bezetting werden regels en controles op de distributie van goederen steeds strenger.

De ontvanger, de heer H. Polak, woonde in de Oude IJselstraat in Amsterdam-Zuid (de Rivierenbuurt), een buurt die in die tijd een grote Joodse populatie kende. In september 1940 waren de grootschalige anti-Joodse maatregelen van de bezetter net begonnen. Hoewel deze specifieke straf gebaseerd is op een overtreding van het marktreglement, illustreert het document de strikte handhaving en de kwetsbaarheid van handelaren die afhankelijk waren van toegang tot de centrale distributiepunten in oorlogstijd. A. Keizer E. Hert H. Polak M. Broene