J. van Praag

Document

* **Structuur:** De lijst is opgezet in twee kolommen: links de namen van de geadresseerden (bedrijven of individuele handelaren) en rechts de bijbehorende locatiecode van een "pakhuisafdeeling". * **Locatiecodes:** De codes bestaan uit een letter (H, E, C, B, A) gevolgd door een nummer. Dit wijst op een indeling in secties of hallen binnen een groter complex. * **Bedrijfsnamen:** Veel namen zijn typisch voor de Amsterdamse groente- en fruithandel uit de eerste helft van de 20e eeuw. Er is een opvallende aanwezigheid van namen die historisch geassocieerd worden met de Joodse gemeenschap in de markthandel (zoals Mok, Moffie, Presser, Casseres, Meentz, Italiaander, Piller). * **Afkortingen:** Gebruik van standaard afkortingen zoals "Pzn." (Pieterszoon), "& Zn." (en Zoon), "Gebr." (Gebroeders) en "Gr.&Fr.handel" (Groente- en Fruithandel). ---

Administratieve notitie / Boekhoudkundig overzicht betreffende huurbeëindiging en kwijtschelding.

Het document betreft de afwikkeling van een huurcontract voor een pakhuis (afdeling "Stal 2") door de heer J. van Praag. De jaarlijkse huur bedroeg 700 gulden. Er is besloten het contract per 1 juni 1940 te ontbinden. De opsteller berekent dat Van Praag voor de resterende 7 maanden van het jaar 1940 (7/12 deel van 700 gulden) een kwijtschelding krijgt van f 408,33. De resterende schuld die Van Praag nog moet voldoen, bestaat uit openstaande huur over 1939 (f 31,70) en de huur over de eerste vijf maanden van 1940 (f 67,70). Het totaalbedrag van de resterende schuld komt hiermee op f 99,40.

Administratieve lijst/register van markthandelaren of vergunninghouders.

* **Structuur:** De lijst is opgezet als een administratief overzicht van handelaren. De kolommen bevatten de naam, een administratieve status (vaak afgekort als 'arr' voor arrangement/archief of 'acc' voor geaccepteerd/accord), een datum, het woonadres en het type handel. * **Handel:** De goederen zijn divers, maar er is een sterke nadruk op textiel (manufacturen, garen & band, stoffen & zijde) en levensmiddelen (visch, groente, fruit, brood). * **Geografie:** De adressen concentreren zich in Amsterdam-Oost (Transvaalbuurt, Camperstraat) en de Pijp (Albert Cuypstraat, Ruysdaelkade). * **Correcties:** Er zijn diverse latere toevoegingen en doorstrepingen zichtbaar, wat duidt op een levend document dat werd bijgehouden voor mutaties. De berekening onderaan suggereert een telling van het aantal actieve posten op de lijst.

Postkaart (voorbedrukte briefkaart van een onderneming).

* **De Afzender:** De firma J. van Praag was een bakkerij gevestigd aan de Nieuwe Kerkstraat 1c, in het hart van de Amsterdamse Jodenbuurt. De expliciete vermelding "(onder Rabbinaal Toezicht)" geeft aan dat het een koosjere bakkerij betrof. * **De Ontvanger:** De kaart is gericht aan de Jan van Galenstraat 14, waar de Centrale Markthallen en het kantoor van de Dienst van het Marktwezen waren gevestigd. De correspondentie betreft vermoedelijk een zakelijke of vergunningstechnische aangelegenheid. * **Poststempels en Administratie:** De kaart is afgestempeld op 11 december 1942. De grote paarse stempel in het midden is een ontvangststempel van de gemeente Amsterdam, waarbij "12/11" (of 12/12) de datum van verwerking aangeeft en het nummer verwijst naar het dossier. * **Propaganda:** De stempel "WHN-LOTERIJ 1942" verwijst naar de loterij van *Winterhulp Nederland*. Het gebruik van dergelijke propagandastempels op poststukken was tijdens de bezetting algemeen gebruikelijk en vaak verplicht voor officiële correspondentie.

Handgeschreven brief/notitie op briefkaartformaat.

* **Inhoud:** De heer J. van Praag informeert de afdeling Marktwezen dat hij een zogenaamde "voorkeurskaart" te laat heeft ontvangen om deze vóór de uiterste datum van 2 januari op te halen. De reden hiervoor is een zakenreis die op 31 december aanvangt. Hij verzoekt om de kaart enkele dagen later te mogen afhalen. * **Stijl:** De brief is geschreven in een zeer beleefde en formele toon ("Weledele Heer", "beleefd mededeelen", "Met de meeste Hoogachting"), wat gebruikelijk was voor officiële correspondentie in die tijd. * **Administratieve verwerking:** De kanttekeningen in de linkermarge tonen aan dat het verzoek is afgehandeld. De kaart is "inmiddels afgehaald" en het document kon op 3 januari 1942 worden gearchiveerd ("Opbergen").

Handgeschreven brief (ambtelijke correspondentie).

De brief is een administratieve mededeling betreffende een marktkoopman genaamd J. van Praag. De auteur, J. Meng, kaart twee zaken aan: 1. **Verzoek om assistentie:** Vanwege de slechthorendheid van de heer Van Praag (exploitant van plaats nr. 23), wordt voorgesteld om hem toe te staan hulp te krijgen van zijn zoon, Philip (Ph.) van Praag (geboren 13 september 1915), indien hij een 'losse plaats' (een dagplaats) op de markt inneemt. 2. **Restitutiekwestie:** Er is een vraag over de terugbetaling van marktgeld. Meng bevestigt dat er op 2 mei jl. voor drie weken marktgeld is betaald voor plaats 138, onder verwijzing naar specifieke kwitantienummers (4012 t/m 4014). Hij distantieert zich verder van de inhoudelijke afhandeling van deze specifieke zaak. Het handschrift is een vlot, zakelijk cursief uit de vroege 20e eeuw, met gebruik van standaard afkortingen zoals "expl:" (exploitant), "pl: n:" (plaats nummer), "j: l:" (jongstleden) en "kw." (kwitantie).

Document

Dit document is een overzicht van openstaande schulden aan het Bedrijf der Centrale Markt in Amsterdam. De vorderingen betreffen diverse zaken: reparatiekosten voor ruiten, huur van een pakhuis en 'plaatsgeld' (waarschijnlijk voor een marktkraam). Opvallend is de gedetailleerde boekhouding van de deelbetalingen. Bij de laatste twee posten (Van Praag en Bolle) valt op dat er tot diep in 1942 nog kleine bedragen zijn afbetaald, maar dat de betalingen daarna zijn gestopt. De ambtenaar merkt expliciet op dat de inning op "moeilijkheden stuit". ---

M. de Haan.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] Len. Gr. de Boer. [Handgeschreven midden boven:] extra. [Typemachine linksboven:] VP/HG. [Typemachine links:] 30/55/2 M. [Typemachine rechts:] 30 September 1939. [Adresblok:] den Heer E.S. van Praag, Blasiusstraat 99 II, Amsterdam-Oost. Wijk 11. [Inhoud:] Naar aanleiding van Uw brief d.d. 6 dezer deel ik U mede, dat het daarin gedane verzoek alleen i...

# TRANSCRIPTIE J.G. Overkamp [rechtsboven:] pers. bew. A 35/623317 geb. 25/3 '91 Rozenstraat 50 ^II

# TRANSCRIPTIE Hr Reusz 16/12/39 Hermannus van Praag Sigmar geb. 11 April 1904 A'dam

# TRANSCRIPTIE [Gedrukt briefhoofd:] **W. POLAK** **MED. DOCTs. ARTS** **Prins Hendrikkade 144** **AMSTERDAM.** ————— [Handgeschreven tekst 1, rechtsboven:] 21-XI-'41.- [Handgeschreven tekst 1, midden:] L.S. de heer A Praag is ziek en onder behande- ling van W Polak. ________________________ [Handgeschreven tekst 2, onderaan:] Geno. Czaar Peterstr. opgenomen in Z.H. 12/12 -'41 [Handtekeni...