Typoscript (getypte ambtelijke brief/rapportage). 21 oktober (vermoedelijk 1939, gezien de referentie naar oktober 1938). 1                                          21 October                9.
85/78/8                         den Heer Wethouder voor de
Amsterdam.                  Levensmiddelen,

verhuren aan kooplieden, die nog niet regelmatig op de markt
kwamen en dus nog niet tot de klanten van een hunner behooren
(vide hieronder omtrent de afspraak der kramenverhuurders
inzake het niet afnemen van elkanders klanten). Ook adressant
kan dus de "loting" bijwonen. Deze klacht mist derhalve elken
grond, althans voor zoo ver Marktwezen betreft.

         Ad b. Het aanschaffen van eigen materiaal op de
markten staat in principe den kooplieden vrij. In mijn rapport
d.d. 18 April jl. (No.85/47/3 M.) berichtte ik U evenwel,
dat de verkoop van kramen soms wordt misbruikt, als een mid-
del om het "kramengeld", de dezerzijds te heffen belasting op
verhuurde kramen, te ontduiken. Adressant is juist een der-
genen, die zich daaraan hebben schuldig gemaakt, niet alleen
tot ontduiking van het "kramengeld" maar ook van de aanvanke-
lijk ook door hem gemaakte afspraak tusschen de kramenzetters
onderling, om elkander geen klanten af te nemen. Immers de-
gene, die van adressant een kraam "kocht", ging deze tegen
betaling stallen in de loods van adressant en de verkoop van
de kraam was slechts een voorwendsel om de stallingshuur te
kunnen ontvangen (vermeerderd veelal met de afbetaling voor
de in huurkoop gekochte kraam).

         Teneinde aan deze practijken paal en perk te stellen
heeft U goedgevonden, dat ik een aanvulling van het Reglement
op de Markten aan de orde stelde in de Commissie van Advies
voor de Markten, die de behandeling van deze aangelegenheid
nog niet heeft voltooid (vide de notulen der 27ste vergadering
van de Commissie d.d. 17 Juli jl.).

         Intusschen hebben de organisaties van kramenverhuur-
ders en marktkooplieden samen een regeling getroffen, die ten
deze nuttig kan werken. De bedoelde organisaties kwamen over-
een, dat de vrijheid der marktkooplieden om eigen materiaal
aan te schaffen in principe gehandhaafd blijft. Ingesteld
wordt een sub-commissie uit de "Commissie van geschillen"
bedoeld in Uw brief d.d. 26 October 1938 (No.769 L.M.1937),
welke sub-commissie bestaat uit den voorzitter der "Commissie
van geschillen" (de inspecteur van het Marktwezen) een ver-
tegenwoordiger der marktkooplieden-organisaties en een ver- * Taalgebruik: Het document is geschreven in formeel, ambtelijk Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (zoals "behooren", "tusschen", "zoo ver").
* Inhoud: De inspecteur van het Marktwezen rapporteert over een klacht van een "adressant" (indiener van een verzoek/klacht). De kern van de zaak is de ontduiking van het "kramengeld" (een gemeentelijke belasting). Kooplieden deden alsof ze een kraam kochten (in plaats van huurden) om de belasting te ontlopen, terwijl ze in feite een verkapte huur betaalden in de vorm van stallingskosten en afbetalingen.
* Regulering: Er wordt verwezen naar een kartelachtige afspraak tussen kramenverhuurders om elkaars klanten niet af te nemen. De overheid probeert dit gedrag te corrigeren via een aanpassing van het Marktreglement en de instelling van een geschillencommissie. Dit document biedt een inkijkje in de complexe organisatie van de Amsterdamse markten aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. In deze periode probeerde de gemeente Amsterdam de informele economie op de markten strakker te reguleren om belastinginkomsten veilig te stellen en de macht van private kramenverhuurders te beteugelen. De genoemde datum van oktober 1938 in de tekst suggereert dat dit rapport in 1939 is geschreven, een tijd van economische spanning en toenemende overheidscontrole op de distributie van levensmiddelen.