Archief 745
Inventaris 745-328
Pagina 188
Dossier 2A
Jaar 1940
Stadsarchief

Getypte ambtelijke rapportage of conceptbrief met handgeschreven correcties en aanvullingen.

Origineel

Getypte ambtelijke rapportage of conceptbrief met handgeschreven correcties en aanvullingen. Bovenaan handgeschreven:
Voor de droge "tuinders" ~~moeten~~ worden nog nadere berichten afgewacht.

Getypte tekst met correcties:
~~bineerd vervoer per dekschuit.~~

Aanvoer door grossiers. Deze zal per trein, schuit of paard en wagen plaatsvinden, al of niet door bemiddeling van de expediteurs. De aardappelgrossiers zullen per vaartuig aanvoeren, zooals dit steeds in het winterseizoen gebruikelijk is; ten gerieve van den handel zullen zij evenwel binnenkort verzoeken, om ~~op~~ verschillende ~~plaatsen~~ van de stad schuiten te mogen hebben, waar kan worden afgeleverd. De verkoop blijft gecentraliseerd op de Centrale Markt (in het bankkantoor) geschieden. Wanneer dit verzoek zal zijn ingekomen, zal ik U terzake nader rapporteeren.

Tot regeling van den afvoer van de Centrale Markt heb ik overleg gepleegd met het Bestuur van de Federatie van Verenigingen van Kleinhandelaren in aardappelen, groente en fruit en met mijn Ambtgenoot voor de Gemeentetram. De voornoemde Federatie heeft, op mijn initiatief, een 100-tal handkarren gehuurd bij de organisatie van karrenverhuurders, welke handkarren ter beschikking zullen worden gesteld van winkeliers, die, nadat zij alsnog de kleine benzinetoewijzing van mijn dienst hebben ontvangen, verder zonder auto zullen moeten afvoeren. Handgeschreven: Voor het overige zal de afvoer moeten geschieden door-

Handgeschreven in de linkermarge (verwijzend naar de toevoeging hierboven):
~~paarden-~~tractie, schuiten, en de reeds aanwezige handkarren en bakfietsen. Met de Heeren Dr. Ir. Heemskerk en Beel heb ik de mogelijkheid besproken om een aantal vrachtauto's te verbouwen ~~tot~~ en geschikt te maken voor voortbeweging door gas, hetwelk eventueel ~~bij~~ door stook van Gemeentewege kan worden geleverd.

Vervolg getypte tekst:
Het overleg met mijn Ambtgenoot van de Gemeentetram heeft ertoe geleid, dat wij beiden van oordeel zijn, dat de tram ten deze geen diensten zal kunnen verrichten. Ik schreef mijn Ambtgenoot dienaangaande heden een brief (No. 37/28/21 M.) waarvan ik in bijlage dezes een afschrift overleg.

De practijk dient thans verder te worden afgewacht, opdat kan worden beoordeeld of ~~andere~~ nog verdere maatregelen moeten worden genomen.

De Directeur, Dit document biedt een unieke inkijk in de logistieke "noodgrepen" tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland.
* Brandstofschaarste: De kern van het probleem is het gebrek aan benzine ("benzinetoewijzing"). Hierdoor moeten winkeliers die normaal met een auto/vrachtwagen kwamen, nu overschakelen op handkarren.
* Terugkeer naar oude middelen: Men valt terug op vervoer per spoor, over water (schuiten) en dierlijke tractie (paard en wagen). De inhuur van maar liefst 100 handkarren illustreert de schaal van de de-mechanisatie.
* Surrogaatoplossingen: De handgeschreven passage over het verbouwen van vrachtauto's om op gas te rijden verwijst naar het gebruik van houtgasgeneratoren of stadsgas, een veelvoorkomend fenomeen tijdens de oorlogsjaren toen vloeibare brandstoffen door de bezetter werden gevorderd.
* Samenwerking: Er is sprake van gecoördineerde planning tussen de marktdirectie, de branchevereniging van handelaren en de Gemeentetram (hoewel de inzet van trams voor goederenvervoer in dit geval werd afgewezen). De Centrale Markt in Amsterdam (geopend in 1934 aan de Jan van Galenstraat) was cruciaal voor de voedselvoorziening van de stad. Tijdens de bezetting werd de distributie van voedsel steeds moeizamer door vorderingen en brandstofgebrek. De genoemde namen "Heemskerk" en "Beel" duiden op hooggeplaatste ambtenaren of technici uit die tijd; Louis Beel was destijds een prominente bestuursambtenaar (later minister-president), hoewel het hier ook om lokale Amsterdamse functionarissen kan gaan. De "bank" in de Centrale Markt waarover gesproken wordt, verwijst naar het marktkantoor dat als administratief centrum diende.

Samenvatting

Dit document biedt een unieke inkijk in de logistieke "noodgrepen" tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland.
* Brandstofschaarste: De kern van het probleem is het gebrek aan benzine ("benzinetoewijzing"). Hierdoor moeten winkeliers die normaal met een auto/vrachtwagen kwamen, nu overschakelen op handkarren.
* Terugkeer naar oude middelen: Men valt terug op vervoer per spoor, over water (schuiten) en dierlijke tractie (paard en wagen). De inhuur van maar liefst 100 handkarren illustreert de schaal van de de-mechanisatie.
* Surrogaatoplossingen: De handgeschreven passage over het verbouwen van vrachtauto's om op gas te rijden verwijst naar het gebruik van houtgasgeneratoren of stadsgas, een veelvoorkomend fenomeen tijdens de oorlogsjaren toen vloeibare brandstoffen door de bezetter werden gevorderd.
* Samenwerking: Er is sprake van gecoördineerde planning tussen de marktdirectie, de branchevereniging van handelaren en de Gemeentetram (hoewel de inzet van trams voor goederenvervoer in dit geval werd afgewezen).

Historische Context

De Centrale Markt in Amsterdam (geopend in 1934 aan de Jan van Galenstraat) was cruciaal voor de voedselvoorziening van de stad. Tijdens de bezetting werd de distributie van voedsel steeds moeizamer door vorderingen en brandstofgebrek. De genoemde namen "Heemskerk" en "Beel" duiden op hooggeplaatste ambtenaren of technici uit die tijd; Louis Beel was destijds een prominente bestuursambtenaar (later minister-president), hoewel het hier ook om lokale Amsterdamse functionarissen kan gaan. De "bank" in de Centrale Markt waarover gesproken wordt, verwijst naar het marktkantoor dat als administratief centrum diende.

Gerelateerde Documenten 6