Dienstbrief / Ambtelijke correspondentie. Amsterdam, 19 juni 1940. Gemeente Amsterdam, Afdeling Financiën (Afd. Fin. 1940). Nº 508 L.M. 1940 20/6
GEMEENTE AMSTERDAM

AFD. Fin.1940.
No. 731/82.7

AMSTERDAM, 19 Juni 1940.

BIJLAGEN

MEN WORDT VERZOCHT BIJ HET ANTWOORD NAUWKEURIG HET NUMMER EN DE AFDEELING VAN DIT SCHRIJVEN TE VERMELDEN.

Naar aanleiding van het schrijven van den Directeur van het Marktwezen d.d. 10 Juni j.l., in antwoord op mijn kantbrief van 4 dezer, deel ik U mede, dat ik van meening blijf, dat indien de financiëele toestand van J. Posener van dien aard is, dat hij momenteel niet in staat is, het plaatsgeld voor beide plaatsen op de Centrale Markt te betalen, de Gemeente voorshands niet verder behoeft te gaan, dan het verleenen van uitstel van betaling voor één der plaatsen. Het is immers niet uitgesloten, dat de omstandigheden zich voor het einde van dit jaar zoodanig wijzigen, dat Posener weer in staat zal zijn aan zijn verplichtingen ten opzichte van de Gemeente te voldoen.

Op grond van het vorenstaande moet ik tegen de voorgestelde kwijtschelding bezwaar blijven maken.

De Wethouder voor de Financiën,
[Handtekening: onleesbaar, mogelijk Rusting]
Z.O.Z.

Aan
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
Wasch- en Schoonmaak-,
Bad- en Zweminrichtingen.

Model G. A. 5
100.000-2-'33

[Kantlijn links, handgeschreven:]
dan opnieuw beslissen
7 * Kern van het document: De Wethouder van Financiën wijst een voorstel tot kwijtschelding van marktgeld af voor een zekere J. Posener. In plaats van kwijtschelding stelt hij enkel uitstel van betaling voor voor één van de twee marktplaatsen die de man huurt.
* Argumentatie: De afdeling Financiën hanteert een strikt beleid. Men hoopt dat de financiële situatie van de betrokkene voor het einde van het jaar zal verbeteren, waardoor de schuld alsnog kan worden geïnd. De wethouder wil geen precedent scheppen door direct tot kwijtschelding over te gaan.
* Bureaucratische context: De brief getuigt van de gelaagde besluitvorming binnen de gemeente Amsterdam (Directeur Marktwezen -> Wethouder Financiën -> Wethouder Levensmiddelen). De handgeschreven notitie "dan opnieuw beslissen" suggereert dat de zaak eind 1940 opnieuw bekeken moet worden. * Historische periode: De brief is gedateerd op 19 juni 1940, ruim een maand na de Nederlandse capitulatie en het begin van de Duitse bezetting. Ondanks de enorme politieke omwenteling draait de gemeentelijke bureaucratie in eerste instantie gewoon door ("business as usual").
* Persoon: De genoemde J. Posener betreft hoogstwaarschijnlijk Jacob Posener, een Joodse koopman in Amsterdam. In deze fase van de bezetting waren de specifieke anti-Joodse maatregelen die ondernemers uit het economische leven zouden weren nog in voorbereiding, maar de economische onzekerheid was al groot.
* Locatie: De "Centrale Markt" verwijst naar de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat, destijds het logistieke hart van de voedselvoorziening in Amsterdam. Voor marktkooplieden was het betalen van "plaatsgeld" een aanzienlijke vaste last, zeker wanneer de handel door de oorlogsomstandigheden stagneerde. Financi (Wethouder) J. Posener Levensmiddelen (Wethouder) Gemeente Amsterdam Marktwezen