Zakelijke brief (doorslag/kopie) betreffende huuropzegging. 3 mei 1940. De Directeur (vermoedelijk van de Centrale Markt). Den Heer E. Beugeltas. VP/HG.
97/12/2 M.

[Handgeschreven diagonaal: Aangetekend]
[Handgeschreven paraaf/krul]
[Handgeschreven naam: H. Müller]
[Stempel: klein rond stempel met adelaar]

3 Mei 1940.

den Heer E. Beugeltas,
Sigarenmakerswerkplaats H 141 B.
Centrale Markt,
Amsterdam-West.

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 30 April jl. bericht ik U, dat de huurovereenkomst van de sigarenmakerswerkplaatsen op de Centrale Markt, krachtens het contract, slechts met in acht neming van een opzegtermijn van ten minste 1 kalenderweek kan worden beëindigd. Uw opzegging wordt derhalve eerst op 11 Mei a.s. van kracht. De huurprijs ten bedrage van ƒ 2,25 over de kalenderweek van 5 tot en met 11 Mei a.s. dient U alsnog te betalen ten kantore van mijn dienst. U gelieve hieraan ten spoedigste te voldoen.

De Directeur, Dit document is een formele, zakelijke mededeling van de directeur van de Centrale Markt in Amsterdam aan een huurder, de heer E. Beugeltas. De kern van de brief is een administratieve correctie op een huuropzegging.

De heer Beugeltas had geprobeerd per 30 april zijn huur op te zeggen, maar de directeur wijst hem op de contractuele opzegtermijn van één week. Hierdoor wordt de einddatum verschoven naar 11 mei 1940 en moet er nog één week huur betaald worden (2,25 gulden). De toon is zakelijk en dwingend ("U gelieve hieraan ten spoedigste te voldoen").

Opmerkelijk is de handgeschreven naam "H. Müller" bovenaan. Dit zou kunnen wijzen op een Duitse functionaris die toezicht hield op de administratie, of een latere eigenaar/verwerker van het archiefstuk. Het kleine stempeltje naast de naam lijkt een Duitse 'Hoheitszeichen' (adelaar met swastika) te bevatten, wat ongebruikelijk is voor de datum van 3 mei (vóór de invasie), tenzij het document later in de oorlog is voorzien van dit stempel door een controlerende instantie. De datum van de brief, 3 mei 1940, geeft het document een intense historische lading. Het is geschreven exact één week voor de Duitse inval in Nederland (10 mei 1940). Terwijl de bureaucratie van de Centrale Markt zich bezighield met een huurschuld van 2,25 gulden en opzegtermijnen, stond het land aan de vooravond van een totale oorlog.

De ontvanger, Elias Beugeltas, was een Joodse sigarenmaker. De Centrale Markt in Amsterdam-West was een belangrijke plek voor handel en kleine ambachten. Veel Joodse Amsterdammers waren werkzaam in de tabaksindustrie. De opzegging van zijn werkplaats op 30 april 1940 zou kunnen duiden op de economische onzekerheid van die tijd, of een poging om zaken af te wikkelen vlak voor de dreiging werkelijkheid werd. Het wrange is dat de huurtermijn in deze brief verlengd wordt tot 11 mei 1940; de dag nadat de oorlog in Nederland uitbrak.

Dit document is een treffend voorbeeld van de 'banaliteit' van de administratie die doorliep tot op de drempel van de bezetting. B.