Brief (doorslag van een getypt schrijven)
Origineel
Brief (doorslag van een getypt schrijven) 15 september 1941 De Directeur (vermoedelijk van de Marktdienst van de gemeente Amsterdam) Den Heer M. Heilbron, Weesperstraat 112 III, Amsterdam-Centrum extra [handgeschreven]
HG.
den Heer M. Heilbron,
Weesperstraat 112 III,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 10.
26/31/3 M.
15 September 1941.
Mij is gerapporteerd, dat U op Zaterdag 6 September jl. de markt aan de Dapperstraat andermaal niet op het voorgeschreven tijdstip met Uw goederen had verlaten, ondanks de waarschuwing vervat in mijn brief d.d. 28 November 1940 No.26/31/9 M.
In verband met dit feit bericht ik U, dat ik U, overeenkomstig het bepaalde in artikel 39 lid 1 van het Reglement op de Markten heb gestraft met ontneming van het recht om op de markten hier ter stede een plaats in te nemen en wel voor den tijd van één dag, namelijk op Zaterdag 20 September a.s.
De Directeur, Dit document is een officiële kennisgeving van een disciplinaire straf aan een marktkopman. De ontvanger, de heer M. Heilbron, wordt gestraft omdat hij zijn kraam op de Dappermarkt op zaterdag 6 september 1941 niet op tijd had ontruimd.
Opvallende punten:
* Recidive: Er wordt verwezen naar een eerdere waarschuwing uit november 1940 ("andermaal"), wat de reden is voor de huidige strafmaatregel in plaats van een nieuwe waarschuwing.
* Juridische grondslag: De straf is gebaseerd op artikel 39 lid 1 van het 'Reglement op de Markten'.
* Sanctie: De straf bestaat uit een marktverbod voor de duur van één dag in de gehele stad Amsterdam, specifiek op zaterdag 20 september 1941.
* Handgeschreven notitie: Bovenaan staat het woord "extra", wat mogelijk duidt op een speciale administratieve afhandeling of een kopie voor een specifiek dossier. De datum van dit document, 15 september 1941, is historisch zeer beladen. Nederland was op dat moment bezet door nazi-Duitsland. De ontvanger, Mozes Heilbron (geboren in 1888), woonde in de Weesperstraat, het hart van de toenmalige Joodse buurt in Amsterdam.
De timing van deze brief is wrang: precies één dag eerder, op 14 september 1941, vaardigde de bezetter een verordening uit die bepaalde dat Joden geen toegang meer hadden tot openbare markten, behalve tot de speciaal aangewezen "Joodse markten". Terwijl de directeur van de marktdienst de heer Heilbron straft met een uitsluiting voor één dag (20 september), werd hem door de algemene anti-Joodse maatregelen feitelijk het werken op de reguliere Dappermarkt definitief onmogelijk gemaakt.
Mozes Heilbron werd later gedeporteerd en is in augustus 1942 vermoord in Auschwitz. Dit document illustreert hoe de reguliere bureaucratie doorliep terwijl de systematische uitsluiting en vervolging van de Joodse bevolking in volle gang was.