Brief (doorslag/kopie) van een gemeentelijke instantie. 15 oktober 1941. De Directeur (vermoedelijk van de Marktwezen/Marktdienst Amsterdam). [Handgeschreven in potlood:]
Verzonden M v d Veen [?]

[Getypt:]
HG.

Mw.H.Wertheim,
Eemsstraat 7 II,
Amsterdam-Zuid.

Wijk 22B.

33/57/2 M. 15 October 1941.

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 8 September jl. verleen ik U hierbij gedurende drie maanden na dato dezes toestemming Uw plaats op de markt Westerstraat niet te bezetten.

U dient er echter voor te zorgen, dat het ook tijdens Uw afwezigheid verschuldigde marktgeld geregeld wekelijks bij den dienstdoenden marktambtenaar wordt betaald.

De Directeur, De brief is een formeel antwoord op een verzoek van mevrouw H. Wertheim. Zij heeft op 8 september 1941 verzocht om haar marktplaats op de Westerstraatmarkt tijdelijk (drie maanden) niet te hoeven bezetten. De directeur van de marktdienst verleent hiervoor toestemming, maar stelt als harde voorwaarde dat het marktgeld wekelijks doorbetaald moet worden aan de dienstdoende ambtenaar.

De toon is strikt zakelijk en administratief. Het document illustreert de bureaucratische gang van zaken tijdens de bezetting: zelfs wanneer een marktkoopman of -vrouw om persoonlijke of externe redenen niet kan werken, blijven de financiële verplichtingen aan de gemeente onveranderd van kracht. De datum (oktober 1941) en de achternaam van de geadresseerde (Wertheim) zijn in de context van de Tweede Wereldoorlog in Amsterdam zeer betekenisvol. De Eemsstraat in de Rivierenbuurt was een straat met veel Joodse bewoners. In deze periode van de bezetting werden de anti-Joodse maatregelen steeds strenger. Joden werden stelselmatig uit het openbare leven en uit vele beroepen geweerd.

Volgens archiefbronnen (o.a. Joods Monument) woonde Henriëtte Wertheim-Polak op het adres Eemsstraat 7-II. Zij was een marktkoopvrouw die op de Westerstraat stond. Het verzoek om de marktplaats drie maanden niet te bezetten kan te maken hebben gehad met ziekte, maar ook met de toenemende restricties en de gevaarlijke situatie voor Joodse Amsterdammers op straat en op markten. Henriëtte Wertheim-Polak werd later gedeporteerd en is in juni 1943 in Sobibor vermoord. Dit document vormt daarmee een aangrijpend bewijs van de "normale" administratieve werkelijkheid die doorliep terwijl de Jodenvervolging in volle gang was. H. Wertheim Marktwezen