Getypte doorslag van een officiële brief (dienstbrief). 15 oktober 1941. later [handgeschreven in blauwpotlood]

HG.

Mw. H. Wertheim,
Eemsstraat 7 II,
Amsterdam-Zuid.

Wijk 22B.

33/57/2 M. 15 October 1941.

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 8 September jl. verleen
ik U hierbij gedurende drie maanden na dato dezes toestemming Uw
plaats op de markt Westerstraat niet te bezetten.

U dient er echter voor te zorgen, dat het ook tijdens Uw
afwezigheid verschuldigde marktgeld geregeld wekelijks bij den
dienstdoenden marktambtenaar wordt betaald.

De Directeur, * Kernboodschap: De brief is een reactie op een verzoek van mevrouw Wertheim van 8 september 1941. De directeur verleent haar toestemming om haar standplaats op de Westerstraatmarkt voor een periode van drie maanden onbezet te laten.
* Voorwaarde: Er geldt een strikte financiële voorwaarde: het marktgeld moet gedurende deze periode van afwezigheid wekelijks worden doorbetaald aan de dienstdoende marktambtenaar.
* Toon: De brief is kort en strikt zakelijk-bureaucratisch, wat kenmerkend is voor gemeentelijke correspondentie uit die tijd.
* Handgeschreven notitie: Het woord "later" bovenaan is waarschijnlijk een latere toevoeging door een archivaris of ambtenaar, mogelijk wijzend op een vervolgactie of de status van het dossier. * Historische periode: De brief dateert van oktober 1941, ruim een jaar na de start van de Duitse bezetting van Nederland. Dit was een periode waarin de anti-Joodse maatregelen in Amsterdam steeds verder werden aangescherpt.
* De geadresseerde: De achternaam Wertheim en het woonadres in de Eemsstraat (gelegen in de Rivierenbuurt, een wijk met destijds een grote Joodse populatie) duiden er sterk op dat de geadresseerde van Joodse afkomst was.
* Joodse marktkooplieden: In 1941 werden Joodse marktkooplieden steeds vaker geweerd van reguliere markten. Vanaf september 1941 mochten Joden alleen nog op speciaal aangewezen "Joodse markten" staan. Het feit dat mevrouw Wertheim vraagt om haar plaats op de Westerstraat (een niet-Joodse markt) onbezet te laten, kan te maken hebben met deze beperkende maatregelen, of met een poging om haar nering tijdelijk stop te zetten vanwege de onveilige situatie.
* Bureaucratie in oorlogstijd: Het document illustreert hoe de gemeentelijke bureaucratie "gewoon" doorging met het innen van gelden en het beheren van vergunningen, terwijl de wereld van de betreffende burger (in dit geval een Joodse Amsterdamse) volledig instortte. H. Wertheim Gemeente Amsterdam