Administratief register of inventarisatielijst van neringdoenden (winkeliers).
Origineel
Administratief register of inventarisatielijst van neringdoenden (winkeliers). [Linkerkolom bevat herhaaldelijk kruisjes 'x' voor specifieke namen]
Vroese R. | Lepelstraat 51 | Groenten, aardappelen
x Dobrowski L. | hal op no. 55 Spinozastraat 27 I | Almede eenig kuur in glas.
Deever J. | Zaak was Raderstraat 42e Valkenburgerstraat 126 | Opgeheven. Groenten en aardappelen.
Mouwes J. | Jodenbreestraat 72 | Groenten, gez. en ger. visch, zuurwaren enz.
x Naars J. | Swammerdamstraat 39 | Staat vermeld. Gesloten wegens liquidatie.
Pach A. | Waterlooplein 95 | Aardappelen, groenten.
Piller J. | Nw Kerkstraat 38 | Aardappelen, groenten alsmede eenig kuur in glas.
x Links P. | Borneoburgstraat 19 | Zaak opgeheven.
x Plukker F. | Nieuwmarkt 9 | Gesloten.
x Polak M. | Kerkstraat 340 | Gesloten.
Polak H. | Nw Heerengracht 189 | Surogaten, Zeeppoeder, Lucifers, Zout enz.
x Poortje A. | Uithoornstraat 3 | Zaak was Meerhuizenplein 11. Opgeheven.
Porcelijn A. | Nw Prinsengracht 40 | gerookte visch, surogaten, zuurwaren, delicatessen.
x Ross A. J. | Amsteldijk 145 | Staat vermeld. Gesloten wegens liquidatie.
Sapt E. | Jodenbreestraat 55 | Fruit, comestibles, delicatessen.
(Lapsen ??)
x Schoonhoed M. | Pl. Parklaan 17 | Zaak gesloten.
? Schuitenvoerder M. | Hoogte Kadijk 51 | Zaak Kadijksplein 6 is thans van N. Zuurontv. Parklaan 27.
x Vleeschdrager J. | Ant.breestraat 69 | Groenten en aardappelen. Zaak gesloten.
Vleeschdrager M. | Nw Amstelstraat 17 II | Zaak op no 10. Groenten, aardappelen alsmede enkele conserven.
Winter J. de | Nieuwendijk 84 | Visch in blik, surogaten, alcoh. vrije drank, Jans enz.
Winter Ph. de | Kloveniersburgwal 34 I "Pl Pinda Padi" | Vischhandel, gedr. groenten, surogaten, limonade enz.
x Wittenburg E. | Jodenbreestraat 65 | Staat vermeld. Gesloten.
[Onderaan rechts:] 20/242 [met enkele cijfers in de marge: 21, 22, 43]
[Onderaan links:] gestuurd * Inhoud: Dit document is een gedetailleerde lijst van kleinschalige handelaren in Amsterdam, voornamelijk in levensmiddelen (groenten, vis, zuurwaren). De lijst lijkt deel uit te maken van een controle- of registratiesysteem om de actuele status van winkels bij te houden.
* Staat van de zaken: Een significant aantal zaken is gemarkeerd met de opmerking "Gesloten", "Opgeheven" of expliciet "Gesloten wegens liquidatie". De kruisjes in de kantlijn lijken deze beëindigde zaken te markeren.
* Terminologie: De veelvuldige vermelding van "surogaten" (vervangingsmiddelen voor schaarse goederen zoals koffie of thee) en "kuur in glas" (tafelzuur of conserven) is typerend voor een economie in oorlogstijd.
* Demografie: De namen (o.a. Mouwes, Polak, Vleeschdrager, Porcelijn) en de locaties in de Jodenbuurt (Jodenbreestraat, Waterlooplein, Rapenburger/Valkenburgerstraat) wijzen op een overzicht van Joodse ondernemers. Dit document is een aangrijpende primaire bron die de economische uitschakeling van de Joodse bevolking in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting (1940-1945) illustreert. In deze periode werden Joodse ondernemers gedwongen hun zaken te registreren, waarna ze vaak onder het beheer van een nationaalsocialistische beheerder ('Verwalter') werden gesteld of definitief werden geliquideerd (zogenaamde 'Arisering').
De vermelding van de wereldberoemde koosjere delicatessenzaak Mouwes op de Jodenbreestraat 72 is historisch significant. De zaak werd tijdens de bezetting ook getroffen door de anti-Joodse maatregelen. De termen "liquidatie" in dit document verwijzen direct naar de systematische beroving van Joods bezit. De lijst fungeerde vermoedelijk als werkdocument voor een instantie die toezicht hield op de distributie of de sanering van het winkelbestand in de stad. N. Zuurontv