Archiefdocument
Origineel
De onderstaande tabel volgt de kolommen van het originele document: Naam, Adres en Omschrijving/Status.
Linkerpagina
| Naam | Adres | Omschrijving / Bijzonderheden |
|---|---|---|
| Isaaks B. (G. Isaaks-Wessel) | Maasstraat 118 | Visch, Fruit, salades, visch conserv. vloeibare en droge surrogaten. |
| Joseph B. | Händelstraat 5 | Zaak was gevestigd Parnassusweg 3. Opgeheven Dec. 39. |
| Kloots R. | Jos. Israelskade 94 | Groenten, aardappelen, enkele fl. tafelzout en pakjes vanillesuiker. |
| Koopman J. | Vrolikstraat 297 | Kitsenhuis, geen winkelzaak. Verkocht vroeger aardapp. en groenten voor de deur alsmede van een kar welke voor de woning op straat stond. Voorraad groente en aardappelen werden achter opgeslagen. Thans opgehouden. |
| Meents B. | Transvaalstraat 60 | Zaak sedert enkele maanden gesloten. |
| Mok R. | Retiefstraat 21 | Zuur in glas, vischpasta's, azijn en surrogaten. |
| Naatje H. | Helmholtzstraat 1 | Gesloten. Op deur staat vermeld: Gesloten wegens liquidatie. |
| Neuman R. | Scheldestraat 133 | Groenten, aardappelen en gedroogde groenten en vloeibare surrogaten. |
| { Phal L. / Phal van Hes D. | Camperstraat 5 | Op deur staat vermeld: "Gesloten wegens liquidatie". In etalage nog aanwezig zuur in glas, azijn en diverse surrogaten. |
| Peper H. | Blasiusstraat 93 | Volgens verkregen inlichtingen geheele winkel reeds gesloten. |
| Peper J. | Grensstraat 11 | Zaak gesloten. Moest liquideeren. |
| Pinko M. | Burmanstraat 21 | Groenten, aardappelen en vloeibare surrogaten. |
| Sluis J. | Blasiusstraat 46 | Was 20 sept. 41 uit de zaak zijn. Kreeg na gedaan verzoek een maand uitstel. Is sedert 20 oct 41 geliquideerd. Zaak was op No. 61. |
| Speijer A. | Kraaijenhoffstraat 30 | Heeft jaren geleden een zaak gehad in de Wagenaarstraat 111. Thans geen zaak. |
Rechterpagina
| Naam | Adres | Omschrijving / Bijzonderheden |
|---|---|---|
| Speijer J. | Geleenstraat 3 | Groenten, delicatessen, primeurs, gedroogde groenten en alcoh. vrije dranken. |
| Terlaak J. | Binnenhofstraat 67 | Zaak gesloten. Perceel komt 28/8 '42 wegens verhuizing ledig. |
| Theeboom M. | Blasiusstraat 40 II | Had zaak op No. 45. Moest liquideeren volgens order uit den Haag. Helpt thans broer in zijn wijk. |
| Tonninge S. | Burmanstraat 23 | Zaak was Vrolikstraat 85. Sedert ongeveer 7 jaar geen zaak meer. Thans in werkverschaffing. |
| Uijenkruijer M. | Smitstraat 32 | Aardappelen en groenten, azijn en surrogaten. |
| Vleeschdrager L. | Reitzstraat 17 | Aardappelen, groenten, azijn, surrogaten, schuurgoed enz. |
| Waas M. | 2e Oosterparkstr. 111 | Gesloten. |
| Walg B. | Pretoriusstraat 69 | Aardappelen, groenten, gedroogde groenten, anjers in glas, zuurwaren, jam, mosterd enz. |
--- Dit document is een administratieve lijst van kleine neringdoenden, voornamelijk in de levensmiddelensector (groenten, fruit, vis, surrogaten). De aard van de genoteerde gegevens wijst op een inspectie of inventarisatie door een instantie die toezicht hield op de bedrijfsbeëindiging.
Opvallende elementen:
- Liquidatie en gedwongen sluiting: Veel vermeldingen van "Moest liquideeren", "Gesloten wegens liquidatie" en "Order uit den Haag". Dit duidt op de uitvoering van de anti-Joodse maatregelen van de Duitse bezetter, specifiek de verordeningen gericht op het onteigenen of liquideren van Joodse bedrijven (Arisering).
- Surrogaten: De veelvuldige vermelding van "surrogaten" (vloeibare en droge) weerspiegelt de schaarste en de oorlogseconomie van die tijd.
- Demografie: De adressen concentreren zich in de Rivierenbuurt (Zuid) en de Transvaalbuurt/Oosterparkbuurt (Oost), wijken die in 1941 een grote Joodse bevolking kenden.
- Persoonlijke omstandigheden: De notities over "werkverschaffing" (Tonninge S.) en het helpen van familieleden (Theeboom M.) geven een tragisch inkijkje in de overlevingsstrategieën van de ondernemers nadat hun bron van inkomsten was afgenomen.
--- Het document is zeer waarschijnlijk afkomstig uit het archief van de Omnia-Treuhandgesellschaft of de Wirtschaftsprüfstelle, de instanties die tijdens de Tweede Wereldoorlog belast waren met de liquidatie van Joodse bedrijven in Nederland.
Vanaf 1941 (Verordening 102/41) werden Joodse ondernemers verplicht hun zaken aan te melden, waarna ze ofwel werden 'gearişeerd' (overgenomen door niet-Joden) ofwel werden geliquideerd. Deze lijst dient als bewijs van het bureaucratische proces van de Holocaust, waarbij het ontnemen van bezit en middelen van bestaan de eerste stap was naar de uiteindelijke deportatie en vernietiging. De vermelding van data in 1942 bij de familie Terlaak (28/8 '42) valt samen met de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam naar kamp Westerbork. G. Isaaks Omnia