Handgeschreven register/lijst.
Origineel
Handgeschreven register/lijst. Vermoedelijk augustus/oktober 1941 (gebaseerd op interne datering). Bovenaan de pagina:
Bestaande of opgeheven Zaken (Joden). II
Kolom 1: Naam | Kolom 2: Adres | Kolom 3: Opmerkingen
Allegro L. | Makassarstraat 110 | 20 Aug. 41 schrijven van Duitsche Overheid dat zaak 20 Sept. moest gesloten worden. Werd na verzoek om uitstel, gesteld op 30 Oct. '41. Thans gesloten.
Barend B. | Ingogostraat 14 | Zaak gesloten.
Boas A. | Laings Nekstraat 2 | Moest op order van Duitsche instantie te Den Haag, liquideeren. In de winkel was nog eenige groente aanwezig.
Cohen L. | Transvaalstraat 3 | Aardappelen, groenten, enkele flesch. zuur en ansjovis, droge en vloeibare surrogaten.
Gelderen L.v. | Molukkenstraat 111 | Ongeveer een half jaar uit de zaak. Zaak overgedaan aan Weltenbach. (Ariër)
Gerritse A. | Zeedijk 11 | Na 5 uur 's middags open. gecons. visch, zuur, surrogaten enz.
Gerritse L. | Westerstraat 120 | Zaak geopend van 16-23 uur. gerookte visch, zuur, jam, stroop, surrogaten enz.
Hakker B. | Kinderdijkstraat 48 I | Zaak was gevestigd P.C. Hooftstr. 67. Op order Duitsche instantie gesloten. Op de deur is een briefje geplakt "Door Politie verzegeld". Hakker heeft dit in gevang. [gevangenis] gezeten.
Hakker N. | Beethovenstraat 50 | Zaak gesloten op order van Duitsche instantie. Heeft in verband hiermede ± 6 weken in gevang gezeten.
Halberstadt Ph. | Vrolikstraat 381 | Bloemen, zuur in glas, azijn en enkele droge surrogaten.
Hess M. van | Waverstraat 26 hs | Zaak gevestigd Retiefstraat 189. Volgens mededeeling der vrouw ± half jaar geleden opgeheven. Men zou nu op Daniëlplein staan. Bij nadere contrôle op 24/8 was zaak Retiefstraat 189 open en waren daar aanwezig aardappelen, groente en flesschen azijn.
Onderaan de pagina:
11 stuks * Inhoud: Het document bevat een overzicht van elf Joodse winkeliers en de status van hun bedrijfsvoering onder het bewind van de Duitse bezetter.
* Maatregelen: Er wordt expliciet melding gemaakt van bevelen van de "Duitsche instantie" of "Overheid" om zaken te liquideren of te sluiten. Er is sprake van verzegeling door de politie en arrestaties van eigenaren (Hakker B. en N.).
* Arisering: Bij de onderneming van L. van Gelderen wordt genoteerd dat de zaak is overgedaan aan een "Ariër", een direct gevolg van de ariseringspolitiek waarbij Joods bezit werd onteigend of onder dwang werd verkocht aan niet-Joden.
* Voedselsituatie: De inventarisaties noemen vaak "surrogaten" (zoals voor koffie, thee of eieren), wat typerend is voor de schaarste en distributie tijdens de oorlogsjaren.
* Geografie: De genoemde straten (o.a. Transvaalstraat, Makassarstraat, Retiefstraat) situeren deze winkels voornamelijk in de Transvaalbuurt en de Indische buurt in Amsterdam-Oost, destijds wijken met een grote Joodse populatie. Dit document vormt een tastbaar bewijs van de economische uitsluiting en vervolging van de Joodse bevolking in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Vanaf 1941 voerden de nazi's een reeks verordeningen in (zoals VO 48/1941) die gericht waren op het verwijderen van Joden uit het economische leven. Ambtenaren of politieagenten hielden dergelijke lijsten bij om te controleren of de sluitingsbevelen werden nageleefd. De notities over gevangenschap suggereren dat het niet naleven van deze discriminerende regels leidde tot onmiddellijke repressie. L. van Gelderen P.C. Hooftstr Politie