Getypte circulaire/brief op briefpapier van een vereniging. Augustus 1941. Vereeniging van Grossiers in Aardappelen, Groenten en Fruit "Onderling Belang", Amsterdam. Alle grossiers gevestigd op de Centrale Markt te Amsterdam. VEREENIGING VAN GROSSIERS
IN AARDAPPELEN, GROENTEN EN FRUIT
" ONDERLING BELANG "

SECRETARIAAT:
Jan Haringstraat 23
Telefoon: 8.4.2.8.2
Goedgekeurd bij Kon.Besluit van 18 Juli 1901

Amsterdam-W. Augustus 1941

Aan alle GROSSIERS gevestigd op de CENTRALE MARKT

Mijne Heeren,

Nu langzamerhand alle artikelen in onze handel aan maximum prijzen gebonden zijn en op de veilingen verdeeld wor=den is ook onze taak een geheel andere geworden.
Het begrip handel zooals we dit kenden is vrijwel geheel verdwenen. Meer en meer zijn wij geworden een schakel in het distributie apparaat.
Willen wij als grossier gehandhaafd blijven, dan is het noodig dat wij onze taak, in deze bijzondere tijd goed begrijpen en ook goed uitvoeren.
De vele voorschriften welke gegeven worden op het ge=bied der levensmiddelen voorziening worden niet gemaakt om het den Handel lastig te maken, hoewel zij wel last veroor=zaken.

DEZE VOORSCHRIFTEN WORDEN ALLEEN EN UITSLUITEND GEMAAKT OM

EEN GOEDE DISTRIBUTIE TEGEN REDELIJKE PRIJZEN MOGELIJK TE

MAKEN.

Het is onze taak in het belang der voedselvoorziening van ONZE STAD AMSTERDAM de voorschriften goed uit te voeren, met terzijdestelling van het eigen belang, is het ons aller taak in de eerste plaats er voor te zorgen met inzet van al=les wat wij kunnen presteeren dat de voedselvoorziening goed functionneert in deze veel bewogen tijd.

Wij roepen daarom Uw medewerking in om de goederen welke U worden toegewezen en waarvan momenteel een tekort is zoo goed mogelijk onder Uw afnemers te verdeelen en trachten te bereiken dat GEEN WINKELIER ZONDER GROENTEN NAAR HUIS MOET GAAN.

Tracht naar redelijkheid te verdeelen NIET DE EEN ALLES EN DE ANDER NIETS.

Door op deze wijze te handelen bevorderen wij niet alleen de rust op de CENTRALE MARKT doch ook onder de bevolking ONZER STAD AMSTERDAM.

Nogmaals aller medewerking, aan de gegeven voorschriften is niet alleen GEWENSCHT doch DRINGEND GEBODEN, het gaat er om, te zijn of niet te zijn.

Voor het Bestuur:

W.F.Dijkstra Voorz.
Fr.Draaisma Secr.

--- Deze brief is een dwingende oproep van het bestuur van de grossiersvereniging aan haar leden. De kernboodschap is dat de traditionele vrije handel is opgehouden te bestaan en plaats heeft gemaakt voor een strak gereguleerd distributiesysteem.

Belangrijke elementen in de tekst:
* Verandering van rol: De grossier is niet langer een vrije handelaar, maar een "schakel in het distributie apparaat".
* Ethisch appèl: Er wordt expliciet gevraagd om het "eigen belang" opzij te zetten voor het algemeen belang (de voedselvoorziening van Amsterdam).
* Sociale controle: Het bestuur waarschuwt dat een eerlijke verdeling nodig is om "rust op de Centrale Markt" en onder de bevolking te bewaren. Schaarste mag niet leiden tot willekeur ("niet de een alles en de ander niets").
* Existentiële dreiging: De afsluiting "te zijn of niet te zijn" suggereert dat het voortbestaan van de beroepsgroep afhangt van de mate waarin zij de regels van de bezetter/overheid opvolgen.

--- Het document dateert van augustus 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De economie was op dat moment volledig omgeschakeld naar een "Oorlogseconomie".

• Distributiestelsel: Vanwege schaarste werden bijna alle primaire levensbehoeften op de bon gezet. De overheid (onder toezicht van de bezetter) stelde maximum- en minimumprijzen vast om inflatie en zwarte handel tegen te gaan.
• Centrale Markt: De Centrale Markthallen in Amsterdam-West waren het logistieke hart voor de voedselvoorziening van de stad.
• Spanning: In 1941 nam de schaarste toe en de onvrede onder de bevolking groeide. Organisaties zoals deze vereniging stonden onder enorme druk om de Duitse verordeningen strikt na te leven om sancties of opheffing te voorkomen. De formulering "deze veel bewogen tijd" is een eufemisme voor de precaire politieke en sociale situatie tijdens de bezetting. W. Augustus