W. Augustus

Circulaire/Brief van een beroepsvereniging.

* **Kernboodschap:** De vereniging maant haar leden (de grossiers) aan tot strikte naleving van de distributievoorschriften en maximumprijzen. De vrije handel is door de oorlogsomstandigheden feitelijk opgehouden te bestaan; de grossier is nu een "schakel in het distributie-apparaat". * **Toon:** De tekst is formeel maar dringend, bijna dwingend. Er wordt een beroep gedaan op burgerplicht ("belang van ONZE STAD AMSTERDAM") en solidariteit ("terzijdestelling van het eigen belang"). * **Taalgebruik:** Typisch voor de vroege jaren '40, met woorden als "Mijne Heeren", "voedselvoorziening" en "veel bewogen tijd" (een eufemisme voor de oorlog/bezetting). Het gebruik van hoofdletters voor nadruk onderstreept de ernst. * **Opvallend:** De zin "het gaat er om, te zijn of niet te zijn" suggereert dat het voortbestaan van de beroepsgroep of de vereniging direct afhangt van hun coöperatieve houding ten opzichte van de bezettingsmaatregelen.

Circulaire / Kennisgeving.

Deze brief is een dringende oproep van het bestuur van de grossiersvereniging "Onderling Belang" aan haar leden op de Centrale Markt in Amsterdam. De kernboodschap is de strikte naleving van de verduisteringsvoorschriften. Er wordt expliciet vermeld dat lichtgebruik in de pakhuizen verboden is en dat licht in kantoren afgeschermd moet zijn. Het bestuur hanteert een toon van collectieve verantwoordelijkheid: als er klachten binnenkomen over lichtlekken, brengt dit de werkbare uren (de voorbereidingstijd) voor álle grossiers in gevaar. De brief weerspiegelt de spanning tussen de noodzaak om de voedselvoorziening voort te zetten en de dwingende veiligheidseisen van het oorlogsbestuur.

Getypte circulaire/brief op briefpapier van een vereniging.

Deze brief is een dwingende oproep van het bestuur van de grossiersvereniging aan haar leden. De kernboodschap is dat de traditionele vrije handel is opgehouden te bestaan en plaats heeft gemaakt voor een strak gereguleerd distributiesysteem. **Belangrijke elementen in de tekst:** * **Verandering van rol:** De grossier is niet langer een vrije handelaar, maar een "schakel in het distributie apparaat". * **Ethisch appèl:** Er wordt expliciet gevraagd om het "eigen belang" opzij te zetten voor het algemeen belang (de voedselvoorziening van Amsterdam). * **Sociale controle:** Het bestuur waarschuwt dat een eerlijke verdeling nodig is om "rust op de Centrale Markt" en onder de bevolking te bewaren. Schaarste mag niet leiden tot willekeur ("niet de een alles en de ander niets"). * **Existentiële dreiging:** De afsluiting "te zijn of niet te zijn" suggereert dat het voortbestaan van de beroepsgroep afhangt van de mate waarin zij de regels van de bezetter/overheid opvolgen. ---

Gestencilde circulaire/brief.

Dit document is een dringende oproep van het bestuur van de Amsterdamse grossiersvereniging "Onderling Belang" aan haar leden. De kern van de brief is de transformatie van de vrije handel naar een strikt gereguleerd distributiesysteem. **Belangrijke observaties:** * **Verlies van handelsvrijheid:** De schrijvers constateren dat de vrije handel "vrijwel geheel verdwenen" is. Grossiers zijn verworden tot een "schakel in het distributie apparaat". * **Sociale controle en ethiek:** Er wordt gehamerd op een eerlijke verdeling ("niet de een alles en de ander niets"). Dit suggereert dat er spanningen waren op de werkvloer en mogelijk praktijken waarbij bepaalde afnemers werden voorgetrokken. * **Angst en overleven:** De afsluitende zin "het gaat er om, te zijn of niet te zijn" is een duidelijke waarschuwing. Als de grossiers zich niet aan de regels van de (bezettings)overheid houden, riskeert de gehele beroepsgroep haar bestaansrecht of zelfs liquidatie. * **Nadruk op lokale orde:** De brief benadrukt herhaaldelijk het belang voor de "STAD AMSTERDAM", wat duidt op een poging om sociale onrust en hongeroproer te voorkomen door de distributie ordelijk te laten verlopen.

Circulaire / Brief op officieel briefpapier.

Dit document is een dringende oproep van het bestuur van de grossiersvereniging "Onderling Belang" aan haar leden. De kernboodschap is dat de traditionele vrije handel is opgehouden te bestaan door de oorlogsomstandigheden. De grossier is veranderd van een onafhankelijke handelaar in een "schakel in het distributie apparaat". De toon van de brief is zowel vermanend als existentieel. Het bestuur benadrukt dat het strikt opvolgen van de (door de bezetter/overheid opgelegde) regels de enige manier is voor de grossiers om hun bestaansrecht te behouden ("Willen wij als grossier gehandhaafd blijven"). Er wordt sterk geappelleerd aan het morele plichtsbesef: het algemeen belang van de voedselvoorziening van Amsterdam moet boven het eigen winstbejag worden gesteld. De waarschuwing "het gaat er om, te zijn of niet te zijn" aan het slot onderstreept de ernst van de situatie voor de beroepsgroep.

Getypte circulaire/brief.

* **Kernboodschap:** De vereniging maant haar leden (grossiers) aan tot strikte naleving van de distributieregels en eerlijke verdeling van schaarse goederen onder winkeliers. * **Toon:** Urgent en vermanend. Het gebruik van hoofdletters en onderstrepingen benadrukt de ernst van de situatie. De zinsnede "te zijn of niet te zijn" duidt op het existentiële gevaar voor de beroepsgroep als men zich niet aan de regels houdt. * **Terminologie:** Termen als "maximum prijzen", "distributie apparaat" en "voedselvoorziening" zijn typerend voor de gereguleerde oorlogseconomie. * **Opvallend:** Er wordt sterk geappelleerd aan het algemeen belang van de stad Amsterdam en de sociale rust, waarbij het "eigen belang" (winstbejag of vriendjespolitiek) opzij moet worden gezet.

Circulaire / Brief

* **Taal en Toon:** Het document is geschreven in formeel, wat verouderd Nederlands (bijv. "zooals", "mijne heeren"). De toon is dwingend en autoritair, maar doet ook een beroep op een collectief verantwoordelijkheidsgevoel. Het gebruik van hoofdletters voor belangrijke zinsneden benadrukt de urgentie en de ernst van de situatie. * **Inhoudelijke kern:** De vereniging stelt dat de traditionele vrije handel is opgehouden te bestaan. Grossiers zijn nu onderdelen van een door de overheid gecontroleerd distributieapparaat. De nadruk ligt op strikte naleving van prijsbeheersing en eerlijke verdeling van schaarse goederen onder de winkeliers. Eigenbelang moet wijken voor het algemeen belang van de voedselvoorziening. * **Strategie:** Er wordt een direct verband gelegd tussen de correcte uitvoering van taken door de grossiers en de sociale orde in Amsterdam ("de rust onder de bevolking"). De afsluitende zin "te zijn of niet te zijn" suggereert dat het voortbestaan van de beroepsgroep of de vereniging afhangt van hun coöperatie met de nieuwe regels.

Circulaire/Brief van een beroepsvereniging.

Dit document is een dringende oproep van het bestuur van de Amsterdamse grossiersvereniging aan haar leden tijdens de Duitse bezetting. De kernboodschap is de acceptatie van de nieuwe realiteit: de vrije handel heeft plaatsgemaakt voor een strikt gecontroleerd distributiesysteem met maximumprijzen en toewijzingen via veilingen. De toon is ernstig en vermanend. Er wordt een beroep gedaan op het morele kompas van de handelaren ("terzijdestelling van het eigen belang") en hun burgerplicht ten opzichte van de Amsterdamse bevolking. De nadruk op een eerlijke verdeling ("Niet de een alles en de ander niets") suggereert dat er in de praktijk sprake was van vriendjespolitiek of zwarte handel, wat de voedselvoorziening voor de stad in gevaar bracht. De afsluitende woorden "te zijn of niet te zijn" (een parafrase van Shakespeare) onderstrepen de existentiële dreiging: als de grossiers zich niet aan de regels van de bezetter en de distributiestammen houden, riskeert de beroepsgroep haar bestaansrecht te verliezen of volledig buitenspel gezet te worden door de overheid.

Circulaire / Open brief

Deze brief is een dringende oproep van de beroepsvereniging "Onderling Belang" aan haar leden, de groothandelaren (grossiers) op de Centrale Markt van Amsterdam. De kernboodschap is dat de traditionele, vrije handel door de oorlogsomstandigheden is opgehouden te bestaan. De grossiers zijn nu effectief ambtenaren of "schakels" in een door de staat gecontroleerd distributieapparaat geworden. De tekst benadrukt drie zaken: 1. **Acceptatie van verlies van vrijheid:** De grossiers moeten accepteren dat zij niet meer vrij kunnen handelen en dat maximum-prijzen en opgelegde verdelingen de norm zijn. 2. **Sociale verantwoordelijkheid:** Er wordt gehamerd op een eerlijke verdeling onder de winkeliers om te voorkomen dat sommigen zonder voorraad komen te zitten, wat sociale onrust in de stad zou kunnen veroorzaken. 3. **Existentiële dreiging:** De slotzin ("het gaat er om, te zijn of niet te zijn") suggereert dat het voortbestaan van de beroepsgroep als geheel afhangt van hun bereidheid om zich strikt aan de regels van de bezetter/overheid te houden.

Brief / Circulaire.

* **Kernboodschap:** De vereniging maant haar leden tot strikte naleving van de distributieregels en een eerlijke verdeling van de schaarse goederen. Het eigenbelang moet wijken voor het algemeen belang (de voedselvoorziening van de stad). * **Toon:** De tekst is formeel maar zeer dringend. Het gebruik van hoofdletters en onderstrepingen benadrukt de ernst van de situatie. Er wordt geappelleerd aan de morele plicht van de grossiers om sociale onrust te voorkomen. * **Terminologie:** Termen als "distributie apparaat", "maximum prijzen" en "toegewezen goederen" duiden op een overgang van een vrije markt naar een geleide economie.

Getypt rondschrijven / officiële brief.

* **Kernboodschap:** De brief is een dringende oproep van het bestuur van de grossiersvereniging aan haar leden om zich strikt te houden aan de nieuwe distributieregels en maximumprijzen. De vrije handel heeft plaatsgemaakt voor een strak gereguleerd systeem waarbij de grossier slechts een "schakel" is. * **Toon en taalgebruik:** De toon is ernstig, vermanend en dwingend. Er wordt een beroep gedaan op de morele plicht van de handelaren ten aanzien van de bevolking van Amsterdam ("terzijdestelling van het eigen belang"). Woorden als "DRINGEND GEBODEN" en de verwijzing naar "te zijn of niet te zijn" (vrij naar Shakespeare) onderstrepen de ernst van de situatie en de mogelijke consequenties van niet-naleving. * **Doel:** Het voorkomen van scheve verhoudingen (waarbij de ene winkelier alles krijgt en de ander niets), het tegengaan van woekerprijzen en het bewaren van de sociale rust op de markt en in de stad.

Circulaire/Brief

Deze circulaire markeert een cruciaal kantelpunt voor de Amsterdamse tussenhandel tijdens de Duitse bezetting. De kernboodschap is de transformatie van de vrije markt naar een strak gereguleerde distributie-economie. De vereniging "Onderling Belang" treedt hierbij op als doorgeefluik en handhaver van de maatregelen van de bezetter en de Nederlandse overheidsinstanties (zoals de Rijksbureaus). Enkele opvallende elementen in de tekst: * **Verlies van handelsvrijheid:** De brief erkent expliciet dat het begrip 'handel' zoals men dat kende is verdwenen. De grossier is geen vrije ondernemer meer, maar een "schakel in het distributie apparaat". * **Beroep op gemeenschapszin:** Er wordt sterk geappelleerd aan het algemeen belang van de "stad Amsterdam" boven het "eigen belang". Dit was noodzakelijk om hamsteren en zwarte handel door grossiers tegen te gaan. * **Eerlijke verdeling:** De instructie "NIET DE EEN ALLES EN DE ANDER NIETS" wijst op de spanningen die ontstonden door de toenemende schaarste en de noodzaak om alle winkeliers van voorraad te voorzien om sociale onrust te voorkomen. * **Dreigende toon:** De afsluiting "te zijn of niet te zijn" suggereert dat het voortbestaan van de beroepsgroep (of de individuele vergunning van de grossier) direct afhangt van de gehoorzaamheid aan de nieuwe regels.

Circulaire / Officiële mededeling aan de leden.

Dit document is een dringende oproep van het bestuur van de Amsterdamse grossiersvereniging "Onderling Belang" aan haar leden. De kernboodschap is dat de traditionele vrije handel is opgehouden te bestaan en heeft plaatsgemaakt voor een streng gereguleerd distributiesysteem. De tekst weerspiegelt de spanning tussen het eigenbelang van de handelaren en de noodzaak om de sociale vrede te bewaren door middel van eerlijke rantsoenering. Opvallend is de retoriek: er wordt sterk geappelleerd aan het belang van "Onze stad Amsterdam" en het voorkomen van onrust onder de bevolking. De hoofdletters en onderstrepingen benadrukken de ernst van de situatie. De afsluitende zin "het gaat er om, te zijn of niet te zijn" suggereert dat de vereniging (of de gehele beroepsgroep) vreest voor haar voortbestaan als de regels van de bezetter of de overheid niet strikt worden nageleefd.

Getypte circulaire/brief op briefpapier.

* **Kernboodschap:** De brief is een dringende oproep van het bestuur van de grossiersvereniging aan haar leden om zich strikt te houden aan de distributieregels en maximumprijzen die door de overheid (onder bezetting) zijn opgelegd. * **Transformatie van de sector:** Het document stelt expliciet dat de traditionele "vrije" handel is verdwenen. De grossiers zijn veranderd in een uitvoerende "schakel in het distributie apparaat". * **Sociale ethiek en controle:** Er wordt een beroep gedaan op de morele plicht van de handelaars om voor een eerlijke verdeling te zorgen ("niet de een alles en de ander niets"). Dit dient een tweeledig doel: de voedselvoorziening van Amsterdam veiligstellen en sociale onrust onder de bevolking voorkomen. * **Toon:** De toon is ernstig, formeel en dwingend. De afsluitende zin "het gaat er om, te zijn of niet te zijn" suggereert dat het voortbestaan van de grossiers als beroepsgroep afhangt van hun bereidheid om mee te werken aan het nieuwe systeem.

Getypte circulaire/brief aan leden.

Deze brief is een dringende oproep van het bestuur van de vereniging "Onderling Belang" aan haar leden (de Amsterdamse grossiers). De kernboodschap is dat de traditionele vrije handel is opgehouden te bestaan en heeft plaatsgemaakt voor een strikt gereguleerd distributiesysteem. **Kernpunten:** 1. **Einde van de vrije markt:** Door maximumprijzen en gedwongen toewijzing op veilingen zijn grossiers louter nog "schakels in het distributieapparaat". 2. **Maatschappelijke plicht:** Er wordt een beroep gedaan op de morele verantwoordelijkheid van de handelaren om het eigenbelang opzij te zetten ten behoeve van de voedselvoorziening van Amsterdam. 3. **Eerlijke verdeling:** De nadruk ligt op een solidaire verdeling onder de winkeliers ("niet de een alles en de ander niets") om te voorkomen dat kleine retailers zonder voorraad komen te zitten. 4. **Handhaving van de rust:** Het bestuur stelt dat correcte uitvoering van de regels essentieel is om sociale onrust in de stad te voorkomen. 5. **Existentiële dreiging:** De afsluitende zin "te zijn of niet te zijn" suggereert dat het voortbestaan van de beroepsgroep afhangt van hun bereidheid om mee te werken met de nieuwe regels.

Gestencilde circulaire/brief.

* **Kernboodschap:** De vereniging maant haar leden (de grossiers) aan tot strikte naleving van de distributieregels en een eerlijke verdeling van schaarse goederen. De vrije handel is door de oorlogsomstandigheden vervangen door een strikt gereguleerd systeem. * **Toon:** De toon is ernstig, dwingend en waarschuwend. Er wordt een beroep gedaan op het morele plichtsbesef ("belang der voedselvoorziening", "terzijdestelling van het eigen belang"), maar er wordt ook gedreigd met het voortbestaan van de beroepsgroep ("om, te zijn of niet te zijn"). * **Belangrijkste punten:** 1. Erkenning dat de traditionele handel is verdwenen; de grossier is nu een "schakel in het distributie apparaat". 2. Oproep tot eerlijke verdeling onder winkeliers ("NIET DE EEN ALLES EN DE ANDER NIETS"). 3. De koppeling tussen voedseldistributie en openbare orde ("rust onder de bevolking"). 4. De noodzaak tot samenwerking met de bezetter/overheidsinstanties om de eigen positie als grossier te behouden ("gehandhaafd blijven"). ---

Getypte circulaire/brief.

* **Kernboodschap:** De vereniging drukt haar leden op het hart dat de vrije handel voorbij is. Grossiers moeten zich strikt schikken in hun nieuwe rol als uitvoerders van het distributiesysteem om de voedselvoorziening van Amsterdam te waarborgen. * **Toon:** De tekst is dringend en vermanend. Er wordt een sterk beroep gedaan op de morele plicht ("terzijdestelling van het eigen belang") en het collectieve belang ("onze stad Amsterdam"). * **Sleutelbegrippen:** Distributieapparaat, maximumprijzen, schaarste, sociale rust. * **Opvallende passage:** De zin "het gaat er om, te zijn of niet te zijn" aan het slot duidt op de existentiële dreiging voor de beroepsgroep. Als de grossiers de regels niet zelf handhaven, vreest het bestuur waarschijnlijk dat de bezetter hardhandig zal ingrijpen of de handel geheel zal overnemen.

Antw. op No.489 P.W. dd. 7 Juli 1939. Den Heer Wethouder P.W.

# TRANSCRIPTIE 1 Augustus de Ned.Herv.Diac.Inr., 46a/19/58aM. SV. Overtoom 283, Amsterdam-West. wijk 21. =============== 24 Juli 29 Juli 1944. Glastra 16 pond schol

# TRANSCRIPTIE 1 Augustus de Ver. Ziekenverpleging, 46a/19/58aM. SV. Prinsengracht 769, Amsterdam-Centrum. wijk 5 =================== 24 Juli 29 Juli 1944 Y. Rienstra 20 pond schol

# TRANSCRIPTIE 1 Augustus het Westergasthuis, 46a/19/58aM. SV. 1e Helmerstraat 104 Amsterdam-West. wijk 25 =============== 24 Juli 29 Juli 1944 Dijkstal 160 pond schol 20 pond blei

Grb.1015. H/e. 28 April 1942. den Heer Wethouder P.W.