Circulaire/Brief van een beroepsvereniging. Augustus 1941. Vereeniging van Grossiers in Aardappelen, Groenten en Fruit "Onderling Belang". Alle grossiers gevestigd op de Centrale Markt (Amsterdam). VEREENIGING VAN GROSSIERS
IN AARDAPPELEN, GROENTEN EN FRUIT
"ONDERLING BELANG"

Goedgekeurd bij Kon. Besluit van 18 Juli 1901

SECRETARIAAT:
Jan Haringstraat 23
Telefoon: 8.4.2.8.2

Amsterdam-W. Augustus 1941

Aan alle GROSSIERS gevestigd op de CENTRALE MARKT

Mijne Heeren,

Nu langzamerhand alle artikelen in onze handel aan maximum prijzen gebonden zijn en op de veilingen verdeeld worden is ook onze taak een geheel andere geworden.
Het begrip handel zooals we dit kenden is vrijwel geheel verdwenen. Meer en meer zijn wij geworden een schakel in het distributie apparaat.
Willen wij als grossier gehandhaafd blijven, dan is het noodig dat wij onze taak, in deze bijzondere tijd goed begrijpen en ook goed uitvoeren.
De vele voorschriften welke gegeven worden op het gebied der levensmiddelen voorziening worden niet gemaakt om het den Handel lastig te maken, hoewel zij wel last veroorzaken.

DEZE VOORSCHRIFTEN WORDEN ALLEEN EN UITSLUITEND GEMAAKT OM EEN GOEDE DISTRIBUTIE TEGEN REDELIJKE PRIJZEN MOGELIJK TE MAKEN.

Het is onze taak in het belang der voedselvoorziening van ONZE STAD AMSTERDAM de voorschriften goed uit te voeren, met terzijdestelling van het eigen belang, is het ons aller taak in de eerste plaats er voor te zorgen met inzet van alles wat wij kunnen presteeren dat de voedselvoorziening goed functionneert in deze veel bewogen tijd.

Wij roepen daarom Uw medewerking in om de goederen welke U worden toegewezen en waarvan momenteel een tekort is zoo goed mogelijk onder Uw afnemers te verdeelen en trachten te bereiken dat GEEN WINKELIER ZONDER GROENTEN NAAR HUIS MOET GAAN.

Tracht naar redelijkheid te verdeelen NIET DE EEN ALLES EN DE ANDER NIETS.

Door op deze wijze te handelen bevorderen wij niet alleen de rust op de CENTRALE MARKT doch ook onder de bevolking ONZER STAD AMSTERDAM.

Nogmaals aller medewerking, aan de gegeven voorschriften is niet alleen GEWENSCHT doch DRINGEND GEBODEN, het gaat er om, te zijn of niet te zijn.

Voor het Bestuur:

W.F. Dijkstra Voorz.
Fr. Draaisma Secr. Dit document is een dringende oproep van het bestuur van de Amsterdamse grossiersvereniging aan haar leden tijdens de Duitse bezetting. De kernboodschap is de acceptatie van de nieuwe realiteit: de vrije handel heeft plaatsgemaakt voor een strikt gecontroleerd distributiesysteem met maximumprijzen en toewijzingen via veilingen.

De toon is ernstig en vermanend. Er wordt een beroep gedaan op het morele kompas van de handelaren ("terzijdestelling van het eigen belang") en hun burgerplicht ten opzichte van de Amsterdamse bevolking. De nadruk op een eerlijke verdeling ("Niet de een alles en de ander niets") suggereert dat er in de praktijk sprake was van vriendjespolitiek of zwarte handel, wat de voedselvoorziening voor de stad in gevaar bracht.

De afsluitende woorden "te zijn of niet te zijn" (een parafrase van Shakespeare) onderstrepen de existentiële dreiging: als de grossiers zich niet aan de regels van de bezetter en de distributiestammen houden, riskeert de beroepsgroep haar bestaansrecht te verliezen of volledig buitenspel gezet te worden door de overheid. In augustus 1941 was Nederland ruim een jaar bezet. De schaarste aan levensmiddelen nam toe en de Duitse autoriteiten, samen met Nederlandse departementen, voerden een steeds verstikkender pakket aan maatregelen in om de distributie te beheersen.

De "Centrale Markt" in Amsterdam-West was het zenuwcentrum van de groente- en fruithandel. Door de oorlogsomstandigheden was dit niet langer een plek van vrije prijsvorming, maar een distributieknooppunt waar handelaren slechts fungeerden als "schakel" in het apparaat. Dergelijke circulaires waren noodzakelijk om onrust en illegale handel tegen te gaan, wat in die periode direct kon leiden tot zware straffen of de inbeslagname van goederen. W. Augustus W.F. Dijkstra