Circulaire / Brief Augustus 1941 VEREENIGING VAN GROSSIERS
IN AARDAPPELEN, GROENTEN EN FRUIT
" ONDERLING BELANG "

SECRETARIAAT:
Goedgekeurd bij Kon.Besluit van 18 Juli 1901
Jan Haringstraat 23
Telefoon: 8.4.2.8.2

Amsterdam=W. Augustus 1941

Aan alle GROSSIERS gevestigd op de CENTRALE MARKT

Mijne Heeren,

Nu langzamerhand alle artikelen in onze handel aan maximum prijzen gebonden zijn en op de veilingen verdeeld worden is ook onze taak een geheel andere geworden.
Het begrip handel zooals we dit kenden is vrijwel geheel verdwenen. Meer en meer zijn wij geworden een schakel in het distributie apparaat.
Willen wij als grossier gehandhaafd blijven, dan is het noodig dat wij onze taak, in deze bijzondere tijd goed begrijpen en ook goed uitvoeren.
De vele voorschriften welke gegeven worden op het gebied der levensmiddelen voorziening worden niet gemaakt om het den Handel lastig te maken, hoewel zij wel last veroorzaken.

DEZE VOORSCHRIFTEN WORDEN ALLEEN EN UITSLUITEND GEMAAKT OM
EEN GOEDE DISTRIBUTIE TEGEN REDELIJKE PRIJZEN MOGELIJK TE
MAKEN.

Het is onze taak in het belang der voedselvoorziening van ONZE STAD AMSTERDAM de voorschriften goed uit te voeren, met terzijdestelling van het eigen belang, is het ons aller taak in de eerste plaats er voor te zorgen met inzet van alles wat wij kunnen presteeren dat de voedselvoorziening goed functionneert in deze veel bewogen tijd.

Wij roepen daarom Uw medewerking in om de goederen welke U worden toegewezen en waarvan momenteel een tekort is zoo goed mogelijk onder Uw afnemers te verdeelen en trachten te bereiken dat GEEN WINKELIER ZONDER GROENTEN NAAR HUIS MOET GAAN.

Tracht naar redelijkheid te verdeelen NIET DE EEN ALLES EN DE ANDER NIETS.

Door op deze wijze te handelen bevorderen wij niet alleen de rust op de CENTRALE MARKT doch ook onder de bevolking ONZER STAD AMSTERDAM.

Nogmaals aller medewerking aan de gegeven voorschriften is niet alleen GEWENSCHT doch DRINGEND GEBODEN, het gaat er om, te zijn of niet te zijn.

Voor het Bestuur:
W.F. Dijkstra Voorz.
Fr. Draaisma Secr. * Taal en Toon: Het document is geschreven in formeel, wat verouderd Nederlands (bijv. "zooals", "mijne heeren"). De toon is dwingend en autoritair, maar doet ook een beroep op een collectief verantwoordelijkheidsgevoel. Het gebruik van hoofdletters voor belangrijke zinsneden benadrukt de urgentie en de ernst van de situatie.
* Inhoudelijke kern: De vereniging stelt dat de traditionele vrije handel is opgehouden te bestaan. Grossiers zijn nu onderdelen van een door de overheid gecontroleerd distributieapparaat. De nadruk ligt op strikte naleving van prijsbeheersing en eerlijke verdeling van schaarse goederen onder de winkeliers. Eigenbelang moet wijken voor het algemeen belang van de voedselvoorziening.
* Strategie: Er wordt een direct verband gelegd tussen de correcte uitvoering van taken door de grossiers en de sociale orde in Amsterdam ("de rust onder de bevolking"). De afsluitende zin "te zijn of niet te zijn" suggereert dat het voortbestaan van de beroepsgroep of de vereniging afhangt van hun coöperatie met de nieuwe regels. * Historische periode: Dit document stamt uit augustus 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* Economische situatie: De bezetter had een streng systeem van distributie en maximumprijzen ingevoerd om de schaarste te beheersen en te voorkomen dat goederen op de zwarte markt verdwenen of naar Duitsland werden afgevoerd zonder controle. Grossiers zaten in de tang tussen deze regels en de groeiende tekorten.
* Maatschappelijke spanning: In 1941 nam de druk op de voedselvoorziening toe. De angst voor onrust in de stad Amsterdam was reëel; de grossiers worden hier aangemaand om door een eerlijke verdeling bij te dragen aan sociale stabiliteit. De brief laat zien hoe beroepsorganisaties werden ingezet (of zichzelf inzetten) om de richtlijnen van de bezettingsmacht/overheid uit te voeren onder het mom van "algemeen belang". W. Augustus W.F. Dijkstra